Bukaanku waa inay ogaadaan
Weligaa ma yaabay haddii sankaaga duufan, hindhisada iyo indho-biyoodku ay la xiriiraan asmadaada? Waxay soo baxdaa in xummad qoyan, oo lagu magacaabo dhuunta xasaasiyadda ee xilliga dhakhtarkaaga, ay tahay arrin halis weyn u ah horumarka neefta.
Xiiqda iyo qandhada cagaarshow badanaa way wada jiraan. Qiyaas ahaan 80% dadka xiiqda qabaa waxay leeyihiin nooc qandhada cagaaran.
Miyaad leedahay Calaamadaha Xumad-darrada?
Sida calaamadaha neefta , astaamaha cagaarshowga waxay ku kala duwanaan karaan qof ilaa qof. Bukaanno badan ayaa sheega calaamadaha la xidhiidha indhahooda, dhuunta, dhegaha iyo hurdada marka lagu daro sanka duufka.
Si aad si rasmi ah ogaatid, dhakhtarkaagu wuxuu doonayaa inuu ogaado:
- Xilliga Xilliga Aasaasiga ah: Calaamadaha miyuu ku dhacaa xilli cayiman ama sanadka oo dhan?
- Calaamadaha Calaamadaha: Iskudhicid (wax ka yar 4 maalmood usbuucii, iyo in ka yar 4 toddobaadkii sanadkiiba) ka hor inta aan la joogin (in ka badan 4 maalmood usbuuc ama wax ka badan 4 toddobaad sannadkii).
Qaar ka mid ah calaamadaha aad adiga iyo dhakhtarkaagu u badan tahay inaad ka wada hadashaan waxaa ka mid ah:
- Sanka: Sanka oo xiran ama cuncun leh, hindhiso, xanuun muruq ama cadaadis, iyo dheecaan goynta ah oo kaa dhigi kara inaad qufacdo ama marar badan iska saaro dhuuntaada.
- Indhaha: indhaha casaanka iyo cuncunka, dareenka jirka shisheeye ama miisaanka indhaha, indhaha indhaha iyo bararka (xajiinta alerjiga).
- Cunaha iyo dhegaha: Isbeddelka codka iyo dhawaaqa, dhuunta ama cuncunka cuncunka, ciriiriga iyo maqaarka dhegaha.
- Hurdada: Culaysyada badanaa habeenkii, baahida loo qabo neefsashada afka, daal maalinimada ah iyo adkaanta dhammaystirka hawlaha ama shaqada.
Tilmaamaha saxda ah ee Xummaddu waa mid muhiim ah
Si loo ogaado qandhada qandhada, waxaad takhaatiirtu qaadan doontaa taariikh, waxay samaynaysaa baaritaan jidheed waxayna suurtagal tahay inay dalbato baaritaano.
Taariikhda Caafimaadka
Wadahadal dhex mara adiga iyo dhakhtarkaaga oo ku saabsan calaamadaha hore ee la soo sheegay iyo khibradaada iyaga la jooga ayaa ah laf-dhabarka xanuunka qandhada.
Dhakhtarkaaga ayaa sidoo kale ku weydiin doona:
- Xasaasiyad kasta iyo shuruudaha sida finan, finan, cuncun cuncun ama cambaar ,
- Calaamadaha xasaasiyadeed ee dhacaya waqti kasta ama meel gaar ah,
- Taariikhda qoyska xasaasiyadda
- Xiiqda
- Neefsasho gaabis ah
- Xabashada laabta
- Qufac dabadheeraad ah
Takhtarkaagu wuxuu kaloo weydiin karaa su'aalo si loo hubiyo in uu cudurku ku dhaco aanu lahayn sabab kale, sida:
- Sinusitis
- Neefta
- Qabow caadi ah
- Tijaabo aan lahayn xasaasiyad
- Tufaaxa Atrofis
- Rhinitis medicamentosa
- Isticmaalka daawooyinka (kiniiniyada xakameynta dhalmada, dawooyinka cadaadiska dhiigga, iyo dawooyinka dhimirta ayaa laga yaabaa inay eedeeyaan)
- Hormoonku wuu isbeddelaa sababtoo ah uurka ama hypothyroidism
- Burooyinka naaska
Imtixaanka Jirka
Dhakhtarkaagu wuxuu baari doonaa qaybo kala duwan oo jirkaaga ka mid ah si uu u caawiyo xaqiijinta calaamadda qandhada caafimaadka ee xayawaanka ah iyo inaad hubiso in wax kale aysan keenin astaamahaaga.
Imtixaanka waxaa ku jiri kara:
- Sanka: Raadi nudaha sanka oo barara kuwaas oo laga yaabo inuu u ekaado caleemo ama midab buluug ah, ama wixii cillado ah ee anatomical ah sida septum sanka oo nadiif ah.
- Indhaha: Raadinta xajiinta alerjiga iyo si loo eego haddii indhaha ay bararaan, biyo ama casaan.
- Sinus: Xanuun ama jilicsanaanta sambabada waxay muujin kartaa infekshanka sanbabka halkii uu ka xumaan lahaa qandhada.
- Afka: Baaritaanka afka ayaa ka saari kara xaaladaha sida xanuunka loo yaqaan "tonsillitis" iyo soocista caddaynta neefsiga dabaysha.
- Xabad iyo Sambabada: Raadinta calaamadaha cudurka ama neefta.
- Maqaarka: Raadi calaamadaha kale ee xasaasiyadeed, sida finan ama cambaar.
Baaritaanka Diagnostic ee Hay Xummad
Haddii dhakhtarkaagu tuhunsan yahay ogaanshaha qandhada dhiigga ee ku saleysan taariikhdaada iyo baaritaanka jireed, wuxuu kugula talin karaa daaweyn ama samee baaritaano dheeri ah si loo xaqiijiyo baaritaanka.
Baaritaano dheeraad ah oo lagu ogaanayo qandhada dhiigga ayaa guud ahaan faa'iido leh haddii:
- Cilad-sheegiddu maaha mid cad in taariikhda caafimaad iyo baarista jireed.
- Calaamadaha ayaa weli joogaya inkastoo daaweyn ku filan, ama aadan ka jawaabin daaweynta sida dhakhtarkaagu u maleynayo inaad tahay.
- Adiga iyo dhakhtarkaagu awood uma lihid inaad aqoonsatid alerjiyada ka iman karta gurigaaga, xafiiska, iyo goobaha dugsiga.
- Xummaddu waxay u muuqataa in uu shaqeynayo.
Haddii dhakhtarkaagu uu dareemo inaad ka faa'iideysan karto baadhitaanka qandhada cawska, wuxuu dalban karaa:
- Heerka IgE: Tijaabadan dhiiggu ma sameysmi karto baaritaan qandhada cagaaran, laakiin heerarka IgE ee la xidhiidha xasaasiyad qaas ah ayaa ka caawin kara sameynta baaritaanka.
- Baaritaanka maqaarka : Habka baaritaanka xasaasiyadda waxaa ka mid ah baaritaanada ogaanshaha nooca ugu badan ee loo isticmaalo in lagu ogaado xasaasiyadda walax gaar ah.
Daaweynta Qandhada Suuxinta
Waxaa jira xeelado daaweyn ah oo loogu talagalay bukaanada qaba xummadda cawska .
Daaweynta qandhada cagaaran ayaa lagu muujiyey:
- Hagaajinta xakamaynta neefta
- Yareynta hawo-mareenka oo ah mid xoogan
- Kordhinta booqashada ER
- Waxaa suurtagal ah in laga hortago horumarinta neefta
Ilaha:
Akademiyada Maraykanka ee Alerji iyo Astaaniga. Cudurrada 101: Rhinitis iyo Sinusitis
Weber, RW. Allerjiik Rhinitis. Rugaha Caafimaadka Aasaasiga ah Tababarka Xafiiska. Volume 35 (2008): 1-10.