Ciriiri daro waa cufnaan caadi ah ee kabuubka suulka
Kabuubyada iyo xoqidda ayaa ah dhibaatooyin caadi ah, iyo dareenka dareemaha ee suulka iyo gacanta way adag tahay. Haddii aad dareemeyso kabuubasho suunkaaga ama gacantaaga ah, cadaadiska dareemayaasha ayaa sabab u ah. Inkasta oo aysan ka yareyn, waxaa muhiim ah in la ogaado haddii sababtu ay tahay wax khatar ah. Kabuubka gacmaha ayaa tilmaamaya dhibaatooyin culus sida istaroogga , ama xitaa wadno-qabad wadnaha ah ama kala-soocid aort .
Haseyeeshee, kabuubintu badanaa waxay la xiriirtaa calaamadaha kale ee kiisaskaas. Kabuub waa in lagu qiimeeyaa sida ugu dhakhsaha badan haddii ay si lama filaan ah u dhacdo, waxaa weheliya dhibaatooyin kale sida daciifnimo , ma lahan sabab cad (sida inay ku seexdaan gacanta), ama waxay la xiriirtaa qoorta ama xabadka.
Xaqiiqda dhabta ah ee macneheedu yahay
Waxaa jira laba arrimood oo ciyaarta ah: macnaha ereyga kabuubyada iyo qaybaha gacanta ee leh dareen aan caadi ahayn. By kabuubka, ma waxaad ka dhigan tahay "biinanka iyo irbadaha" dareemida, loo yaqaanno sharaxaad , ama ma waxaad ka dhigan tahay wadarta guud ahaan dareen la'aan? Markaad ka fekereyso suulkaaga, miyay dhamaan meelaha suunka si siman u saameeyeen, ama ma ahan dhinaca hore, dhinaca, ama dhabarka suulka? Su'aashii ugu dambaysay waxay noqon kartaa mid aad muhiim u ah in lagu caawiyo kala soocida sababta kabuubyada.
Fahmidda Neerka Dhexe
Gacanku wuxuu helayaa qalabkiisa dareenka ah ee ka soo baxa xadhkaha ka soo baxa lafaha qoorta.
Laamahaani waxay gooyn karaan oo isku xirxiraan muruqyo adag, ka dibna noqdaan nerves si fiican loo yaqaan called dhexdhexaadiyaha, raajada, iyo ulnar dareemaha. Inkasta oo dhammaan saddexda xididoodi ay lug ku leeyihiin dhaqaajinta suulka, kaliya dareemaha hoose iyo dhexdhexaadiyaha ayaa ku lug leh dareenka suulka.
Dhibaatada dhexdhexaadintu waxay siisaa dareenka qaybta "palmar" ee suulka - qaybta leh suunka iyo qaybta qarsoon marka aad fuushto.
Dareemku sidoo kale wuxuu bixiyaa wejiga muraayadda indhaha iyo faraha dhexe.
Dhibaatada dhexdhexaadintu badanaa waxay noqotaa mid jeexjeexan, taasoo keentay in awoodda yareysa in la qaado calaamadaha korantada si maqaarka iyo maskaxda loola dhaqmo. Natiijadu waa kabuub. Mararka qaarkood, daciifnimo ayaa sidoo kale keeni karta, gaar ahaan muruqyada gacanta u foori dhinaca farta yar.
Goobta ugu caansan ee dareenka dhexdhexaadka ah ee la barbardhigo wuxuu ku yaala tunnel carpal , marinnada cidhiidhiga ee curcureed meesha dareenka dhexdhexaadku uu u socdo dhowr dab oo faraha. Haddii jeermisku uu noqdo barar, bararka dhuunta cidhiidhiga ah wuxuu keeni karaa dareemo bararsan. Tani mararka qaarkood waa xanuun, laakiin had iyo jeer ma aha.
Dhibaatada dhexdhexaadinta waxaa sidoo kale lagu dhejin karaa goob meel gacanta ku jirta, laakiin tani waxay badanaa keentaa kabuubyo ama daciifnimo ku jirta gacanta ama curcurka iyo sidoo kale gacanta iyo suulka.
Fahmidda Neerka Radial
Nidaamka sare leh ee dareemaha raajada ayaa mas'uul ka ah bixinta dareenka dhabarka dhabarka gacanta, suulka, iyo laba farood oo maskaxda ah. Haddii neerfaha raajada gooyo, kabuubka dhabarka ee gacanta ayaa dhalin kara.
Waxyeello udhaca dareemaha raajada ayaa ah mid aan caadi ahayn marka loo eego dareemayaasha dhexdhexaadka ah. Dhibaatada ayaa sidoo kale ka muuqata, sidoo kale.
Halkii ay ka iman lahayd barar yar oo qulqulaya dareemaha, sababtu waxay noqon kartaa lafaha lafta gacanta, tusaale ahaan.
Intaa ka sokow, haddii dhaawacu uun yahay laanta sare, waxaa laga yaabaa in uu jirkoodu ka yaryahay heerka murqaha. Suunka, tani waa mid la ogaan karo muruqa kaas oo ka soo jiidaya suulka farta ugu horeysa, sida haddii aad u jilicsanayso qoryaha cufan ee qori.
Fahminta Ulnar Nerve
Dhaawac ku yimaada dareemaha ulnar inta ay ka soo baxdo qoortaaga farahaaga waxay keeni kartaa kabuubyo iyo xoqan dhinacyada gacanta, gaar ahaan fartaada iyo farta yar. Mid ka mid ah tusaaluhu waa markaad ku dhejiso laftaada "lafahaaga" lana dareemo xakameyn aan fiicneyn oo lagu dhufto farahaaga.
Sida dareenka dhexdhexaadka ah, dareemaha ulnar waa la jiidan karaa, gaar ahaan marka ay ka hooseyso suxulka. Marka tani dhacdo, qofku wuxuu ku dhacaa cillad maskaxeedka dhuunta , kaas oo keeni kara kabuubyo iyo faragelin fara badan iyo farta yar, iyo sidoo kale muruqyada muruqyada gacanta.
Fahmidda laf-dhabarka laf-dhabarka, xididada xididada, iyo Brachial Plexus
Dareemadu waxay ka socdaan gacanta ilaa gacanta, ka dibna xudunta lafdhabarta. Sida waddooyinka udhow magaalada weyn, in badan oo ka badan baabuurta (macluumaadka kumbuyuutarka) waxa ay isku dhexdhexaadinayaan sida ugu dhow ee aad u hesho bartamaha ficil-maskaxda. Dareeraha oo si buuxda u kala gooni ah waxay bilaabaan inay dhinac dhinac u socdaan, ugu dambayntii isku dhejinta maskaxda, aag aan ka weyneyn hareeraha suulkaaga, taas oo ka dhigaysa dhammaan macluumaadka u dhexeeya jidhka iyo maskaxda.
Sababtan awgeed, dhibaatada ugu dhow waa maskaxda, waxay u badan tahay in ay tahay in in ka badan hal socodka macluumaadka la carqaladeeyo, sida gaadiidka baabuurta wadada maraya.
Ka hor inta aanad soo galin wadada masiixiga ee xudunta laf-dhabarka, macluumaadka korontada ayaa si aad ah ugu socdaa iyada oo loo marayo qalab aad u adag oo loo yaqaan 'plexus brachial brachial brachial. Inkastoo ay suurtogal tahay in dhaawac aad u yar uu halkaan ka soo baxo hal suul ah, waa wax aan badneyn, guud ahaanna wuxuu noqonayaa mid aan macquul aheyn marka macluumaadka uu galo xudunta laf-dhabarta. Ma aha oo keliya qeybo kale oo jirka ka mid ah waa kabuubyo, lakiin daciifnimadu waxay u egtahay inay sidoo kale natiijo u tahay.
Waa lagama maarmaan in la xuso dhawr jeer oo ka reebban xeerka. Macluumaadka dareenka iyo mootada waxaa loo kala saaraa xuddunta laf-dhabarka, laga billaabo meesha xididdada dareemayaasha ay galaan. Macluumaadka gaasku wuxuu galayaa xogta hore iyo dareenka dhabarka dhabarka xudunta lafdhabarta. Sababtan awgeed, waxaa suurtagal ah in la helo kabuubis oo keliya oo ka yimaada laydhka cord. Weli, kabuubyadu waxay u badanyihiin inay saameeyaan boqolkiiba sare ee jirka.
Baaritaanno si Qiimeyn Kabuubyo iyo Iskuduwid
Baadhitaanada amar-gooska ah waxaa badanaa loo geeyaa si loo helo sababta dhabta ah ee kabuubyada iyo xatooyada, iyada oo ujeedadu tahay in la go'aamiyo qorshaha daaweynta ugu fiican. Waa inaadan filanin inaad haysatid dhammaan imtixaanadaas, laakiin kaliya xulo dhowr ah oo aad ugu dhow inay ku caawiyaan xaaladdaada shakhsi ahaaneed.
- Electromyography (EMG) ama daraaseynta baaritaanka dareemayaasha (NCV) : Baaritaankani wuxuu qiimeeyaa hawlaha dareenka ee gacmahaaga iyo lugahaaga. EMG waa baaritaan oo ku lug leh isticmaalka cirbadaha muruqyada saameeya, halka NCV ay ku lug leedahay adoo isticmaalaya dheecaanka jirka oo isticmaalaya saameyn yar oo naxdin leh. Labada imtixaanoodba waa kuwo aan dhib badnayn dhawr ilbiriqsi, laakiin dadka intooda ugu badani waxay u dulqaadan karaan tijaabooyinka iyaga oo aan dhib ku jirin, waana in aysan jirin wax xanuun ah ama raaxo daro ka dib marka imtixaanada la dhammeeyo.
- Waxaa laga yaabaa inaad u baahato inaad sameyso baaritaanka CT-ga ama maskaxda MRI haddii ay jirto suurtogalnimada in kabuubyada ama xatooyada ay sababaan istarooga, iskutar badan, neefta madaxa, burka maskaxda, ama xaalad kale oo caafimaad oo ku lug leh maskaxda.
- Xanuun lumbar ayaa loo baahan yahay xaalado dhif ah, sida haddii dhakhtarkaaga uu ka welwelsan yahay jirro degdeg ah oo sii xumaaneysa oo loo yaqaan Guillain-Barre Syndrome (GBS). GBS waxaa lagu gartaa daciifnimo daran oo lugaha ah, oo ay ku xigto gacanta daciifka iyo daciifnimada muruqyada jirka, oo ay ku jiraan murqaha neefsada. GBS wuxuu inta badan ku bilowdaa kabuub khafiif ah ama xoqan cagaha ama gacmaha.
Sababta oo ah sunta, nafaqada, iyo qaar ka mid ah infekshannada waxay dhaawici karaan dareemayaasha dareenka, dhakhtarkaagu wuxuu dalban karaa baaritaanka dhiigga. Si kastaba ha noqotee, xaaladahaas waxay u muuqdaan inay saameyn ku yeeshaan jirka oo idil, sidaas darteed waxay noqon kartaa wax aan caadi aheyn oo dhinac ah oo jidhka ka mid ah ay ka badan tahay mid kale.
Tusaale ahaan waxaa ka mid ah sunta sunta iyo yaraanta vitamin B12. Sonkorowga iyo cudurada thyroid-ka sidoo kale waxay keeni karaan neuropathy peripheral.
Ereyga
Waqtiga intiisa badan, kabuubka waxa kaliya ee uu ka yimaadaa xakameynta dareemaha xididada. Inkasta oo wax laga xumaado, maaha khatar, iyadoo aan jirin wax calaamado digniino ah. Ilaa inta kabuubintu ay tahay dhibaatada kaliya, ma jirto daaweyn dhab ah oo loo yaqaan "gangs" oo badanaa loo yaqaan. Xitaa haddii uu sabab u yahay istaroog, dhakhaatiirtu ma siin karaan daawo haddii aan calaamado halis ah horey u joogin. Xinjir dhiig leh oo xoog leh ayaa la siin karaa istaroog, laakiin tani waxay kordhisaa khatarta dhiig-baxa ee maskaxda, sidaas darteed waxaa loo isticmaalaa si qumman.
Haddii kabuubka suulka ama farahaaga ay sii socdaan, waa fikrad fiican inaad soo booqato dhakhtarkaaga qiimeyn, laakiin haddii aan calaamadaha kale ee daciifnimada ama bilawga ah ay soo baxaan, waxaa laga yaabaa inaanay aheyn xaalad degdeg ah.
> Ilo:
> Azhary H, Farooq MU, Bhanushali M, Majid A, Kassab MY. Peripheral Neuropathy: Baaritaanka Diinta iyo Maareynta kala duwan. Dhakhtarka Qoyska Maraykanka . 2010 Apr 1; 81 (7): 887-92.
> Blumenfeld H. Neuroanatomy Iyadoo loo marayo Kiisaska Xanuunka (2aad). Sinauer Associates, Inc .; 2011.