Bronchitis waa barar iyo xoqid tuubbooyinka bronchial, kuwaas oo ah hawo-mareenada sambabadaada. Haddii aad qabto boronkiit, xabo qoto dheer ayaa laga yaabaa inay ka sameysanto hawo-mareenadaada, taasoo suurtagal ah inay adkaato inaad neefsato. Boronkiitada ba'an ayaa ku dhici karta kadib infekshanka sambabada, waxaana dhici karta in uu faafo. Boronkiitada daba-galka ah, dhinaca kale, waa cudur sambab ah, ma aha caabuq, mana aha mid la isqaadsiiyo.
Astaamaha
Astaamaha boronkiitada daran iyo boronkiitada daba dheeraatay way la mid yihiin. Boronkiitada daran waxay bilaabmaa inta lagu jiro ama wax yar ka dib qabow, halka boronkiitada daba-dheeraatay ay ku dhacaan aboor ama sannado, badanaaba sigaarka.
Cudurka Bronchitis ee daran
Boronkiitada xasaasiga ah waa dhibaato gaaban oo horey u dhici karta markaad qabto infekshinka neefsashada. Caadi ahaan, boronkiitada ba'an waxay ku dhacdaa toddobaad ka dib calaamadaha ugu horeeya ee caabuqa neefsashada, kuwaas oo ay ku jiri karaan dhuun xanuun, suuxdin ama duufsan, madax xanuun, qandho iyo daal. Boronkiitada daran waxay socon kartaa wiigag, badanaaba waxay go'aamineysaa nafteeda.
Astaamaha boronkiitada daran waxaa ka mid ah:
- Qufac badan
- Ku qufac biyo ama dufan qafiif ah, badanaa lagu tilmaamaa xaako, taas oo caanaha lagu qasi karo xab
- Xiiqda markaad neefsato
- Cuncun muruqyada laabtaada oo ka yimaada qufac joogto ah
Bronchitis joogto ah
Cudurka Bronchitis waa xaalad mudo dheer ah oo lagu garto cudurka soo noqnoqda, badanaa maalin walba, calaamadaha ku dhaca bilooyin wakhti mar.
Boronkiitada daba-dheera waxaa sabab u ah sigaarka cabista sigaarka, qiiqa sigaarka, qashinka hawada iyo kiimikada deegaanka. Xasaasiyadda iyo caabuqyada neef-mareenka ayaa kaa dhigi kara inaad yeelato boronkiitada daba dheeraatay, waxayna sii xumeyn karaan xaaladda. Haddii aad qabtid boronkiitada daba dheeraatay , waxa kale oo aad u badan tahay in aad sameysid caabuqyo sanbab oo soo noqnoqda.
Calaamadaha boronkiitada daba dheeraada waxaa ka mid ah:
- Qufac muddo dheer ah
- Qufacidda xabka
- Qufac dhiig
- Neefsasho oo qaata dadaal
- Nadiifinta cunahaaga
- Xanuun inta lagu jiro laabta, taas oo inta badan ka sii dareysa neefsashada
- Neefsasho gaabis ah oo ka sii dareysa waxqabadka, laakiin waxaa laga yaabaa inay joogaan nasasho
- Qufacaagu wuxuu sii xumeyn karaa cimilada qabow, qoyaan, iyo waxyaabaha keena sambabada, sida qiiqa ama qiiqa.
Ciladeynta
Baadhista boronkiitada waxay ku saleysan tahay taariikhdaada caafimaad, cimilada deegaanka iyo shaqada, iyo taariikhda sigaarka. Baaritaannada cudurka ayaa kaa caawin kara taageeridda cudurka bronchitis-ka wuxuuna xakameyn karaa sababaha kale ee qufacaaga.
Taariikhda Caafimaadka
Haddii aad leedahay qufac joogto ah, qufac badan oo soconaya dhowr wiig, waxaad yeelan kartaa boronkiitada daran. Haddii aad ku soo noqotey dhacdooyin soo noqnoqda oo ah qufac maalinle ah oo ku sii yaraanaya ugu yaraan seddex bilood mudo labo sano ah oo isku xigta, waxaad yeelan kartaa boronkiitada daba-dheeraada.
Tijaabooyinka Diinta
- Raajada feeraha: raajada feedhku waxay muujin kartaa caabuqa baraarujinta, waxayna tilmaami kartaa dhibaatooyin kale, sida pneumonia
- Tirada dhiigga ee buuxa: Tirada dhiigga waxay muujin kartaa calaamadaha cudurka
- Dhaqanka candhuufta: Dhaqanka xaakada wuxuu kordhi karaa bakteeriyada ama waxyaallaha kale ee u baahan kara antibiyootiko ama daweyn kale
- Baaritaanka shaqada ee sambabada (PFTs) : Haddii aad qabtid boronkiitada daba dheeraatay, shaqadaada sambabkaada ma ahan mid aad u wanaagsan. Haddii aad qabtid boronkiitos sambabada ah, maaha inaadan lahaan doonin PFT-du aan caadi ahayn. Baadhitaankani wuxuu u baahan yahay iskaashigaaga sida aad u neefsatid qalab lagu cabbiro awoodahaaga neefsashada, laakiin ma aha baadhitaan qallafsan. PFTs ayaa kaa caawin kara dhakhaatiirtaada inay go'aamiyaan saameynta saameynta boronkiitada ay ku leedahay shaqadaada sanbabada, taasoo kaa caawin karta daaweyntaada.
- Tijaabinta degdega ah : Tani waa tijaabo deg deg ah oo isticmaaleysa qalab elektaroonik ah oo lagu rakibo fartaada. Imtixaanka mindhicirka garaaca wadnaha waa baaritaan tijaabo ah oo cabbiri kara diiradda ogsijiinka dhiiggaaga. Baaritaankaan wuxuu noqon karaa mid aan caadi ahayn haddii aad qabtid cudur sambab daran.
- Baadhitaanka gaasta dhiigga: Kani waa tijaabo dhiig ah oo dhiigga laga soo saaro halbowlahaaga, ee aan ahayn xididadaada, taas oo ah meeshii aad caadiyan ku haysato dhiiggaaga si aad u hesho dhiig buuxa. Gaadhi dhiigga ku dhaca ee dhiigga ayaa laga yaabaa inay waxoogaa ka badan raaxo ka badan helitaanka dhiigga laga soo saaro xididkaaga. Caadi ahaan, dhiiggaaga dhiiggaaga ayaa laga heli doonaa halbowlahaaga gacantaada. Tijaabadani waxay bixisaa falanqeyn sax ah oo ku saabsan xajmiga oksijiinta, taas oo ah qaabka ugu wanaagsan ee sambabadaada ah ee loo yaqaan 'oximetry test'.
- Bronchoscopy : Bronchoscopy waa nidaam ay dhakhaatiirtu isticmaalaan si loo helo muunad ka mid ah unugyada ama unugyada inflammatory ee ku xeeran tuubadaada. Baaritaankaan waxaa badanaa loo isticmaalaa in lagu qiimeeyo kansarka, iyo cudurka sambabada sare, wuxuu kaa caawin karaa sameynta baaritaankaaga.
Daaweynta
Hadafyada ugu muhiimsan ee daaweynta boronkiitada waa in la ilaaliyo marinnada hawo-mareenka oo ka yimaada barar iyo xabeeb si ay si fiican ugu shaqeyn karaan. Ka fogaanshaha waxyaabaha keeni kara boronkiitada, sida qiiqa ama infekshanka sanbabada, waxay ka hortagi karaan naafonimo dheeraad ah.
Hababka daaweynta waxaa ka mid ah:
- Daawada qufaca
- Antibiyootiko (haddii jeermiska bakteeriyada uu jiro)
- Dhuxul-qabayaasha
- Dheecaan Dheeraad ah iyo Fiisiyo-maskaxeedka Feeraha: Tani waa hab aad adigu geli kartid meel u oggolaanaya in xabsigu daadinayo, iyo qalab gargaar dhaqaajin ah oo dheellitiraya dheecaanka. Waxaad samayn kartaa nidaamkan lagu sameeyo dhakhtarkaaga ama xafiiska daaweynta neef-qabatinada, iyo daaweeyahaaga ayaa ku bari kara sida loo sameeyo si ammaan ah guriga.
- Cudurka dabaysha ama afka laga qaato si loo yareeyo barar. Si kastaba ha ahaatee, tan laguma talinayo haddii aad qabto infakshan, sababtoo ah steroids waxay ka sii dari kartaa cudurkaaga.
- Phosphodiesterase 4 inhibitors (PDE4 inhibitor) si loo yareeyo bararka
- Dayactirka Sunglasses
Iska ilaalinta qiiqa sigaarka
Ka fogaanshaha qiiqa sigaarka iyo sigaarku waa muhiim haddii aad qabtid boronkiit, sababtoo ah qiiq ayaa ka sii dari kara calaamadaha boronkiifka daran, waxana uu ka sii dari karaa boronkiitada daba dheeraaday. Qiiqa sigaarka ah ayaa sidoo kale ah mid xanaaq badan.
Sigaar-cabiddu waxay keenaysaa marinnada hawada ee sanbabada in ay noqdaan kuwo ciriiri ah (cidhiidhi) oo curyaankana curyaanka ah, kuwaas oo ka caawiya sanbabada inay ka soo saaraan qayb ka mid ah walxaha xasaasiga ah.
La hadal dhakhtarkaaga haddii aad rabto inaad joojiso sigaar-cabbista, laakiin ma hubo meesha aad bilaabi lahayd. Doorashooyin badan ayaa la heli karaa kuwa doonaya inay joojiyaan sigaar-cabbidda, laakiin aaney ku guulaysan inay sidaa sameeyaan, oo ay ka mid yihiin joojinta qalabka sigaarka , kooxaha taageerada, iyo la talinta.
Ereyga
Boronkiitada daba-galka ah iyo kuwa ba'an ayaa labadoodaba leh calaamado la mid ah, laakiin waa cudurro kala duwan. Boronkiitada xasaasiga ah waa la baddali karaa waxayna dhacdaa infekshanku. Boronkiitada daba-dheeraada waa cudur aan laga bogsan karin oo ka yimaada infakshanka soo noqnoqda ee burcadka, badanaa waxaa sabab u ah sigaarka.
Haddii aad qabtid boronkiitada daran, uma baahnid inaad ka walwasho caafimaadka mudada dheer ee sanbabadaada. Hase yeeshee, haddii aad qabtid boronkiitada daba-dheeraada, markaa waxaad u baahan tahay inaad sameyso isbeddello hab-nololeed oo lagu hagaajinayo neefsashadaada iyo awoodahaaga neefsashada. Boronkiitada aan dabiiciga ahayni maahan xaalad aan caadi aheyn, waxaana jira habab badan oo wax ku ool ah oo daaweyn ah oo kaa caawin kara sidii aad ugu noolaato boronkiitada daba dheeraatay.
> Ilo:
> Jacinto CP, Gastaldi AC, Aguiar DY, Maida KD, Souza HC. Daawaynta jirka ee hawadu waxay hagaajineysaa habdhaqanka isbeddelka wadnaha ee carruurta qabta boroniyootigga daran.
Braz J Phys Ther. 2013 Nov-Dec; 17 (6): 533-40. doi: 10.1590 / S1413-35552012005000120. Epub 2013 Nov 1.
> Hooper LG, Young Young, Keller JP. et al. Cilad-celinta hawo-mareenka iyo Cudurka Dabaysha ee Cudurka Dumarka Maraykanka. Aaladda Caafimaadka Aagga. 2018 Feb 6; 126 (2): 027005. doi: 10.1289 / EHP2199.