Cudurka Peptic

Dulmarka guud ee Cudurka Peptic

Cudurka boogta Peptic waa cilad dheef-shiid kiimikaad oo keliya oo aan nolosha ku dhicin, laakiin sidoo kale waxay yeelan kartaa cawaaqib xun. Horumarka dhowaan-gaar ahaan aqoonta cusub ee ku saabsan sababaha iyo daaweynta-waxay is-beddeleen daryeelka xanuunka qallalka ee cudurka peptic. Haddii adiga ama qofkii aad jeceshahay uu leeyahay cudurka boogaha peptic, waxaad u baahan tahay inaad hubiso inaad ka warqabto macluumaadka ugu dambeeyay ee dhibaatadan guud.

Waa Maxay Cudurka Peptic?

Boog boogta ayaa ah xakameyn uureysiga caloosha ama duodenum (qaybta hore ee mindhicirka yar). Boogaha waxaa lagu magacaabaa "boogaha" boogaha sababtoo ah waxay la xiriiraan hawsha acid iyo pepsin (enzymetriin muhiim ah) ee unugyada khadka caloosha iyo duodenum.

Boog-gale "mindhicir" oo ku yaala caloosha ayaa loo yaqaannaa boog-caloolik. Haddii ay ku jirto duodenum waxaa lagu magacaabaa boogaha duodada.

Calaamaduhu waxay u kala duwanaan karaan inta u dhexeysa labadan nooc ee boogaha qafiifka ah iyo dhakhtarkaaga ayaa laga yaabaa inay si yar u daaweeyaan. Dhakhaatiirtu waxay u arkaan dadka qaba boogaha maqaarka si aad u badan. Wakhti kasta oo la siiyo, ilaa boqolkiiba hal qof oo adduunka ah ayaa yeelan doona boog guntin.

Astaamaha boogta aafada waxay noqon kartaa mid aad u dhib badan. Waxaa sii xumaanaya, boogahaasi waxay u horseedi karaan wax weyn, oo laga yaabo inay caqabado nolosha khatar geliyaan. Nasiib wanaag, dadka badankood way bogsan karaan, dhibaatooyin daranna waa laga hortegi karaa daaweyn caafimaad oo habboon iyo tallaabooyin looga hortago boogaha soo noqnoqda.

Astaamaha

Astaamaha ugu weyn ee boogta aafada ah waa xanuunka caloosha .

Dadka intooda badani waxay tilmaamayaan xanuunka ama gubashada xanuunka badanaa ku yaala godka caloosha ama ka hooseeya feeraha dhinaca bidixda ama bidixda.

Calaamadaha xanuunka caloosha waxay ku xiran tahay meesha boogta. Iyada oo boogo calafka leh, xanuunku badanaa waa ka sii daraa cuntada, marmarka qaarkood, qof boog geel ah ayaa laga yaabaa in (laga yaabo inuu si aan macquul ahayn) u gooyo cunista cuntada oo xitaa lumiyo miisaanka qaar.

Taas bedelkeeda, boogaha duodenal waxay u muuqdaan inay soo saaraan xanuunka inta u dhexeysa cunnooyinka marka caloolku uu madhan yahay - xanuunku badanaa wuu yareeyaa isagoo wax cunaya. Dadka qaba boogaha duodada ah waxay dhif u yihiin miisaanka oo waxay noqon karaan miisaan.

Haddii boogta faafa ay noqoto mid weyn, waxay geli kartaa xididada dhiigga waxayna keeni kartaa dhiig-bax. Dhakhaatiirtu waxay ugu yeeraan " GI-ga sareeya " tan iyo meeshii dhiigbaxa uu ku yaal qaybta sare ee habdhiska caloosha. Calaamadaha GI-da sareeya ee dhiigga ku jira ayaa laga yaabaa inay noqdaan kuwo aad u daran oo aan macquul aheyn in la iska indho-tiro, sida matagid dhiig oo casaan leh.

Dhinaca kale, haddii dhiigbaxa uu gaabiyo , calaamaduhu waxay noqon karaan kuwo xaddidan oo ay ku jiraan tartiib tartiib tartiib tartiib ah (laga bilaabo dhiig-yaraanta ), dawakhaad , is-baddasho ( wadno garaac ah oo degdeg ah), calool-xanuun caloosha (oo ay keento dhiig-socodka, iyo cuncun, mindhicirada), iyo melena ama saxaraha ku dhejiya (oo ay sababtay habka dheef-shiid kiimikaad ee dhiigga ku jira xiidmaha).

Dhaawac faafa ah oo ku yaala isgoysyada caloosha iyo duodenum (meeshii la yiraahdo kanaalka pyloric) ayaa sababi kara barar ku filan oo ku yaala qolka caloosha si loo soo saaro qayb ka mid ah xannibaad. Haddii ay sidaas tahay, astaamaha waxaa ka mid noqon kara xanaaq, caloosha oo daran, lallabbo, matag, iyo miisaan lumis. Dadka qaba boogaha maqaarka ayaa sidoo kale leh fursad aad u sareeya oo lagu kobciyo cudurada gawracada ee gawracada (GERD) iyo calaamadaha la xiriira, gaar ahaan mideh .

Inkastoo ulcer peptide uu si cad u abuuro calaamado badan oo calaamado badan oo kala duwan ah, qiyaasta la yaabka leh ee dadka qaba boogaha qafiifka ah (laga yaabo in ilaa boqolkiiba 50) ma ogaan karaan calaamado gaar ah. Nasiib darro, xitaa boogaha qafiifka ah ee aan si toos ah u soo saarin astaamuhu waxay ugu dambeyntii keeni karaan dhibaatooyin waaweyn.

Akhri wax dheeraad ah oo ku saabsan calaamadaha boogaha qafiifka ah.

Dhibaatooyinka

Haddii boogta halbowlaha ah ee boogta ay sameeyeen ay tahay inay keento xanuunka caloosha, waxaa dhici karta in aan loo tixgelin dhibaatadaas oo kale. Laakiin, sidii aan horay u aragay, waxay samayn karaan wax ka badan tan!

Cudurrada ugu waaweyn ee cudurka cagaarshoowga ah waxaa ka mid ah:

Faahfaahin dheeraad ah ka akhriso dhibaatooyinka boogaha.

Sababaha

Inta badan kiisaska, boogaha qafiifka ah waxaa sababa laba waxyaalood:

  1. Infakshanka bakteeriyada loo yaqaanno Helicobacter pylori (H. pylori)
  2. Isticmaalka joogtada ah ee daawooyinka aan anti-inflammatory ahayn (NSAIDS)

Xaqiiqda ah in infakshanada H. pylori ay masuul ka yihiin wax badan haddii aan ugu badneyn cudurka ulcerka waa mid ka mid ah tallaabooyinka caafimaad ee ugu weyn ee tobankii sano ee la soo dhaafay. Cudurka dabaysha ee H. pylori waa mid aad u badan. Qiyaastu waa in ugu yaraan 50 boqolkiiba bini'aadamka oo dhan ay leeyihiin H. pylori ee wadooyinkooda mindhicirka sare. Oo waxaa la rumaysan yahay in tani ay ahayd kiis taariikhda aadanaha oo dhan.

Cilmi baaris ayaa muujinaysa in H. pylori ay dadka u saari karto boogaha qafiifka ah dhowr habab oo kala duwan, oo ay ka mid yihiin:

Infekshanka H. pylori wuxuu aad ugu badan yahay dadka qaba cudurka qaaxada (peptide). Qiyaastii 75 boqolkiiba qanjidhada peptic ee Maraykanka ayaa la xiriirta cudurka this-iyo qaybta ayaa ka sarreeya adduun aan horumarineed. Cuncuninta H. pylori waa qayb muhiim u ah daaweynta cudurka ulcer.

Isticmaalka joogtada ah ee NSAID-yada, oo ay ku jiraan Aspirin, waxay kordhisaa halista boogaha qafiifka ah 20-laab. Isticmaalayaasha NSAID oo sidoo kale H. pylori (oo ah koox mar kale, ay ka mid tahay in ka badan kala badh dadka oo dhan) waxay leeyihiin 60-kiilo oo ka mid ah cudurka ulcer.

NSAIDs ayaa loo maleynayaa in ay kordhinayaan halista boogaha halbowlayaasha iyadoo la xakameynayo daaweeye COX-1 ee maskaxda mindhicirka sare. Ka hortagga COX-1 wuxuu yareynayaa wax soo saarka prostaglandins kala duwan oo shaqeynaya si loo ilaaliyo maqaarka caloosha iyo duodenum. (NSAID-yada aan horjoogsan karin daaweeye COX-1 ayaa la sameeyay, laakiin kuwani waxay heleen sumcad xun sababtoo ah kororka muuqda ee dhibaatooyinka wadnaha.)

Akhri wax badan oo ku saabsan NSAID iyo wadnaha .

Dadka aan lahayn H. pylori waxay ku dhici karaan boogaha qafiifka ah, gaar ahaan haddii ay isticmaalaan NSAIDs. Dadka aan isticmaalin NSAID-yada waxay horumarin karaan boogaha qafiifka ah, gaar ahaan haddii ay qabaan H. pylori. Laakiin dadka leh labadaba waxyaabahaan waxay leeyihiin halis gaar ah oo ah cudur boogta ah.

Inkastoo H. pylori iyo NSAIDs ay ka tirsanyihiin cudurka booga ugu badan, waxaa jira waxyaabo kale oo badan oo suurtagal ah. Kuwaas waxaa ka mid ah:

Inkasta oo laga yaabo inaad maqashay noloshii oo dhan, xaqiiqdii ma jirto wax caddayn ah in cunida noocyada cuntooyinka gaarka ah, sida suufyada basbaaska, ay keento cudur boogta ah. Waxaad ogaan kartaa, in kiiskaaga, cunidda cuntooyinka gaarka ah ay keeni karaan qulqulo, caloosha, ama calaamadaha kale ee caloosha iyo haddii ay sidaas tahay, waa inaad iska ilaalisaa. Laakiin waad iska ilaalineysaa si aad u dareentid fiicnaan, maaha inaad ka hortagto cudur boogta ah.

Sidoo kale, khabiiradu hadda waxay yareeyaan fikradda ah boogaha ay sababaan walbahaarka dareenka ee dareenka ama dareenka ah, sida loola tacaalayo macalinka xanaaqa ah, haddii uusan fekerku kuu keenin inaad sigaar cabto, cabto, ama fara badan oo faafaahin ah.

Akhri wax dheeraad ah oo ku saabsan sababaha boogaha.

Ciladeynta

Baadhitaanka cudurka cudur-aqoonsiga ee cudurka peptic wuxuu leeyahay laba hadaf oo kala duwan:

  1. Sameynta joogitaanka ama maqnaanshaha boogta faafa
  2. Qiimaynta sababta boogta, haddii ay joogaan

Haddii calaamadahaagu yihiin kuwo khafiif ah, dhakhtarkaagu wuxuu kugula talin karaa hab daaweyn ah si loo xakameeyo acid caloosha. Haddii calaamadahaagu ay kaa tagaan oo aanad dib u soo noqonin qiyaastan fudud, taasi waxay noqon kartaa wax walba. Si kastaba ha noqotee, haddii calaamadahaagu yihiin kuwo dhexdhexaad ah, ama haddii calaamadahaagu soo noqdaan kaddib marka daaweyn gaaban, waxaa badanaa ah fikrad wanaagsan in la sameeyo cillad la hubo. Maanta, tan waxaa loo sameeyaa si wax ku ool ah oo ugu saxsan habka loo yaqaan endoscopy .

Iyada oo loo maro endoscopy, tuubo dabacsan oo leh nidaam fiberoptic ah ayaa la mariyaa hunguriga iyo caloosha-iyo weelka caloosha iyo duodenum si toos ah ayaa loo arki karaa. Endoscopy waa mid deg deg ah oo sax ah. Waxaa intaa dheer, haddii boogta ay jirto, darajada guud waa la qiimeyn karaa lana baari karaa calaamad kasta oo ka mid ah cillad-xinjirta - taas oo laga qaadi karo cad ka-qaadista. Biopsiga sidoo kale waa mid waxtar leh oo lagu ogaado haddii H. pylori uu joogo.

Raajooyinka sare ee GI , oo la isticmaalayo barium liqa si ay u abuuraan kala duwanaansho, ayaa sidoo kale loo isticmaali karaa si loo ogaado boogaha peptic. Hase-yeeshee, baaritaankani waa mid aan sax ahayn marka loo eego endoscopy, wuxuu qaadanayaa waqti dheer, mana siinayo fursad ah dheecaannada laga qaado si loo eego kansarka suurtagalka ah ama H. ​​pylori. Waxay kaloo ku lug leedahay shucaac. Sababahan dartood, raajada looma isticmaalo marar badan si loo ogaado cudurka cirridka.

Haddii la ogaado qanjirada mindhicirka, waxaa muhiim ah in la qiimeeyo haddii infakshanka H. pylori uu joogo iyo haddii NSAIDs ay noqon karto arrin. Macluumaadkani waa mid aad muhiim u ah go'aaminta daaweynta ku habboon.

Habka ugu wanaagsan ee lagu ogaan karo H. pylori waa dheecaan laga helay boogta loo yaqaan 'endoscopy'. Haddii kale, waxaa la isticmaali karaa baaritaanka Hoorka neefta. H. pylori ayaa qarsoodi ah uureysiga enzme taas oo keenta in ka badan HOL-taas oo lagu arki karo neefta. Baaritaanka dhiigga iyo baaritaanka saxarada sidoo kale waxaa loo isticmaali karaa in lagu ogaado H. pylori.

Sababtoo ah NSAID (iyo marmarka qaarkood daawooyinka kale) waxay inta badan ka ciyaaraan door muhiim ah oo ku saabsan horumarinta boogaha qafiifka ah, waxaa muhiim ah in dhakhtarkaaga si buuxda looga dhigo dhammaan daawooyinka aad isticmaashay, daawada laguu qoray ama miiska lagaa siinayo.

Haddii aad qabtid boogaallaha mindhicirka oo aadan haysanin infekshanka H. pylori ama isticmaalka NSAID, dhakhtarkaagu wuxuu u baahnaan karaa inuu sameeyo qiimeyn caafimaad oo dheeraad ah, raadinta waxyaabo kale oo macquul ah. Inta badan dadka qaba cuddurada boogta ah, si kastaba ha ahaatee, tani lagama maarmaan maahan.

Faahfaahin dheeraad ah ka akhriso boogaha boogaha.

Daaweynta

Xaaladaha badankood, boogaha qafiifka ah waxaa lagu guuleysan karaa daaweyn caafimaad. Guud ahaan, daaweyntu waxay ka kooban tahay saddex waxyaalood:

  1. Jooji H. pylori
  2. Siinta daaweynta badeecada badeecada difaaca (PPI)
  3. Ka qaadida waxyaabaha keena boogaha maqaarka

Haddii baaritaanku yahay mid wanaagsan ee H. pylori, furaha si guul leh loogu daaweeyo cudurka ulcer disease waa in laga takhaluso infekshanka leh koorso antibiotics ah. Guud ahaan, laba antibiyootiko oo kala duwan ayaa loo isticmaalaa todoba ilaa 14 maalmood - badanaaba cadithromycin, metronidazole, iyo / ama amoxycillin.

Waxaa muhiim ah in lagu celiyo imtixaanka H. pylori kaddib marka koorsada antibiyootika si loo diiwaangeliyo in cudurka infekshanku dhamaaday. Haddii aysan ahayn, koorsada daaweynta ee kale, isticmaalka daroogooyinka kala duwan ama qiyaaso kala duwan, ayaa loo baahan doonaa. Burburinta bogsashada boogaha, iyo boogaha soo noqnoqda, waxay aad ugu badan tahay dadka ay hayso caabuqa H. pylori si aan habooneyn loola dhaqmo.

Daaweynta sambabada ayaa sidoo kale lagu dhiirigelin karaa iyadoo la xakameynayo qarsoonida caloosha caloosha. Marka boogta halbowlaha ah la joogo, tan waxaa ugu wanaagsan in la isticmaalo PPI, sida jimicsiga (Nexium) , pantoprazole (Prevacid), omeprazole (Prilosec) , ama rabeprazole (AcipHex). Yaraynta acidka ee caloosha maaha oo kaliya in ay boogta ku bogsato si ay u bogsato, laakiin sidoo kale waxay antibiyootiko ka dhigtaa mid wax ku ool ah H. pylori. Daaweynta PPI waxaa badanaa la sii wataa siddeed illaa 12 usbuuc dadka qaba cudur boogta ah.

Marka laga reebo in la iska ilaaliyo dhammaan NSAIDs, qof kasta oo qaba boogta aafadu waa inuu joojiyaa sigaarcabka wuxuuna xadidaa khamriga wax aan ka badnayn hal cabitaan maalintii (haddii taasi).

Ka dib markii antibiyootika la qaaday, H. pylori ayaa baabi'iyay, siddeed illaa 12 usbuuc oo daaweynta PPI, iyo ka takhalusida wakiillada sida NSAIDs, fursadaha ah in gebi ahaanba bogsoodaan boogaha yaryar ayaa ah mid aad u fiican-guud ahaan 90-95 boqolkiiba. Waxaa intaa dheer, khatarta ah boogta soo noqota ayaa aad u hooseeysa.

Si kastaba ha noqotee, haddii H. pylori aan la tirtirin - ama haddii aad sii wadato (ama aad bilowdo) adoo isticmaalaya NSAIDS, sigaar cabista, ama isticmaalka qadar badan oo khamriga ah - waxaa jira fursad aad u fiican oo booguhu ku bogsan karo ama soo noqon doono.

Khabiirada badankood waxay kugula talinayaan in ay soo celiyaan baaritaanka xasaasiyadeed ka dib marka la daaweeyo boog-galka qanjirada si loo hubiyo in bogsashada dhamaystiran tahay. Boogaha Gastric marmarka qaarkood waxay ka sameeyaan goobta kansarka qanjirka 'gastric acid' - waxay noqon kartaa mid muhiim ah in la arko aagga daaweynta ka dib daaweynta si loo hubiyo in goobta bogsoon ay caadi tahay. Badanaa lagama maarmaan maaha inaad ku celiso dhakhtarka dhammaystiran ka dib marka la daaweeyo boogta duodada.

Gawaarida qallalka ah oo aan bogsanayn 12 toddobaad ee daaweynta PPI waxaa loogu yeeraa "ba'an" "ba'an". Haddii aad leedahay boog gariir ku salaysan kore kooras kale oo 12 toddobaad ah ee daaweynta PPI:

Dhammaan kuwan waa lagama maarmaan. Helitaanka hab lagu daaweynayo boog gardarrada xasaasiga ah waa muhiim, sababtoo ah dadka qaba boogaha caydhu waxay u badan tahay inay yeeshaan mid ka mid ah dhibaatooyinka xun ee boogta faafa.

Aniga hore, daaweynta qalliinka ee cudurka cayayaanka ee cudurka peptic waa wax caadi ah. Hase yeeshee, tan iyo markii H. pylori loo ogaaday in uu yahay mid muhiim ah oo soo noqnoqonaya sababtoo ah -waxaa lagama maarmaan ah in daawooyinka PPI ay noqdaan kuwo qalqal galiya.

Qaliinka waxaa hadda loo baahan yahay badiyaa boogaha si cad u cadeeyay daaweynta caafimaadka, waxaa looga shakisan yahay inay uur qaadeen maleynimo, ama daaweynta dhibaatooyinka cudurka boogta ah, sida dhiig-baxa, xayiraad, dhoobo, ama fistula.

Akhri wax dheeraad ah oo ku saabsan daaweynta boogaha maqaarka.

Ereyga

Inkastoo boogta aafadu ay tahay dhibaato caafimaad oo cakiran oo keeni karta cawaaqib xun, horumarka daryeelka caafimaad ee tobaneeyo sano ee la soo dhaafay ayaa si buuxda u bedelay daaweynta xaaladdan iyo ujeedada dadka leh.

Haddii lagugu ogaado cudurka cudurka qanjirka 'peptide', hadba inta aad la shaqeynayso dhakhtarkaaga si aad u sameyso sabab asaasi ah, si daacad ah u raac tilmaamaha daaweynta caafimaadka ee laga yaabo in loo qoro, iyo ka fogow daawooyinka iyo caadooyinka-aad wuxuu u maleynayaa in uu ka fogaado, waxaa jira fursad aad u wanaagsan oo ah in boogahaagu uu si buuxda u bogsiin doono oo uusan marnaba soo noqon doonin.

> Ilo:

> Lau JY, Sung J, Hill C, iyo al. Dib-u-eegis Xeeladeed ee Epidemiology ee Cudurka Dhiig-darrida ee Peptic: Cudurka, Dib-u-soo-kabashada, Ciladaha Khatarta iyo dhimashada. Digestion 2011; 84: 102.

> Leodolter A, Kulig M, Brasch H, iyo al. Falanqaynta Meta-isbarbardhiga Lahaanshaha, Dhibaatada iyo Qaboojinta ee Bukaan-socodka qaba Helicobacter pylori-la xariira Gastric ama duodenal boog. Aliment Pharmacol Ther 2001; 15: 1949.

> Li LF, Chan RL, Lu L, et al. Cudurka Sigaarka iyo Cudurrada Dhiigga: Cilaaqaadka Xaaladaha iyo Mabaadi'da Maaddooyinka Molecular (Dib u eegis). Int J Mol Med 2014; 34: 372.

> Malfertheiner P, Megraud F, O'Morain CA, iyo al. Maareynta Helicobacter Pylori Infection - Maastricht IV / Florence Consensus Report. Gut 2012; 61: 646.