Xanuunka dhiigbaxa, mararka qaarkood loo yaqaano coagulopathy, waa xaalad fududeyneysa in dhiigbax ka badan kuwa caadiga ah. Jirku si sax ah uma samaysan karo xinjir. Tani waxay ku lug leedahay mid ka mid ah qaybo ka mid ah macaamiisheena (dhiig-baxa iyo xinjirta).
Nidaamka isku dheelitirka waa inuu ahaadaa mid dheelitir leh, oo aan ahayn dhiigbax badan, laakiin sidoo kale xinjir aan badaneyn.
Hal qayb oo ka mid ah geeddi-socodka ayaa ku lug leh tarada , mid ka mid ah unugyada dhiiga. Qaybta labaad waxaa laga helaa qaybta dareeraha ee dhiiggeenna loo yaqaan 'factors coagulation'. Dadku mararka qaarkood waxay tilmaamaan dadka qaba xanuunka dhiig-baxa sida "dhiig-baxaha xorta ah."
Astaamaha
Calaamadaha xanuunka dhiigbaxa aad ayuu u kala duwanaan karaa. Dhammaan bukaanada qaba dhiig-baxa waxay yeelanayaan dhamaan calaamadahan.
- Suxulo joogto ah ama dheeraaday
- Cudurka cirridka ee soo noqnoqda ama sii dheeraaday
- Xilliyada caadada ah ee loo yaqaan 'menorrhagia' iyo sidoo kale dhiig baxa jirka ka dib
- Dhiigbax dheerad ah ka dib markii loo baahdo tallaalka (dhiig ama isku durid tallaal)
- Dhiigbax xad-dhaaf ah inta lagu jiro ama ka dib qalliinka oo u baahan dadaal dheeraad ah oo lagu joojinayo dhiigbaxa
- Cillado badan oo culus
Sababtoo ah waxaad la kulmi kartaa mid ka mid ah astaamahani macnaheedu maaha inaad u baahan tahay dhiig-bax. Waa inaad ka hadashaa cabashooyinkaaga daryeel bixiyahaaga.
Sababaha
- Dhaxal : Qaar ka mid ah xanuunada dhiigbaxa sida cudurka Hemophilia iyo Von Willebrand ayaa la dhaxlaa, taasoo macnaheedu yahay in uu qofku ku dhasho cudurka.
- Cudurka beerka : Calaamadaha isku dhafan waxaa lagu sameeyaa inta badan beerka. Dadka qaba cudurka beerka ee daran waxay awoodi kari waayaan inay soo saaraan waxyaabo isku dhafan oo ku habboon, sidaa darteedna waxay u badan tahay in ay dareemaan dhiig-bax.
- Faytamiin K yaraanta : Qaar ka mid ah qodobbada isku dhafan waxay u baahan yihiin fitamiin K si sax ah u shaqeynaya sidaa darteed dadka qaba fitamiin K ayaa u muuqda inay dhiig baxayaan.
- Daaweynta xinjirowga lidka ku ah : Dadka ku jira daaweynta xinjirowga lidka ku ah (daawooyinka ka hortaga xinjirta) waxay khatar ugu jiraan dhiigbaxa.
- Xanuunka caloosha ( tromboli) : Haddii aanay taratadu si fiican u shaqeyn karin, ma sameyn karaan xinjiro haboon oo keeni kara dhiig-bax.
Noocyada
- Hemophilia : Waxaa suurtogal ah in cudurku uu yahay kan ugu caansan dhiigbaxa waa hemophilia. Dadka qaba hemophilia ayaa ka maqan mid ka mid ah sababaha isdaba-joogga ah. Magaca nooca cudurkani wuxuu ku xiran yahay nooca uu maqan yahay. Nooca ugu caansan waa hemophilia A; bukaannadani waxa ay ka maqan yihiin qodobka 8 ee habka kicinta. Waxaa sidoo kale jira hemophilia B (factor 9) iyo hemophilia C (factor 11). Hemophilia waa la dhaxliyay (oo loo soo gudbiyey qoysaska). Waxay ku lug leedahay Y kromosome sidaa daraadeed ragga ayaa sida badan saameyn ku yeeshay. Dadka qaba hemophilia waxay yeelan karaan dhiig-bax weyn oo ka yimaada dhaawacyada ama isbeddel (aan dhaawac lahayn) dhiig-bax.
- Cudurka Von Willebrand : Cudurka Von Willebrand (VWD) waa kan ugu caansan ee dhiigbaxa ee aduunka. Waxaa lagu qiyaasaa in 1% dadweynaha ay qabaan nooc ka mid ah cudurka Von Willebrand. VWD-da ayaa sidoo kale dhaxli karta laakiin ragga iyo dumarka labadaba si siman ayay u saameeyaan. Xaddiga dhiigbaxa aad ayuu u kala duwanaan karaa iyadoo ku xiran nooca VWD ee qofka u dhaxeeya.
- Cudurka beerka : Marka beerku uusan si fiican u shaqeynin, ma awoodo inuu keeno isirro xashiish. Iyadoo aan lahayn qodobadaan, bukaanadu waxay yeelan karaan dhiig-bax weyn.
- Tirada trombositopenia (Tirada trombositopenia) : Waxaa jira sababo badan oo loo yaqaanno trigelet count oo ay ka mid yihiin leukemia , oo saameyn ku yeesha daaweynta kiimiko, difaaca difaaca jirka (meesha nidaamka difaaca jirka baabi'inayo).
- Dhibaatooyinka shaqeeya calafka : Marka laga reebo tirada tirooyinka infalawansadu hooseeyso ee keena dhiig-baxa, haddii taramadaha aan si sax ah u shaqeyn, dhiig-baxa ayaa dhici kara.
Daaweynta
Waxaa jira daaweyno badan oo suurtagal ah ee dhiig-baxa qof qaba xanuunka dhiigbaxa.
Daaweynta la doortay waxay ku saleysan tahay sababta dhiigbaxa dhiigbaxa ama goobta dhiigbaxa.
- Beddelka Caddowga : Bukaannada qaba hemophilia waxay is-qaadsiin karaan isbeddelka badeecada ee daaweyn kara dhiig-baxa. Maalmahan, bukaanno badan oo leh cudurka jeermiska dilaaca ayaa si joogto ah u beddelaya si looga hortago dhiig-baxa.
- Desmopressin (sidoo kale waxaa lagu qeexay magaca calaamadda Stimate): Desmopressin waa badeeco bedel ah oo loogu talagalay hormoonka hormoonka. Qaadashada desmopressin waxay sababtaa koror ku meel gaar ah ee von Willebrand antigen iyo qodobka 8 kaas oo joojin kara dhiigbaxa bukaanada qaba hemophilia A ama von Willebrand.
- Kaadiinta xididada : Haddii tiradu ay hoos u dhacdo ama qalabka taratadu si sax ah u shaqeynin, waxaa la siin karaa dhiig baxa qaada si looga hortago / daaweeyo dhiigbaxa.
- Qalabka qaboojiyaha cusub ee la qaboojiyey : Ciladaha isu-duwidda ayaa laga helaa plasma (qayb ka mid ah dareeraha dhiigga). Haddii qofku ka maqnaado dhowr waxyaalood oo kala duwan, sida beerka oo ku fashilmay, faleebo cusub oo la xoojiyey ayaa la siin karaa.
- Faytamiin K : Haddii bukaanku uu ku yar yahay fitamiin K, waxaa la bixin karaa dheef.
- Antifibrinolytics : Daawooyinkani waxay ka hortagaan dhiigbaxa xad-dhaafka ah iyagoo xajinaya xinjirta. Kuwani waxaa badanaa loo isticmaalaa in lagu xakameeyo dhiigbaxa afka ama caadada culus.
Goorma ayaad u tagtaa Dhakhtarkaaga
Haddii aad u maleyso inaad leedahay dhiigbax xad-dhaaf ah, gaar ahaan haddii dadka kale ee qoyskaaga sameeya, waa inaad kala hadashaa dhakhtarkaaga. Haddii dhakhtarkaagu sidoo kale welwel ka qabo, waxay ku shaqeyn karaan dhiig-karka hore ama waxay kuu gudbin karaan kalkaaliye caafimaad, dhakhtarka ku takhasusay cudurrada dhiigga.