Cunto-diidida ayaa kaa caawin karta inaad ogaatid cuntada dhibaatada leh
Haddii aad qabtid shuban raagay, caloosha, xanuunka caloosha, ama niyadjabka, cuntadu waxay kaa caawin kartaa inaad ogaato haddii calaamadahaaga ay sababaan cuntooyin gaar ah.
Waa kuwan sida loo badbaado iyo si wax ku ool ah loo isticmaalo cuntada diirimaadka, oo ay la socdaan xafladaha cuntada iyo baaritaano caafimaad oo cusub, si loo baabi'iyo xanuunka ku dhaca xuubka.
Xayawaanka Diiditaanka: Xaqiijinta Imtixaanka Xasaasiga ah
Cuntada la cunsuriyadeeyey, mararka qaarkood loo yaqaan diidmada cuntada, waa qalab loo isticmaalo dhakhaatiirta si loo xaqiijiyo natiijada baarista xasaasiyadda .
Cunto-diididda ayaa sidoo kale ah daaweyn kale oo daaweyn ah oo loogu talagalay xaaladaha ka yimaada arthritis-ka ilaa cillada mindhicirka .
Inkasta oo cuntooyinka diidmada ah ay ka dhigan tahay qeyb weyn oo ka mid ah daaweynta xasaasiyadda cuntada iyo xasaasiyadda, haddana ma jirin baadhitaano badan oo lagu ogaanayo in cuntooyinka cayayaanka ahi ay shaqaynayaan. Daraasadaha la sameeyay, natiijooyinka ayaa la isku qasan yahay.
Tusaale ahaan, dib u eegista sagaal daraasadood ayaa lagu ogaaday in cuntada nafaqada ah ee nafaqada ah, iyadoo aan wax faa'iido ah laga helin baarista xasaasiyadeed, ma aysan hagaajin calaamadaha dadka qaba cambaar . Si kastaba ha ahaatee, daraasad kale ayaa lagu ogaaday in ilmaha qaba cambaaraad oo laga helay baaritaanka xasaasiyadda ukunnada oo fiicneyd oo ku saabsan cuntooyinka aan ukunta lahayn.
Dhanka kale, cilmi-baarayaashu waxay ogaadeen in cuntooyinka caydhinta ah ee laga qaado natiijada baarista xasaasiyadeed ay faa'iido u yeelan karto xaaladda eosinophilic esophagitis , taas oo keeni karta waxyeelo hungurigaaga iyo calaamadaha sida mideeynta iyo dhibaatada liqidda.
Sidoo kale, cuntada la iska daayo ka dib baaritaanka xasaasiyadeed ayaa gacan ka geysatay xakameynta calaamadaha xanuunka mindhicirka iyo xanuunka madax xanuunka.
Dareen-celinta waxay ka xumaan kartaa waqti dheer
Waxaa jira cadaymo muujinaya in cuntooyinka caydha ee dheeraadka ah ay dhab ahaantii kordhin karaan jawaabta jidhkaaga ee alerjiga ee cuntada. Haddii jawaabtaada xasaasiyadeed ee aad ka yar tahay ka hor inta aanad cunsuriyadeeynin, tani ma noqon karto horumar soo dhaweyn ah (oo ay dhici karto, mararka qaarkood, khatar ah).
Tusaale ahaan, daraasad lagu sameeyay Jaamacadda Johns Hopkins waxay ogaatay in carruurta ka soo baxday xasaasiyadooda lowska laakiin ay sii wadeen in ay ka tirtiraan lawska iyo cuntooyinka lawska laga helay cuntooyinkooda waxay soo noqnoqonayaan xasaasiyad daran. Waxaa intaa dheer, dadka ka tirtiraya gluten borotiinka cuntooyinkooda inta badan waxay dareemaan falcelintooda inay sii xumaadaan marka ay si qalad ah u cunaan cuntooyinka leh gluten.
Qoraal taxadar leh: Haddii aad leedahay calaamadaha xasaasiyadda cuntooyinka caadiga ah , sida cuncunka, dibnaha iyo laf-dhabarka , ama anaphylaxis , wixii dib-u-soo-galin ah ee cuntooyinkaaga waa in la sameeyaa oo keliya marka uu kormeerayo dhakhtar.
Sida loo Isticmaalayo Cunista Cunista
Halkaan waxaa ah talaabooyin tallaabo tallaabo ah oo la raaco oo aad raaci karto (marka hore la tasho dhakhtarkaaga):
- Si dhammaystiran u baabi'iso raashinkaaga cuntada laba toddobaad. Inta aad sidan samaynayso, cun cunto fudud oo aad adigu isku diyaariso, si aad uga fogaato suurtagalnimada isdhaafka. Tusaale ahaan, haddii aad tirtirto soy, waxaad cuni kartaa miraha, khudradda, iyo hilibka halkii aad ka heli lahayd wax baakad ah ama lagu diyaariyey makhaayad, haddii aan lagu sameynin rugta soya-la'aanta ah.
- Xaji calaamadahaaga si aad u aragto haddii ay soo fiicnaanayaan. Haddii aysan fiicneyn, markaa cuntada aad baabi'isay waxay u badan tahay inaysan dhibaatada lahayn.
- Haddii ay horumar sameeyaan, dib u soo celi cuntada ayadoo la eegayo qaabka aasaasiga ah si aad u ogaato haddii aad leedahay fal-celin. Tani waxaa la yiraahdaa "caqabad". Xaaladda soy, caqabad wanaagsan waxay noqon kartaa soyaan, halkii soodhaha soya ama cunto leh waxyaabo badan oo kala duwan. Qaar ka mid ah dadka qaba cudur-sidaha 'celiac' ayaa aad u nugul yahiin gluten ah oo laga yaabo in ay fal-celin ku sameeyaan raad-raacyada 'microscopic gluten' kuwaas oo laga yaabo inay keenaan is-dhaafsi ku saabsan khudradda ka baxsan khudradda, ama shey la yiraahdo gluten-free.
- Haddii calaamadahaagu ka sii daraan ka dib cunista cuntada, isku day inaad sameyso habka looga takhaluso lana tarto si aad u xaqiijiso natiijooyinka . Waxaa suurtagal ah in markii ugu horeysay ay ahayd dhacdo. Tusaale ahaan, waxaa laga yaabaa in cuntada aad u isticmaashay tartiib-tartiibkaagu uu yahay mid dufan leh oo xanaaqa calooshaada, laakiin waxaad u dulqaadan kartaa cuntada qaab kale.
Cunto-xusuus-qorka ayaa isticmaala
Xusuus qorka cuntada wuxuu kaa caawin karaa inaad ka dhigto cunnidaada cayayaanka si sax ah oo guul leh. Haysashada raashinka aad cunayso iyo calaamadahaagu waxay kuu oggolaanayaan inaad raadiso qaabab. Waxa kale oo ay kaa caawin kartaa in la ogaado ilaha macquulka ah ee is-dhaafsiga, ama cuntooyinka kale ee laga yaabo in ay ka qaybqaataan calaamadahaaga.
Sida loo xafido xusuusqor cunto
- Xusuus qor buug yar oo aad ku qorto wax kasta oo aad cuntid cunto kasta. Isku day in aad qorto waxyaabaha ugu muhiimsan ee cuntada aad cunayso. Tusaale ahaan, qorista "Dufan" ma noqon doonto mid waxtar leh sida samaynta "buunshaha laga sameeyo hilibka lo'da, baradhada, dabacasaha, burka iyo toonta."
- Maalinta oo dhan, qor calaamadahaaga. Ma leedahay shuban? Qufac? Sanka oo duufsan? Waqtigee ayay calaamadahaagu ay dhaceen? Miyey cuneen isla markiiba ka dib markay cunaan, ama ma daaheen? Sideebay culus ahaayeen? Haddii aad leedahay calaamadaha xasaasiyadda cuntooyinka caadiga ah, hadda waxay noqon kartaa wakhti fiican oo lagu helo xasaasiyad weyn.
- Toddobaadyo ka dib, raadso habka cuntooyinka iyo astaamaha. Waxay qaadan kartaa bil ama kabadan intaadan awoodin inaad aragto qaab. Waxaa laga yaabaa inaysan suurtagal ahayn inaad aragto astaamaha calaamadahaaga haddii aad ka cabaneyso cunto aad cunayso maalin kasta. Tusaale ahaan, haddii aad cuneysid rooti qamadi ku jirta maalin kasta qadada, waxaa laga yaabaa inaadan arag wax isbeddel ah calaamadahaaga maalinba maalinta ka dambaysa, xitaa haddii suufkaagu ku jiro sandbudkaaga adiga oo xanuusanaya.
Gargaarka Baaritaanka Caafimaadka
Waxaa laga yaabaa inaadan u maleynaynin in calaamadahaagu aad u daran yihiin si loo baaro baaritaan caafimaad, laakiin baaritaanku wuxuu kaa caawin karaa inaad bartilmaamiso raashinka cuntadaada, ama xitaa kaa saara baahidaada si aad u mariso geedi socodka.
Dhiirrigelinta dulqaad la'aanta hadda waxay leedahay baaritaan aan ku habooneyn oo lagu samayn karo shaybaarka, waxaadna ku baari kartaa cudurka baruurta (lakab) ee baaritaanka dhiigga (inkastoo aad wali u baahan tahay endoscopy si loo xaqiijiyo ogaanshaha cudurka bararkaaga ).
Mararka qaarkood imtixaanku waa mid aan loo baahnayn oo wuxuu u baahan yahay cunnooyin cirib-tiran si loola socdo natiijooyinka. Waa suurtogal in la helo natiijada baarista xasaasiyadda wanaagsan ee cuntada, hase yeeshee aysan xasaasiyad ku lahayn cuntadaas. Xasaasiyadaha guud ahaan waxay kugula talinayaan in dadka aan lahayn xasaasiyad xun ee cuntada ay ka tirtirto cuntadooda iyo inay sameeyaan caqabad cunto ee xafiisyadooda.
Baaritaannada caafimaadka ayaa sidoo kale go'aamin kara haddii calaamadahaaga ay sababaan wax aan ahayn dareenka cuntada. Dhagaxyada Galleyda waxay keeni karaan shuban iyo xanuun caloosha ah markaad cuntid cunto dufan, taas oo u muuqata inay noqoto dulqaadasho lakinto ah haddii cuntada dufan ee su'aasha ay tahay pizza cheesy. Dhakhtarka Gastroenteristka wuxuu kaa caawin karaa inaad isku dhejisid xayawaanka isku dhafka ah iyo inaad ogaatid sababta xanuunkaaga.
Ereyga ka
Dhaqaatiirta kale ee daawooyinka kale waxay ku talinayaan inay soonka waqti dheer ama cunida cuntada ay ka samaysan tahay cuntooyin yar oo kaliya sida habka loo go'aamiyo xasaasiyadda cuntada. Cuntooyinka qaarkood waxay ku koobanyihiin cuntooyinka cuntooyinka gaarka ah ay u arkaan "non-allergenic," inkastoo ay suurtagal tahay in ay xasaasiyad ku leedahay cuntada oo dhan. Kuwa kale waxay kuu xaddidaan hal ama laba kooxood oo cunto ah - tusaale ahaan miraha iyo khudradda.
Isticmaal taxaddar markaad cuntada ka saarto cuntadaada. Yareynta tirada cuntada aad cunayso waxay keeni kartaa nafaqo xumo, gaar ahaan carruurta.
Dadka qaar ayaa laga yaabaa inay iska ilaaliyaan cuntada inay dhab ahaan u dulqaadan karaan. Daraasad lagu sameeyay National Jewish Health waxay ogaatay in carruurta qaba xasaasiyadda cuntooyinka la ogaaday inay awoodaan inay cunaan 84% cuntooyinka ay ka caydheen cuntadooda ka dib markii ay isku dayeen cuntooyinka xafiiska dhakhtarka. Sidaa darteed, ka hor intaadan cunin cuntada aad ka hesho cuntada ama cunugaaga cuntadiisa, hubi inaad kala hadasho dhakhtarkaaga.
Ilaha:
Aydinlar EI et al. Cunto-ka-takoorka ku-salaysan ee IgG-gu ah ee ku jira xannuun-maskaxda iyo cilladda mindhicirka. Madax xanuun. 2013 Mar; 53 (3): 514-25.
Fleischer DM, et al. Xasaasiyadda beerka: dib u soo noqoshada iyo maamulka. J Allergy Clin Immunol. 2004 Nov; 114 (5): 1195-201.
Bath-Hextall FJ, Delamere FM, Williams HC. Ka reebista cuntooyinka cambaarta hidde ah. Xogta Cochrane ee dib u eegista habraaca 2010 Issue 10
Fleischer DM, et al. Cuntada Afku waxay Caqabado ku tahay Carruurta leh Xanuun Cunno Xasaasiya. J Pediatr. 2010 Oct 27.
Jennifer J. Schneider Chafen; Sydne J. Newberry; Marc A. Riedl; et al. Ciladeynta iyo Maareynta Xasaasiyadaha Cuntada ah ee caadiga ah: Dib-u-eegis nidaamsan. JAMA. 2010; 303 (18): 1848-1856
Syrigou E et al. Cunto-caafimaad-joojin-takoorid ayaa ka faa'iideysanaysa carruurta leh eosinophilic esophagitis, iyadoon loo eegin calaamadaha cudurka. Dhakhaatiirta Carruurta iyo Talaalka. 2015 Jun; 26 (4): 323-9.