Waxaa jira sababo badan oo loola jeedo miisaanka-yaree buufiska ku dhaca xubnaha, kordhinta tamarta, hoos u dhig cadaadiska dhiigga iyo dabada, hagaajinta hurdada iyo kalsoonida. Miisaanka luminta sidoo kale wuxuu si aad ah ugu waxtarayaa hagaajinta heerarka gulukooska ee dhiigga.
Cudurka macaan ee American Diabetesku wuxuu ku talinayaa in dadka qaba sonkorowga Nooca 2 ah ee culeyska lihi ay ujeedadoodu tahay inay lumiso ugu yaraan 7% miisaankooda jirka.
Miisaanka luminta ayaa hagaajiya dareenka insulin . Ka feker insulin ahaan "gatekeeper" - shaqooyinka waa inay qaadaan sonkorta dhiigga ilaa unugyada si ay u isticmaalaan tamar. Insulinku wuxuu furayaa unugyada si looga dhigo glucose gudaha. Marka qofku miisaankiisu sarreeyo, falalka dufanka ayaa la mid ah sida koollada cilladeysan iyo joojinta insulin-ta in ay qabato shaqadooda. Halkii ay sonkorta ku socoto unugyada, waxay ku jirtaa dhiigga. Taasi waa sababta aan u sheegno, dadka miisaankoodu sarreeyo waa insulin iska caabin ah. Unugyadoodu awood uma laha in ay aqbalaan sonkorta si karti leh. Adigoo lumaya miisaankeena waxaanu hagaajin karnaa dareenka insulin iyo halkan hooseeya ee sonkorta dhiigga.
Xiisad iyo xasillooni
Miisaanka culus ee degdegga ah ayaa u muuqda inuu u eg yahay sida loo tago, hase yeeshee miisaanku wuxuu miisaankiisu hoos u dhacayaa xawaare degdeg ah ma noqon doono muddo dheer. Akadeemiyada Maraykanka ee Nafaqada iyo Cuntada ayaa ku talinaysa in ay lumiso 1 illaa 2 rodol toddobaadkii. Si aad tan u samayso waxaad u baahan tahay inaad dhaliso kaloori la'aan 500 ilaa 1000 calories ah maalintii. Waad ku guuleysan kartaa tan isku dhafan cunto iyo jimicsi.
Sida Loo Bilaabo
Qofka cunto yaqaanka ee diiwaangashan ama baraha sonkorowga ayaa xaqiijin kara qorshe cunto shakhsi ahaaneed. Qorshaha cuntada waa in shakhsiyan lagu saleeyaa taariikhda caafimaad ee hore, qaab nololeedka, jecel iyo jaahwareerka, iyo sidoo kale falcelinta carbohydrates gaar ah. Fikrad ahaan, dadka qaba sonkorowga waa in ay raacaan cunto yar oo dhexdhexaad ah oo kaarbohaydheed ah, oo hodan ku ah fayoobka , borotiinka caanaha, iyo dufanka wadnaha qaba.
Cilmi-baaris cusub ayaa nagu hoggaamisa inaan rumaysanno in tayada dufanka ay ka muhiimsan tahay wadarta dufanka. Waxaa ugu wanaagsan in la badiyo dufanka cufan ee dufanka leh ee dufanka wadnaha qaba. Waa kuwan talooyin degdeg ah.
Yaree qaadashada dufanka buuxa ee dufanka leh: Ka fogow ama xaddid jooniska doofaarka, sausage, jiiska dufanka buuxa, subagga, iyo dharka midab leh. Ku beddel cuntooyinka dufanka aan loo baahnayn sida avocado, dharka saliida ku salaysan, looska, miraha, kalluunka dufanka leh sida salmon iyo tuna, iyo jiiska yar-yar. Adiga ayaa isku hagaajin kara qaybaha dufanka leh cuntooyinka diwaangaliyaasha ama baraha sonkorowga.
Ka tirtir waxyaalaha sonkorta leh ee sonkorowga ama sonkorta lagu daray: Dadka qaba sonkorowga Nooca 2 ama khatarta ah waa inay iska ilaaliyaan cabitaanada macaan ee macaan iyo xaddiga qaadashada sonkorta (xitaa dabiiciga ah) sida sonkorta, fructose, malab, sharoobada qulqulka, iyo agave. Marka la yareeyo cabitaanka sonkorta leh iyo cuwaafyada sonkorta leh, kaliya ma hagaajin doontid sonkorta dhiiggaaga, laakiin sidoo kale miisaan ayaad lumineysaa.
Kontoroolinta Kantaroolkaaga Carbohidraatka: Carbohydratesku waa miisaanka ugu muhiimsan ee tamarta, laakiin, marka aad wax cunayso, jidhku ma awoodi karo inuu gubo shidaalka. Halkii, carbohydrates-ka xad-dhaafka ah ayaa lagu kaydiyaa dufanka. Marka aad dooranaysid carbohidratka waxaa ugu wanaagsan in la doorto kuwa ku yar sonkorta iyo dufanka, hodan ku jirta fibreerka, iyo sida loo yareeyo.
Ilaha wanaagsan ee karbohidraatka waxaa ka mid ah cuntooyinka sida:
- Miraha: miro dhan - cusub, la qaboojiyey ama qasacadaysan (oo aan ku darin sonkorta)
- Caanaha dufanku ku yar yahay - 1% dufanka caanaha ah ama caano fadhi ah, iyo yogurt cadcad (macdanta yaryar ee yaryar ee Giriigta ah ayaa leh carbohydrates ka yar iyo borotiin ka badan ka badan yogurt)
- Digirta: dhammaan noocyada beero (sida caadiga ah la qalajiyey, laakiin haddii qasacadaysan, hubi inaad biyo raacisid si aad u tirtirto badi sodium)
- Khudaarta cagaaran: baradho macaan, squash, digir
- Macdanta oo dhan: bakeeriga, rootiga miraha oo dhan, quinoa, barley, macaan, bariis bunni ah
Waxaa muhiim ah in qaybta la xakameeyo carbohydrateskaaga si aad u maamusho miisaankaaga iyo sonkorta dhiigga. Dad badan oo qaba sonkorowga ayaa ka faa'iideysanaya cunidda cunto karbohideed joogta ah .
Cunto karbohydrate joogta ah waxay leedahay waxay cunaysaa qiyaasta isla karbohidraatka cuntada maalin kasta. Tirinta carbohydratesku waxay heli kartaa waxoogaa adag, laakiin aqoonyahanka diiwaangashan ama baraha sonkorta leh ayaa kaa caawin kara inaad hesho qorshe cunto oo adiga kuugu habboon.
Haddii aadan hubin halka aad ka heli lahayd cunto diineed oo diiwaansan ama baraha sonkorowga, waxaad weydiisaa takhtarkaaga asaasiga ah gudbinta. Haddii aysan ogeyn wax aad marwalba raadin kartid mid ka mid ah cunnada loo yaqaan 'eatright.org'. Dhammaan dadka qaba cudurka macaanka iyo sokorowga waxay xaq u leeyihiin inay la kulmaan Cunuga Diiwaangashan ee Diiwaangashan ama Macallin Qarsoodi ah.
Hayso Cunnadda Raashinka: Xusuus qor cunto ayaa kaa caawinaysa inaad ku xisaabtanto wixii aad afkaaga gelisay. Waxaad isticmaali kartaa app-ka casriga si aad uhesho cuntadaada ama aad u qori karto gacanta. Cunitaanka cuntadaada waxay kaa caawin kartaa inaad ogaato cuntada ay saameyn ku leedahay sonkorta dhiigga ugu badan iyo noocyada cuntooyinka ay u shaqeeyaan ugu fiican jirkaada. Waxaa loo isticmaali karaa in lala socdo kalooriyooyinka, baruurta, karbohidraatka iyo jimicsiga. Waxaa intaa dheer, kaydka cuntada ayaa kaa caawin kara inaad ogaato oo aad bedesho dabeecadaha cuntada. Haddii aad tahay qof cuna maskaxiyan way tani waa qalab fiican oo lagu caawiyo dib-u-hagaajinta dabeecaddaada iyo fududeynta isbeddelka. Miisaankiisu hoos ayuu u dhacaa si ka baxsan tirada miisaanka-wuxuu ku saabsan yahay sameynta isbedel hab nololeed oo muddo dheer soconaya.
Raadi Dhaqdhaqaaq: Jimicsigu wuxuu hagaajin karaa sonkorta dhiigga, qaababka hurdada, miisaanka, niyadda, iyo heerarka kolestaroolka. Ujeedo inaad ka qeyb qaadato dhaqdhaqaaqa jirka oo aad ka heshid raaxo iyo xaqiiqo. Ka bilow hadaf 10 daqiiqo maalintii oo aad ka shaqeyso ilaa 30 daqiiqo maalin walba (Kuliyada American College of Medical Sports ee ku saabsan talada 150 daqiiqo toddobaadkii). U hubso inaad dhakhtarkaaga dhakhtarka ka nadiifiso ka hor inta aadan bilaabin jimicsiga jimicsiga.
> Ilo:
> Ururka Diabetes-ka Maraykanka. Heerarka Daryeelka Caafimaadka ee Sonkorowga - 2014. Diabetes Care. 2014 Jan; Qalabka 1: S14-80.
> Warqad Maareynta Ururka Cunnada Maraykanka Aasaasiga: Maareynta Miisaanka. J AM Cunto Cunto. 2009; 109: 330-346.
> Kuleejka American College of Medicine. ACSM waxay bixisaa talooyin cusub oo ku saabsan tayada iyo tirada jimicsiga.