Tixgeli Ammaanka Daawooyinka Dhibaatooyinka Hurdada Markaad uur leedahay
Haddii ay kugu adkaato hurdada inta aad uurka leedahay, waxaa laga yaabaa inaad rabto inaad baratid fursadaha daaweynta. Qaar ka mid ah xaaladaha sida insomnia iyo lugaha joogtada ah (RLS) ayaa laga yaabaa inay si joogto ah u dhacaan inta lagu jiro uurka. Ciladaha kale ee hurdada ah sida dabeecad xumada iyo dabeecadaha hurdada oo loo yaqaanno parasomnias ayaa laga yaabaa inay sii socoto ilaa uur iyada oo ubaahan daaweyn. Waxaa muhiim ah in la fahmo sida isticmaalka amniga ee daawooyinka inta lagu guda jiro uurka.
Kadib, waxaad tixgelin kartaa fursadaha uu dhakhtarkaagu u baahan yahay inuu daaweeyo xaaladaada oo kaa caawiyo inaad si fiican u seexato. Ogaaw daawooyinka ay ugu fiican tahay in la isticmaalo si loogu daaweeyo cudurrada hurdada ee uurka.
Qeybinta Badbaadinta Daroogada
Doorashada ugu horeysa ee lagu daaweeyo muruqa hurdada ee haweeneyda uurka leh waa in la isticmaalo isbeddelada qaab nololeedka si ay uga caawiso in ay yareyso xaalada ayna ka fogaato dhammaan daawooyinka. Kuwa u nugulnaanta hurdo la'aan, daaweyn la- tacaalidda dabeecadda dabeecadda ah ee loogu talagalay hurudda (CBTi) waxay noqon kartaa mid wax-tar ah. Xitaa RLS, isbeddello kala duwan ayaa keeni kara gargaar la'aan iyada oo aan daweynin daaweyn.
Xaaladaha daran, daawooyinka qaarkood waa in loo isticmaalaa taxadar. Walaaca ayaa ah in dawooyinka badan aan lagu tijaabinin dumar tiro badan. Qofna ma doonayo inuu keeno cillad dhalasho. Daroogooyinka sidaas samaynaya waxaa loo yaqaan teratogenic (turjumidid qoraal ah = "dabeecad"). Sidaa daraadeed, baaritaano badan lama sameyn dumarka uurka leh sababtoo ah xitaa halista yaryar looma arko inay tahay mid la aqbali karo.
Si kastaba ha ahaatee, waayo-aragnimada iyo barashada xayawaanka ayaa na siiyay tilmaamo dhowr ah oo ku saabsan ammaanka daaweynta uurka.
Qeybaha soo socda ee saameynta daawooyinka waqtiga uurka waxaa loo isticmaalaa:
- Qeybta B : Daraasaadka xayawaanku ma muujin halis ah uurjiifnimada, laakiin daraasad la xakameeyey haweenka uurka leh, ama daraasaadka xayawaanka ayaa muujiyay saameyn xun oo uurjiif ah oo aan lagu xaqiijin daraasadaha kontoroolka ee haweenka saddexda bilood ee ugu horeeya. Ma jiraan wax caddayn ah oo ka dambeeya saddexda bilood ee ugu dambeeya.
- Qeybta C : Daraasaadka xayawaanka ayaa muujiyay dhacdooyinka uur-jiifka ah, laakiin ma jirto baaritaano kontorool ah oo haweenka uurka leh, ama barashada dadka iyo xayawaanka aan la heli karin; Sidaa daraadeed, daawada ayaa la bixiyaa haddii faa'idada faa'iidada ay ka badan tahay halista.
- Qeybta D : Halista uur-jiifka ayaa jirta, laakiin faa'idooyinka ayaa laga yaabaa inay ka sii daran yihiin khatarta haddii jiro cudur halis ah ama jiro halis ah.
- Qaybta X : Daraasadaha xayawaanka ama aadanuhu waxay muujiyaan isbeddellada uur-jiifka; daroogada ayaa ka horjeeda haweenka uurka leh.
Sidaa daraadeed, daawooyinka ayaa loo arkaa inay yihiin kuwo amaan ah marka cilmi baaris dheeraad ah oo lagu taageerayo bini'aadanka oo la heli karo. Si kastaba ha ahaatee, khatarta shakhsiyadeed ee isticmaalka daroogo kasta waxay weli keeni kartaa cawaaqib aan la aqbali karin.
Daawada Isticmaal Jirooyinka Hurdada
Isticmaalidda qaybaha kor ku xusan, daawooyinka loogu talagalay daaweynta hurdada ugu badan ee hurdada inta lagu guda jiro uurka waxaa loo kala qaadi karaa. Xaaladahaan waxaa ka mid ah Hurdada, RLS, Narcolepsy, iyo Parasomnias. Ammaanka daroogada ayaa hoos u dhacaya markaad ka guurto Qaybta B ilaa Qeybta C ilaa Qeybta D iyo, ugu dambayntii, Qeybta X. Ka fikir daawooyinka hurdada ee la heli karo inta lagu jiro xaamilaha mid kasta oo ka mid ah xaaladaha soo socda:
Insomnia
Qaybta B
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Zolpidem , Diphenhydramine
Qaybta C
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Zaleplon
Anticonvulsants: Gabapentin
Antidepressants iyo Depressants: Amitriptyline, Doxepin, Trazodone
Qaybta D
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Alcohol , Alprazolam, Diazepam, Lorazepam, Midazolam, Secobarbital
Qaybta X
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Khamriga (haddii lagu isticmaalo xaddi badan ama muddo dheer), Estazolam, Flurazepam, Quazepam, Temazepam, Triazolam
Cudurka Dabaysha ee aan lahayn nasashada ama Cudurka Willis-Ekbom
Qaybta B
Walxaha Antiparkinsonian (Dopaminergics): Bromocriptine, Cabergoline
Narcotic Agonist Analgesics (Opioids) (fiiri D): Meperidine, Oxymorphone, Methadone, Oxycodone
Qaybta C
Analgesics Central: Clonidine
Anticonvulsants: Gabapentin, Lamotrigine
Daawooyinka Antiparkinsonian (Dopaminergics): Carbidopa, Levodopa, Pramipexole , Ropinirole
Calaamadaha Astaanjiga ee Narcotic (Opioids) (fiiri D): Codein, Morphine, Propoxyphene, Hydrocodone Antidepressants iyo Depressants: Amitriptyline, Doxepin, Trazodone
Qaybta D
Anticonvulsants: Clonazepam, Carbamazepine
Narcotic Agonist Analgesics (Opioids) (haddii loo isticmaalo mudo dheer ama qadar sare ah xilliga): Meperidine, Oxymorphone, Metadone, Oxycodone, Codeine, Morphine, Propoxyphene, Hydrocodone
Qaybta X
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Estazolam, Flurazepam, Quazepam, Temazepam, Triazolam
Narcolepsy
Qaybta B
Saameynaha: Caffeine, Permoline
Daawooyinka Niyad-jabka iyo Diiqayaasha: Sodium oxybate (Xyrem)
Qaybta C
Daawooyinka Niyad-jabka iyo Diiqadaha: Fluoxetine, Paroxetine, Protriptyline, Venlafaxine
Saameynaha: Dextroamphetamine, Mazindol, Methamphetamine, Methylphenidate, Modafinil
Qaybta D
Midna
Qaybta X
Midna
Parasomnias (Habdhaqanka Tooska)
Qaybta B
Midna
Qaybta C
Antidepressants iyo Depressants: Imipramine, Paroxetine, Sertraline, Trazodone
Qaybta D
Sedatives iyo Hypnotics (Benzodiazepines): Diazepam
Anticonvulsants: Clonazepam, Carbamazepine
Qaybta X
Midna
Sida loo doorto Daaweyn
Kadib markaan tixgelineyno liiska daawooyinka loo heli karo daaweynta hurdada uurka inta lagu guda jiro uurka, waa inaad ka doodaa xaaladaada dhakhtarkaaga. Waxaad u baahan doontaa inaad tixgeliso darnaanta calaamadahaaga. Miyaad xitaa u baahan tahay daaweyn ama xaaladaadu ma dhaafsiisan tahay? Haddii ay suurtogal tahay, waa in aad marka hore isku daydaa daawooyinka aan dawooyinka fayle-abuurka ah oo ay ku jiraan isbeddelka qaab nololeedka. Haddii aad wax ka qaban karto culeyska, beddelayso cuntadaada, ama wanaajiso xaaladaada jimicsi, waxaa laga yaabaa inaadan u baahnayn inaad tixgeliso daawo aad halis u ah.
Haddii aad go'aansato inaad doorato inaad qaadato daawo xilliga uurka, kala hadal khatarta iman karta dhakhtarkaaga iyo farmashiistaha si loo hubiyo inaad si buuxda ugu wargeliso cawaaqibta dhici karta. Waxaad noqon kartaa u doodahaaga ugu fiican, labadaba adiga iyo ilmahaaga aan dhalan.
Xigasho:
Kryger, MH iyo al . "Mabaadi'da iyo Tababarka Daawada Hurdada." ExpertConsult , daabacaadda 5aad, 2011, p. 1581.