Lalabbada badanaa waa calaamad xaalad kale
Dadka intooda ugu badani waxay og yihiin waxa lallabadu dareemayaan sababtoo ah waxay la kulmeen marxalad fayruus ah ama xitaa rooga boodboodka ama boodhka diyaarad busti ah, dumarka uurka lehna sida caadiga ah way ogyihiin. Lalabbo waa dareen aan la qabin caloosha waxaana laga yaabaa inay la socdaan dareenka qofka matagaya. Waxay noqon kartaa mid xooggan, oo matagidu u muuqato inay dhici karto in ay dhici karto waqti kasta, oo ah heer aad u hooseeya oo calool xanuun leh.
Lalabbada guud ahaan looma arko sida xaalad ahaan, lakiinse waa calaamad muujinaysa wax kale oo ka dhacaya gudaha jirka. Marmarka qaarkood lalabada waxaa sidoo kale la socda cunto la'aan, foosha, matag, iyo calool xanuun ama raaxo la'aan.
Xanuun Dheeraad ah ama Xanuun ah
Lalabbada xasaasiga ah waxaa laga yaabaa inay sababto xaalad degdeg ah, oo loogu yeero xaalad degdeg ah. Lalabada xasaasiga ah waxaa sababi kara fayruuska saameeya caloosha oo sababa lallabbo iyo matagid (tani waa xanuunka 'gastroenteritis') , oo badanaa loo yaqaan "ifilada caloosha", inkastoo uusan la xiriirin hargabka ). Sumoobidda cuntada waa sabab kale oo lallabbo ah (mararka qaarkood waxaa sidoo kale weheliya matag iyo shuban) oo si dhaqso ah u dhici doona waxayna badanaa go'aan ka gaari doonaan marka bakteerigu jidhka ka nadiifiyo.
Sababaha kale ee caadiga ah ee lallabada ba'an ee badanaa ayaa xaliya iyaga oo ay ka mid yihiin:
- Daryeel daroogo (jirro mareen)
- Xanuun daran
- Warshad
- Waxyeelooyinka daaweynta ee daaweynta
- Migrejenka
- Joojinta
- Cadaadiska
- Trauma (sida murgacasho)
Xanuunku waa marka lallabadu ay joogaan mar kasta oo ay joogaan ama ay yimaadaan oo tagaan. Xaaladaha qaarkood lallabbada ayaa laga yaabaa inay soo baxaan kaddib marka ay dhacdo in ay cunsuriyadeeyaan, sida cunista, oo kaliya in la hagaajiyo ka dibna mar kale soo noqo cuntada ka dib. Marka lallabadu si joogto ah u socoto, mana jirto sabab cad oo uur ah sida uurka, waa wakhti ay kula hadlaan takhtar ku saabsan sababta ay u dhici karto.
Ma jiri doonto hal imtixaan oo gaar ah oo kaa caawin kara qeexidda sababta lallabbada si baaritaanku uu ugu xidhan yahay waxa laga yaabo inuu yahay qofka laga shakiyay.
Xaaladaha Associated
Lalabbo waa calaamad xaalad, qaar ka mid ah sababaha caadiga ah waxaa ka mid ah:
Uurka. Lalabada joogtada ahi waxay ku badan tahay dumarka uurka leh, gaar ahaan saddexda bilood ee ugu horeeya, waxaana caadi ahaan loogu yeeraa "subaxnimada" xitaa haddii ay dhamaan karto maalinta oo dhan. Dumar badan, lalabbo ayaa yimaada bartamaha saddexda bilood ee ugu horeeya, waxaana la dhaafaa kan labaad, laakiin dumarka qaar ayaa lallabay gebi ahaanba uurka ama waxay ku soo noqdaan dhamaadka. Marka lallabbadu ay aad u daran tahay oo ay weheliso matagid ilaa meesha ay ku hayso cunto ama biyo hoos u dhigis, tani waxay noqon kartaa xaalad loo yaqaan "gravidarum hyperemesis.
Galleyda. Galleyda waa caadi, gaar ahaan dumarka, labadooduba waxay u badan tahay inay dhagaxyo ragga ah u leeyihiin. Dhagaxyada Gallbladder ayaa sababi kara calaamado laakiin waxay sidoo kale keeni karaan xanuun dhabarka, garabka, ama caloosha, iyo lallabbo iyo matag. Calaamaduhu way ka sii dari karaan ka dib markaad wax cunayso, khaasatan markaad cunaysid cunto leh heerar sare oo dufan ah. Galleyda waxaa laga yaabaa in lagu ogaado mid ka mid ah dhowr imtixaan oo sawir qaadis ah waxaana badanaa lagu daaweeyaa kaadi saaridda.
Cudurka dib-u-ceshadeynta Gastroesophageal (GERD). GERD waa xaalad caadi ah oo dhacda marka alaabta caloosha ku soo noqoto hunguriga. Tani waxay sababi kartaa calaamadaha mindhicirka, cilladda, iyo lallabbada. Calaamaduhu way ka sii dari karaan ka dib markay cunaan ama habeenkii ka dib markay jiifaan, oo lallabadu way sii jiri karaan, gaar ahaan haddii calool-xanuun caloosha ku dhegto cunaha. Xaalado badan GERD waxaa lagu daaweyn karaa dawooyinka la iska iibsado ama daawooyinka dhakhtarku qoro (oo ay ku jiraan antacids, antibayers histamine-2, H2RAs ; Beddelka hab-nololeedka sida miisaanka iyo hurdo la'aanta madaxa oo kor u kacaya, iyo sidoo kale iska ilaalinta waxyaabaha keeni kara calaamadaha (sida sigaarka, khamriga, shukulaatada, cuntada dufanka leh, iyo cuntada la kariyey).
Migrejenka. Madax xanuunka migraine waxaa laga yaabaa inay keento lallabbo ka hor intaan madax xanuunku iman ama inta lagu jiro madax xanuunka. Diirinta madax xanuunku waxay noqon kartaa mid adag sababtoo ah waxaa jira noocyo kala duwan oo ah hurgun oo leh calaamado kala duwan. Daaweyntu waxay ku lug yeelan kartaa isbedelka nolosha iyo daawooyinka.
Boogta Peptic. Boog-boogaha waa marka uu jiro nabaro caloosha, mindhicirka yar, ama hunguriga. Xaaladaha badankood, boogaha qafiifka ah waxaa sababa bakteeriya loo yaqaan " Helicobacter pylori" ( H pylori ). Sabab kale oo ka mid ah boogaha qafiifka ah waa isticmaalka daawooyinka aan dawooyinka ahayn ee anti-inflammatory (NSAIDs) sida ibuprofen, laakiin tani ma aha mid caadi ah. Boogaha Peptic waxay badanaa keenaan xanuunka ama raaxo la'aanta, laakiin waxay sidoo kale keeni kartaa yaqyaqsi, matag, cunto xumo, miisaan lumis, iyo dareen buuxa ka dib cunto yar. Boogaha ay keento H pylori , antibiyootikada ayaa la qori doonaa, iyo daawooyinka kale si ay u caawiyaan cilladaha.
Dhibaatooyinka habdhiska dareenka habdhiska dhexe. Xaaladaha saameynaya habdhiska dareenka sida kanaalka dhiigga ku dhaca ama infakansiyada ayaa lala xiriiri karaa lallabbo. Xaaladahaani waa kuwo halis ah waxayna badanaa la socdaan calaamadaha jahwareerka, dawakhaad, ama isbeddel xasuusta. Haddii calaamadahaasi ay dhacaan iyo dhiigbax ama infekshan sida meningitis-ka ayaa looga shakiyaa, waa sababta ay u raadsanayaan daaweyn isla markiiba.
Cagaarshow. Cagaarshow waa beerka beerka waxayna ku dhici kartaa natiijo ka dhalata caabuq fayraska ah ama ka yimaada cagaarshowga ootimigga ama cagaarshow alkolada. Cagaarshowga wuxuu noqon karaa mid ba'an ama dabadheer wuxuuna keeni karaa lallabbo leh cagaarsho , qandho, madax xanuun, iyo xanuunka wadnaha. Daaweyntu waxay ku xirnaan doontaa sababta cagaarshowga laakiin waxay ka duwan tahay isbeddelada hab-nololeedka ah ee daawooyinka fayraska ah ee loo isticmaalo steroids.
Hiatal Hernia. Hernia waa marka ay jirto dhibic daciif ah ee derbiga caloosha iyo caloosha ayaa u riixaya iyada oo ilaa iyo laabta laabta. Hernias waxay sababi kartaa calaamadaha soo noqoshada iyo sidoo kale xanuunka ama raaxo la'aanta iyo xaaladaha qaarkood, waxaa sidoo kale jira lallabbo. Hernia yar-yar ayaa laga yaabaa inaanay noqon mid la dareemo, waxay keenaysaa calaamad kasta, ama xitaa u baahan tahay daaweyn, laakiin kuwa waaweyn ayaa u baahan kara qalliin.
Cudurka caabuqa ee caabuqa (IBD). IBD waxaa ka mid ah cudurka Crohn, laf-dhabarka, iyo unug aan caadi ahayn, oo ah cudurada habka dheef-shiidka. Cuduradani waxay keenaan caabuq qaybo kala duwan oo ah nidaamka dheef-shiid kiimikaadka oo la xidhiidha lalabada raagay. Xaaladaha qaarkood, yaqyaqsi ayaa laga yaabaa inay saameyn xun ku yeeshaan daawooyinka ama ay ka dhalato dhibaatada (sida xannibaadda mindhicirka). Daaweyntu waxay ku xirnaan doontaa sababta keenta lallabbada iyo sidoo kale waxaa ka mid ah daaweynta waxtarka leh ee caabuqa ee ay keentay IBD.
Xannibaadda mindhicirka. Xannibaadku waa marka mindhicirka yar ama weyn uu xirmo. Xannibaad waxaa sababi kara mid ka mid ah sababo dhowr ah, oo ay ku jiraan unugyada ciridka ama kink ama buste ee mindhicirka. Caadi ahaan, calaamadaha ugu caansan ee xannuunka mindhicirku waa xanuun, laakiin lallabbo iyo matag ayaa sidoo kale dhici karta xaaladaha qaarkood. Nidaamyadu waxay ku badan yihiin dadka qaba IBD (Crohn's gaar ahaan), laakiin waxay ku dhici karaan qof kasta. Nidaamku wuxuu noqon karaa xaalad caafimaad oo degdeg ah, sidaa daraadeed waxaa muhiim ah in daryeel lagu helo isla markiiba marka mid laga shakiyo. Xaaladaha badankood, xannibmo ayaa lagu daaweyn karaa isbitaalka iyada oo aan qalliin lagu sameyn.
Pankreatitis. Booguhu waa unugyo u sii deynaya enzymes ee dheefshiidka caloosha iyo hoormoonka dhiigga. Pankreatitis waa marka uu booguhu noqdo barar, taas oo keeni karta calaamadaha xanuunka ka sii daraya ka dib marka la cuno, qandho, lallabo iyo matag. Pankreatitis waa dhif iyo dadka qaba xaaladdan inta badan waa kuwo aad u xanuunsan maxaa yeelay waa xaalad halis ah. Daaweyntu waxay ku xiran tahay waxa keena faajuska.
Xanuun Idiopathic Chronic
Cudurka halbowleedka macnaheedu waa in sabab la'aan aan loo heli karin lallabo. Taas macnaheedu maahan in aysan jirin sabab, si kastaba ha ahaatee, ama midkani mustaqbalka ma caddaado. Xaaladaha qaarkood, tani waxaa sidoo kale loo yaqaannaa lalabada shaqada. Sababtoo ah ma jirto muuqaalka asaasiga ah ee lallabbada, daaweynta ayaa badanaa diiradda saareysa yareynta raaxo la'aanta lalabbada, daaweynta xaalado kale oo dhici kara isla wakhtiga sida hargabka, dhibaatooyinka dheelitirka, ama cudurada dheefshiidka, iyo ka hortagga matagid.
Daaweynta
Daaweynta lalabada daba-dheeraada waxay ku xiran tahay sababta ugu weyn ee sababtu tahay, sababtoo ah helitaanka baaritaanka saxda ah waa muhiim. Si kastaba ha noqotee, marka la fahmo sababta, waxaa jira waxyaabo badan oo la samayn karo si ay u caawiyaan lalabbada hoos loo ilaaliyo si aaney u yareyn. Daaweynta lallabbada guriga waxaa ka mid ah:
- Antihistamines ama anti-emetics (oo ku saabsan talada dhakhtarka)
- Isku-duubista qoto dheer, xitaa neefsashada
- Cunista cuntooyinka aan u badnayn inay lalabbo (qashin, rooti, bariis)
- Cuntooyinka ay ku jiraan galmada ama nuugista nacnaca
- Daaweynta xannuunada codka (sida Dramamine) oo ku saabsan talada dhakhtarka
- U guurista qol qabow
- Kudar biyo qabow, suufin, ama shaaha
- Qaadashada cunto yaryar, cunto aad u badan
Goorta aad u tageyso Dhakhtar
Lallabadu caadi ahaan ma aha xaalad degdeg ah laakiin u wac dhakhtarka isla markiiba haddii:
- Cadaadiska madow ama saxarada
- Dhiiga saxarada ama mataga
- Jahwareer
- Dawakhaad
- Qandho badan
- Xanuun daran oo caloosha ah
- Calaamadaha fuuqbaxa
- Matag aan joojin
Ereyga
Lalabbo waa calaamad aan caadi ahayn. Waxaa laga yaabaa in ay caqabad ku tahay in ay si sax ah u jebiyaan waxa keena. Xaalado badan, calaamadaha la xidhiidha (sida xanuunka, qandhada, ama matag) waxay dhakhtarka siin karaan fahan dheeraad ah oo ku saabsan waxa laga yaabo inay keenaan lalabadaada. Qaadashada lallabada oo soo baxda ama tagaysa ama waa mid joogto ah waa sabab loo ballansado ballan dhakhtarka si aad ugu hesho hoosta.
Xaaladaha caadiga ah ee la xiriira lallabbada waxaa laga yaabaa in lagu daaweeyo siyaabo kala duwan, laakiin daweynta guryaha ayaa laga yaabaa inay sidoo kale ka caawiso xilliga gaaban si ay ula qabsadaan lallabbada. Marka lallabbadu ay weheliso astaamaha calaamadaha casaanka sida xanuunka daran ama matagga ama dhiigga mataga ama saxarada, waa sabab la xiriirta dhaqtarka isla markiiba.
> Ilo:
> Feuerstein JD, Cheifetz AS. "Cudurka Crohn: Epidemiology, Diagnosis, iyo Maareynta." Mayo Clin Proc . 2017: 1088-1103.
> Kovacic K, Chelimsky G. " Lalaal-yahanka Sanbabada ee Chronic." Pediatr Ann . 2014; 43 (4): e89-94.
> Mayo Clinic Staff. "Hiatal Hernia." Mayo Clinic. 21 Dec 2017.
> Xarunta Qaranka ee Dhammaystirka iyo Isdhexgalka Caafimaadka (NCCIH). "Ginger." NCCIH Clearinghouse. Sebtembar 2016.