Fibromyalgia waa cudur dabadheeraad ah oo lagu garto xanuun aad u fara badan oo la socda daal, niyadjab, hurdada hurdada, cilladda garashada, iyo calaamadaha dheefshiidka iyo kaadida. Waa cudur aan fiicnayn oo la fahmi karo taas oo calaamadaha xanuunka maskaxda ka shaqeynaya ay u muuqdaan kuwo la buunbuuniyay, kordhinaya dareenka xanuunka muruqyada iyo unugyada jilicsan.
Maadaama aysan jirin wax baaritaan ah oo lagu xaqiijinayo cudurka, fibromyalgia waa in lagu ogaado iyada oo laga reebo sababaha kale ee suurtogalka ah. Daaweynta waxaa laga yaabaa inay ku lug yeelato xayiraadaha xanuunka miisaanka, daawada lidka ku ah, daaweynta jireed, is-daryeelid, iyo daawooyin cusub sida Lyrica (pregabalin), oo si gaar ah loogu ansixiyey daawaynta fibromyalgia.
Astaamaha
Fibromyalgia waxay ku saabsan tahay wax ka badan kaliya murqaha xanuunka iyo xanuunka wadajirka. Waa xanuun joogta ah, oo ah xanuun baahsan oo u gudbi kara hirarka mawjadaha, taas oo keenta dareenka lagu sharaxayo qulqulidda, kala-soocid, culus, ama dhiig-saarid. Xitaa isbeddellada fudud ee heerkulka ama cadaadiska (oo ay ku jiraan taabashada) waxay dhalin kartaa raaxo la'aan.
Inkasta oo dadka qaar ay ku hayaan heerar caddaalad ah, qaar kalana waxay sii wadi doonaan mudaharaadyo isdaba-joog ah oo ay ku dhacaan wakhtiyada hawlaha cudurka ( cayayaanka ). Xanuun ka bacdi, fibromyalgia waxay la xiriirtaa arrimo badan oo ku saabsan calaamadaha saameeya hababka jirka ee badan.
Waxaa ka mid ah:
- Daal , caadiyan dabadheer, saamaynaya afar ka mid ah shan qof oo xanuunsan
- Calaamadaha muruqyada iyo calaamadaha wadajir ah sida muruqyada muruqyada, daciifka murqaha, iyo daanka xanuunka
- Calaamadaha fahamka sida luminta feejignaanta, jaahwareerka, iyo "fogaanta maskaxda"
- Ciladaha hurdada sida hurdo xumi , hurdadu waxay bilaabataa, iyo hurdo la'aan
- Calaamadaha maskaxda ee neerosensory sida vertigo, madax xanuunka, ama dareenka iftiinka, codka, ama urta
- Calaamadaha foosha 'gastrointestinal' sida shubanka, caloosha, shoogga, ama casiraad
- Calaamadaha urinada oo ay ka midka yihiin xanuunka kaadiheysta, xanuun inta lagu jiro kaadinta, ama udheerta joogtada ah ee kaadida
- Calaamadaha maskaxiyan sida niyad jabka, niyad-jabka, ama weerarada argagaxa
- Calaamadaha taranka sida xanuuno xanuun, miskaha xanuunka, ama menopause
Timo-dhicis aan caadi ahayn, wadne-garaaca wadnaha, iyo kor-u-kaca ku-ba'an ee unugyada (lipomas) ayaa sidoo kale dhici karta.
Sababaha
Qofna runtii ma garanayo waxa keena fibromyalgia. Waxaa la barbar dhigi karaa xanuunada la midka ah, sida dareenka dufanka ba'an (CFS) iyo cilladda mindhicirka (IBS) , taas oo la aaminsan yahay in ay sababtay jawaab-celin xad-dhaaf ah ee nidaamka dhexe ee neerfaha si loo isticmaalo caadooyinka caadiga ah.
Inkasta oo fibromyalgia maanta lagu aqoonsado astaamaha caafimaadka bulshada, haddana waxaa jira dood ku saabsan haddii uu yahay mid si ba'an (jir ahaaneed) ama mid ay saameyn ku yeelato walwalka dibedda-sida niyad-jabka , walwalka iyo dhibaatooyinka hurdada- kor u qaadida garashada xanuunka ama si toos ah waxyeello u geysataa hawlaha neerfaha.
Marxaladdaani, ma naqaanno. Waxa aynu ognahay waa in khatarta khatarta ah ay kordhin karto saamiga helitaanka fibromyalgia.
Iyaga ka mid ah:
- Dumarku waxay sagaal jeer ka badan yihiin sida fibromyalgia ee ragga. Waxaa la soo jeediyey in hoos u dhac ku yimaado estrogen inta lagu jiro caadada haweenka (gaar ahaan ama bilawga dhalashada menopause waxay dhalin kartaa calaamadaha dumarka qaarkood.
- Da'da sidoo kale waa arrin. Inkasta oo loo tixgelinayo cudur saameynaya haweenka post-menopausal, fibromyalgia waxaa inta badan la ogaadaa inta u dhaxaysa da'da 20 ilaa 50 (inkastoo calaamadaha sida caadiga ah dhowr sano ka hor).
- Cadaadisku wuxuu u muuqdaa inuu soo daahay calaamadaha fibromyalgia. Markaad la socoto dhibaatooyinka hurdada, aragtida xanuunka ayaa sii dheeraaday sida halista daalka iyo niyad-jabka.
- Genetics waxaa sidoo kale la aaminsan yahay inay tahay arrin. Cilmi-baarista hadda waxay soo jeedineysaa in waalid ama walaalo leh fibromyalgia ay kordhiyaan khatartaada ilaa boqolkiiba 28 halka qofka qaraabada labaad ee derajada labaad ah uu kor u kaco boqolkiiba 19.
Ciladeynta
Iyadoo aan lahayn shaybaarka ama imtixaanka sawir-qaadista ee cudurka lagu ogaado , fibromyalgia waxaa kaliya lagu xaqiijin karaa oo kaliya marka laga reebo dhammaan sababaha kale ee suurtagalka ah ee calaamadahaaga. Waa geedi socodka xannibaadda oo ay tahay in la kormeero rheumatologist ama, si kale, dhakhtarka neerfaha ama dhakhtar guud oo la soo maray fibromyalgia ama cudurada kale ee isku xiran.
Sanadkii 2010, Machadka Maraykanka ee Rheumatology (ACR) wuxuu cusbooneysiiyey shuruudaha lagu ogaanayo fibromyalgia, iyada oo la tixgelinayo qaybinta xanuunka, mudada xanuunka, iyo garashada bukaanka ee xanuunka iyo calaamadaha kale.
Shuruudaha ACR waxaa ku jira laba qiimeyn oo ku saleysan dhibcaha:
- Marka hore, waxaa loo yaqaan ' index of pain' (WPI) , wuxuu hal dhibic ka dhigayaa mid kasta oo ka mid ah 19 qaybood oo jirka ah oo aad xanuunsatay (ugu badnaan 19 dhibcood).
- Midda labaad waxaa loo yaqaannaa cabirka ciriiriga (SS) , waxay u dhigtaa 0 ilaa 3 dhibcood - 0 macnaheedu ma aha calaamado 3 ah macnaha calaamadaha halista ah - mid kasta oo ka mid ah afarta astaamood ee cudurka (ugu badnaan 12 dhibcood).
Si loo ogaado fibromyalgia, waxaad u baahan doontaa inaad buuxiso shuruudaha soo socda:
- Waa inaad leedahay WPI 7 ama ka badan oo leh SS score 5 ama in ka badan ama, haddii kale, WPI oo ah 3 illaa 6 iyo SS score 9 ama in ka badan.
- Waa inaad leedahay calaamadahaan ugu yaraan saddex bilood.
- Waa inaysan jirin sharaxaad caafimaad oo kale ee calaamadahaaga.
Daaweynta
Ma jiro hal kiniin oo daaweyn kara fibromyalgia ama hubinta cilladaha joogtada ah. Sidaa darteed, waxaad u baahan tahay inaad qaadato habab badan oo kala duwan, oo ay ka mid noqon karto daawooyinka la iska iibsado (OTC) iyo dawooyinka dhakhtarku qoro, daaweynta jireed iyo la talin, waxqabadyo hab nololeed, iyo daweyn dhameystiran.
Sababtoo ah laba xaaladood oo ka mid ah fibromyalgia waa isku mid, daaweyntu way kala duwanaan kartaa hal qof ilaa tan xigta.
Daawooyinka iyo Daaweynta Caafimaadka
Daawooyinka caadi ahaan waa laf-dhabarka daaweynta. Doorashada mukhaadaraadka waxay inta badan ku xiran tahay noocyada iyo darnaanta calaamadahaaga. Iyaga ka mid ah:
- Daawooyinka OTC xanuunka sida Tylenol (acetaminophen) iyo dawooyinka nonsteroidal anti-inflammatory (NSAIDs) sida Advil (ibuprofen) ama Aleve (naproxen) ayaa laga yaabaa inay bixiyaan xanuunka yar ee xanuunka yar. Xanuun caloosha iyo cadaadiska dhiigga oo kor u kaca ayaa caadi u ah NSAIDs.
- Xanuunada dhakhtar qorista sida Celebrex (celecoxib) ama Voltaren (diclofenac) ayaa sii dheeraaday laakiin waxay keeni kartaa yaqyaqsi, wareer, xanuunka caloosha, boogaha, iyo sunta sunta.
- Dawooyinka liddi ku ah nabdoonaanta ayaa fududayn kara xanuunka iyo daalidda iyadoo kor loo qaadayo dabeecadaha iyadoo la kordhinayo heerarka serotonin . Cudurka (duloxetine) iyo Savella (milnacipran) ayaa la oggol yahay in lagu daaweeyo fibromyalgia, iyadoo waxtar leh, waxay keeni kartaa yaqyaqsi, madax-xanuun, calool-gal, hurdo la'aan, iyo madax-wareer.
- Daawooyinka anticonvulsive waxay sidoo kale ku haboonaan karaan daaweynta xanuunka. Waxaa ka mid ah Lyrica (pregabalin) , oo loo ogolaaday daaweynta fibromyalgia, iyo kuwa kale sida Neurontin (gabapentin) oo lagu qori karo. Bararka, miisaanka oo kordha, dawakhaad, iyo lulmo-darro ayaa ka mid ah saameynaha suurtagalka ah.
Dhibaatooyinka hurdada waxaa caadi ahaan loola dhaqmaa daawooyinka antidepressant oo hooseeya sida Elavil (amitriptyline) halkii aad ka qaadan lahayd kiniiniga hurdada. Murqaha musqulaha sida Flexeril (cyclobenzaprine) ayaa sidoo kale samayn kara waajibaad labalaab ah si loo yareeyo kacsanaanta murqaha markaad caawiso qofka hurda.
Marka lagu daro daawooyinka, dhakhtarkaaga ayaa laga yaabaa inuu tixraaco khabiirada si uu uga caawimo caqabadaha jir ahaaneed ama dareenka, oo ay ka mid yihiin daaweeyayaasha jimicsiga, daaweeyayaasha jirka, dhakhtarka maskaxda, ama lataliyayaasha.
Hab-nololeedka iyo Daawooyinka Dheeraadka ah
Dhibaatada walwalka waxay ka mid tahay wajiyada ugu muhiimsan ee qorshaha daaweynta fibromyalgia. Tani ma aha oo kaliya ku lug lahaansho farsamooyinka nasashada ama daaweynta jidhka maskaxda, waxa laga yaabaa inay kaa codsato inaad cunto wax fiican, jimicsi, iyo inaad ka fogaato waxyaabaha sida kafeyn, khamriga, iyo sigaarka . Sameynta sidaas ma aha oo kaliya inaad sii xoogeyso, waxay kicin kartaa niyaddaada (gaar ahaan jimicsi taasoo kicisa sii daaya serotonin, dopamine, iyo endorfin).
Nidaamyada kale ee isku dhafan ee daaweynta waxaa ka mid ah:
- M hagaajinta, sawir gacmeedka, iyo neefsashada qoto dheer (pranayama) si loo yareeyo walaaca
- Yoga iyo Taichi kuwaas oo ka mid ah dhaqdhaqaaqa kantaroolka ah iyo sii deynta xiisadda
- Daaweynta maskaxda, gaar ahaan foomamka ficilka ah sida Shiatsu ama duubista aromatherapy
- Niyad jabka murqo gala (PMR) oo diiradda saaraya sii-deynta kacsanaanta qaybta jirka
- Biofeedback kaas oo ku bari kara sida loo xakameeyo jawaabta walbahaarka
- Marijuana caafimaad kaas oo yareyn kara xanuunka, niyadda kor u qaadida, iyo inuu kaa caawiyo hurdo fiican
- 5-HTP (5-hydroxytryptophan), dabiiciyan dabiiciga ah oo laga soo qaatay geedka Afrika ee Griffonia simplicifolia halka laga yaabo inay ka caawiso kor u qaadista heerarka serotonin
Ereyga
Inkasta oo kor u kacaawinta dadweynaha, fibromyalgia ayaa weli qarsoodi ah dad badan, qaar ka mid ah ayaa laga shakisan yahey jirkooda ama waxay soo jeedinayaan in ay "dhan madaxaaga." Ma ahan.
Ha u ogolaan dadka khaldan ee dadka kale inay kaa joojiyaan inaad raadsato daryeelka aad u baahan tahay. Raadi taageerada saaxiibbada iyo qoyskaaga, inaad u furtid ma aha oo keliya waxa aad dareentid laakiin sida aad dareemeyso. Ku biir koox taageera degaanka ama la xiriir Ururka Fibromyalgia iyo Xanuunka Xanuunka Xanuunka si loo helo qof kuu dhow. Dhismaha nidaam taageero ayaa ku siin kara kalsoonida iyo waxbarashada si aad u noqotid u doodaha daryeelkaaga.
Haddii dhakhtarkaagu aanu awoodin inuu kaa caawiyo ama uu fahmo welwelkaaga, raadso rheumatologistka aaggaaga iyada oo loo marayo khadka internetka oo uu bixiyay College College of Rheumatology. Barnaamijka gargaarka bukaanka iyo barnaamijka gargaarka bukaanka ayaa sidoo kale la heli karaa si looga caawiyo inuu jabiyo kharashka daaweynta, haddii uu u-qalmo.
> Ilo:
> Bellato, E .; Marini, E .; Castoldi, F. et al. Fibromyalgia Syndrome: Etiology, Pathogenesis, Diagnosis, iyo Daaweyn. Cadaadiska Xanuunada. 2012; 2012: 426130. DOI: 10.1155 / 2012/426130.
> Wolfe, F .; Clauw, D .; Fitzcharles, M .; et al. Kuleejka American College of Rheumatology shuruudaha ogaanshaha baaritaanka ee loogu talagalay fibromyalgia iyo cabbiraadda darnaanta calaamadaha. Arthritis Care Res. 2010; 62 (5): 600-10. DOI: 10.1002 / acr.20140.
> Park, D. iyo Lee, S. Fikrado cusub oo ku saabsan genetik ee fibromyalgia. Korean J Interna Med . 2017; 32 (6): 984-95. DOI: 10.3904 / kjim.2016.207.