Cilad-sheegiddu waxay ku bilaabataa iyadoo laga reebayo sababaha kale
Fibromyalgia waa cudur adag in la ogaado. Maadaama aysan si fiican u fahmin, ma jiraan wax isku raacsan oo aan caddaynayn wixii tallaabooyin ah ama loo isticmaali karo si loo ogaado cudurka. Intaa waxaa dheer, xitaa haddii aad leedahay calaamadaha cudurka - oo ay ku jiraan xanuunka baahsan ee joogtada ah iyo daalka la heli karo iyo tijaabooyinka sawirada ayaa badanaa u muuqda mid caadi ah.
Tani maaha inaad soo jeediso in aadan xanuunsaneyn.
Waa wax aan si fiican u fahamsaneynin sida uu cudurku u shaqeeyo ama sababta maskaxdu ay si cad u jebiso calaamadaha xanuunka jirka.
Sidaa daraadeed, habka kaliya ee aan u xaqiijin karno in aad qabto fibromyalgia waa iyadoo la bilaabayo waxa loo yaqaan 'diagnosis of exclusion'. Tani waa geedi socodka xanaaqa ee dhakhtarkaagu dib u eegayo oo aad tirtiri doonto dhammaan suurtagalka sababaha astaamaha ah. Waxa kaliya oo ay kudsiiyaan kuwa kale ee laga yaabo in ay ka jaraan tuhmanayaasha kale, midba midka kale, si aan ugu dambeyntii u xaqiijin karno in adiga, dhab ahaantii, aad leedahay fibromyalgia.
Shuruudaha Aqoonsiga
Maadaama aysan jirin wax baaritaan ah oo lagu xaqiijin karo fibromyalgia , dhakhtarkaagu waa inuu ku tiirsan yahay kaliya guddigaada calaamadaha si uu u sameeyo baaritaan. Cilad-baadhista ayaa sida caadiga ah kormeera takhasusle caafimaad oo loo yaqaanno rheumatologistka oo ku takhasusay cudurrada muruqyada iyo xanuunada mareenka . Dhakhaatiirta 'neurologists' iyo takhaatiirta guud ayaa sidoo kale laga yaabaa inay mararka qaarkood leeyihiin waayo-aragnimo ah kormeerka qiimeynta.
Shuruudaha loogu talagalay baadhista waxaa sameeyey Hay'adda American Rheumatology (ACR) sanadkii 1990-kii, kadibna si ku-meelgaar ah loo cusboonaysiiyay 2010-kii si loogu oggolaado habab wax ku ool ah oo lagu ogaado cudurka. Maanta, halkii laga ogaan lahaa cudurka cudurka taariikhda iyo meesha xanuunka, tilmaamaha cusubi wuxuu qiimeynayaa saddex shuruudood oo muhiim ah:
- Sidee u baahsan tahay xanuunka iyo sida aad u aragto calaamadaha cudurka
- Haddii calaamadaha ay ku sii jiraan heerkan ugu yaraan saddex bilood
- Haddii aysan jirin wax sharraxaad ah oo ku saabsan calaamadaha
Si loo xaqiijiyo baadhitaanka, dhakhtarku wuxuu isticmaali doonaa nidaam ku salaysan dhibco la yiraahdo " ACR Fibromyalgia" Qalabaynta Cilimaadka oo ay ku jiraan qiimeyn loo yaqaan 'index of pain' (WPI) iyo mid kale oo lagu magacaabo miisaanka 'symptom severity' (SS).
Inkastoo nidaamka ACR sida caadiga ah loo isticmaalo, waxay leedahay hindhiyeyaasheeda oo rumaysan in fibromyalgia aan loo qiimeynin sidii cudur aan caadi ahayn (jidh ahaan) laakiin mid ka mid ah arimaha cilmu-nafsiga iyo walbahaarka nafsaaniga ah ayaa sidoo kale la qiimeeyaa.
Kala-bixinta Diinta
Kahor qiimeynta calaamadaha hadda jira, dhakhtarkaagu wuxuu u baahan yahay inuu ka saaro cudur ama cillad isku mid ah calaamado isku mid ah iyo astaamo. Iyada oo ku xiran calaamadaha kala duwan ee aad leedahay (dheefshiidka, kaadimareenka, maskaxda, iwm.), Liiska ayaa noqon kara mid aad u ballaaran.
Waxaa ka mid ah fursadaha:
- Cudurka Addison
- Alcoholism
- Osteoarthritis guud ahaan
- Guillain-Barre Syndrome
- Hypothyroidism
- Hyperparathyroidism
- Xanuunka Niyadjabka Cudurka (IAD)
- Lupus
- Cudurka Lyme
- Xayawaanka
- Cudurka 'Multiple Sclerosis' (MS)
- Myasthenia gravis (MG)
- Polymyalgia rheumatica
- Xanuunka Dhibaatada Dhibaatada ka dib (PTSD)
- Rheumatoid arthritis
- Schwartz-Jampel syndrome
- Cudurka 'Scleroderma'
Dhibaatada ka jirta baarista fibromyalgia waa in xaalado kale oo badanaa ay la wadaagaan fibromyalgia oo leh calaamado lamid ah ama isku dhafan. Tusaale ahaan, haddii arthritis-ka ama hurdada hurdada la ogaado, baaritaanka waxaa laga yaabaa inuu sharaxo qaar ka mid ah calaamadaha muhiimka ah ee aad la kulantid laakiin aan kuwa kale jirin.
Sidaa darteed, waxaad u baahan tahay takhtar khibrad leh oo karti leh si aad u sameysid kala-sooc la'aan.
Muujinta Xanuunada Wacan
Heerka xanuunka faafa (WPI) wuxuu jebiyaa jirka ilaa 19 qaybood, mid kasta oo ka mid ah taas oo loo tixgelinayo aag gaar ah oo ku lug leh.
Mid waliba waxaa la siiyaa dhibcaha 1aad haddii aad ku aragtay xanuunka jirka qaybteedii hore.
WPI waxay ku weydiineysaa inaad qeexdo nooca xanuunka ee aad qabto (sida culus ama kala-googoynaya) ama tixgelin dhibcaha qallafsan ( dhibcaha dhabar-xanuunka) kuwaas oo loo isticmaali jiray inay bartilmaameed u yeeshaan cudurka.
19 goobood ee xanuunada ku jira qiimeynta waa:
- Qalabka midig
- Duufka bidix
- Luqunta
- Gaariga garabka midig
- Galka gadaal bidix
- Gacanta sare ee gacanta
- Gacanka sare ee bidix
- Gacanta hoose ee gacanta
- Gacanta hoose ee bidix
- Dhabarka sare
- Dhabarka hoose
- Laabta
- Caloosha
- Suuxdinta / caarada / boogaha sare
- Suuxdinta bidix / barxadda / bowdada sare
- Lugta sare ee lugta
- Lugta sare ee bidix
- Lugta hoose ee midig
- Lugta bidix ee hoose
Dhibcaha ugu badan ee WPI waa 19.
Muujinta Calaamadaha Muuqaalka
Miisaanka sarrifka (SS) wuxuu qiimeeyaa afar calaamad oo loo tixgelinayo qeexidda baaritaanka fibromyalgia. Astaamaha walbaa waxa lagu dhajiyaa qiyaasta 0 illaa 3, oo leh 0 macnaheedu ma aha calaamado, 1 macnaheedu waa calaamado sahlan, 2 macne leh astaamaha dhexdhexaadka ah, iyo 3 waxay tilmaamayaan calaamado halis ah. Dhibcuhu wuxuu ku salaysan yahay cidhiidhiga calaamadaha ee dhacay toddobaadkii la soo dhaafay.
Afarta astaamood ee lagu qiimeeyo shuruudaha waa:
- Daal
- Ka soo toosidda hurdada oo aan la dhigin
- Calaamadaha fahamka (oo ay ku jiraan dhibaatada xoogga leh, jahawareerka, jahawareerka, iyo faham la'aanta)
- Calaamadaha calaamadaha (dareemayaasha jirka sida xanuun, dawakhaad, lallabbo, suuxdin, ama xanuunada mindhicirka)
Dhibcaha ugu sarreeya ee cabirka SS waa 12.
Xaqiijinta baaritaanka
Haddii aysan jirin wax sharraxaad ah oo ku saabsan calaamadahaaga, dhakhtarkaagu wuxuu xaqiijin doonaa baaritaanka fibromyalgia isaga oo sameeya haddii la isu-keenay dhibcahaaga WPI iyo SS mid ka mid ah laba shuruudaha ACR ee lagu daro:
- Dhibcaha WPI ee 7 ama ka badan, oo ay weheliso dhibcaha SS ee 5 ama ka badan
- Dhibcaha WPI ee 3 ilaa 6, oo ay weheliso dhibcaha SS ee 9 ama kabadan
Ka bacdina, haddii dhakhtarku ku adkeyn karo in calaamadahaagu ay isla joogaan isla heerkaas ama ugu yaraan saddex bilood, waxaa si rasmi ah lagugu ogaanayaa inaad leedahay fibromyalgia.
Marka baaritaanka la xaqiijiyo, adiga iyo takhtarkaaga ayaa markaa bilaabi doona baaritaanka xulashooyinka daaweynta . Tani mid kale waxay noqon kartaa geedi socod dheer oo dheer, laakiin mid ka mid ah oo kuu geyn kara wadada si loo sii wanaajiyo cafimaadka caafimaad iyo joogtada ah .
> Ilo:
> Bellato, E .; Marini, E .; Castoldi, F. et al. Fibromyalgia Syndrome: Etiology, Pathogenesis, Diagnosis, iyo Daaweyn. Cadaadiska Xanuunada. 2012; 2012: 426130. DOI: 10.1155 / 2012/426130.
> Wolfe, F .; Clauw, D .; Fitzcharles, M .; et al. Kuleejka American College of Rheumatology shuruudaha ogaanshaha baaritaanka ee loogu talagalay fibromyalgia iyo cabbiraadda darnaanta calaamadaha. Arthritis Care Res. 2010; 62 (5): 600-10. DOI: 10.1002 / acr.20140.