Xanuunka caadada, oo loo yaqaan 'dysmenorrhea', ayaa sida caadiga ah dareema xanuun xanuunka caloosha hoose ka hor ama inta lagu jiro xilliga caadada. Xanuunku marmarka qaarkood wuxuu u wareegaa dhinaca dhabarka ama bowdada. Astaamaha kale waxaa ka mid ah yalaalugo, saxaro dabacsan, dhidid, iyo dawakh.
Waxaa jira laba nooc oo ah xinjirrada dhiigga: xannuunka hoose iyo labaad. Dysmenorrhea, oo caadiyan bilawda dhowr sano ka dib caadadaada caadadaada ugu horreysa, kuma koobna wax aan caadi ahayn.
Waxyaabaha hormoonada ah ee loo yaqaan "prostaglandins", oo dabiiciga ah lagu sameeyo jidhka, ayaa loo maleynayaa in ay sababaan caadooyinkaas caadada ah oo masuul ka ah xanuun iyo barar.
Dysmenorrhea secondary, dhinaca kale, waxay leedahay cudur jidheed oo hooseeya, sida endometriosis, infakshanka bararka ilmo-galeenka, infekshanka uterineine, ama polyps.
Waxyaabaha Dabiiciga ah ee Xanuunka caadada
Haddii lagugu arko calaamadaha caadada dhiigga, waxaa muhiim ah in la arko dhakhtarkaaga si habboon loo ogaado. Inkasta oo hababka dabiiciga ah qaarkood ay muujinayaan ballanqaadyo, ma jirto baadhitaan ku filan waqtigan si loo soo gabagabeeyo in ay yihiin kuwo wax ku ool ah.
1) Omega-3 Acid Fatty Acids
Omega-3 fatty acids ayaa laga helaa kalluunka sida salmon, mackerel, sardines, iyo anchovies. Waxay sidoo kale heli karaan kaabayaasha saliidda ee kalluunka, taas oo noqon karta foomka la door bido sababtoo ah qaar badan oo xayawaan ah ayaa xaddidaya wax kasta oo nadiif ah ee kalluunka, sida meerkurida iyo PCBs.
Ugu yaraan siddeed daraasad oo ku lug leh wadar ahaan 1,097 haween ah ayaa baaray xiriirka ka dhexeeya cuntooyinka iyo caadooyinka caadada iyo in ay ogaadaan in helitaanka saliidda kalluunka ay u muuqato inay saameyn togan ku yeelaneyso caadada dhiigga.
Cilmi-baarista xayawaanku waxay soo jeedinaysaa in labada qaybood ee saliidda kalluunka, eicosapentaenoic acid (EPA) iyo docosahexaenoic acid (DHA) ay yareyn karto heerarka prostaglandin .
Daraasad yar, 21 haween ah ayaa qaateen saliid kalluun (1080 miligram oo eicosapentaenoic acid (EPA), 720 miligram oo ah docosahexaenoic acid (DHA), iyo 1.5 miligram oo fitamiin E) maalin kasta laba bilood oo ay ku xigto kiniinada placebo laba bilood. 21 kale oo haween ah ayaa qaada barta laba bilood ka dib oo ay raacday saliid kalluun muddo laba bilood ah. Natiijooyinka ayaa soo jeediyay in dumarku ay si wayn u yaraayeen caadada markii ay qaadanayeen saliidda kalluunka.
Kaadida saliidda kalluunka waxaa lagu iibiyaa dukaamada daroogada, dukaamada cuntada, iyo internetka. Raadi walxaha firfircoon ee EPA iyo DHA.
Kaadida saliidda ee laga helo kalluunka ayaa laga yaabaa inay la falgalaan daawooyinka dhiig-yareeya sida warfarin (Coumadin) iyo aspirin. Dhibaatooyinka kale waxaa ka mid noqon kara xargaha iyo dhiig-bax. Si loo yareeyo kalluunka kalluunka, waa in la qaataa kahor intaan la cunin.
2) Magnesium
Magnesium waa macdan oo dabiici ah oo laga helo cuntooyinka sida cagaarka caleenta cagaaran, lowska, miraha, iyo miraha oo dhan. Waxaa sidoo kale laga heli karaa nafaqada nafaqada. Magnesium waxaa loo baahan yahay in ka badan 300 fal-celin biyoodka. Waxay ka caawineysaa in la xakameeyo heerka sonkorta dhiigga waxaana loo baahan yahay musqulaha caadiga ah iyo hawlaha dareemayaasha, garaaca wadnaha, shaqada difaaca, cadaadiska dhiigga, iyo caafimaadka lafaha.
Sanadkii 2001, cilmi-baarayaasha Cochrane Collaboration ayaa dib u eegay saddex daraasadood oo yar oo la barbardhigay magnesium iyo placebo dysmenorrhea.
Guud ahaan, waxay ogaadeen in magnesium uu ka fiicnaynayay placebo loogu talagalay xanuun joojinta iyo baahida loo qabo daawo dheeraad ah ayaa ka yar isticmaalka magnesium.
Daraasaddan, ma jirin wax isbeddel ah oo ku yimid tirada saameynaha ama saameynta xun ee u dhexeysa magnesium iyo placebo.
Qadar sare ee magnesium wuxuu keeni karaa shuban, lallabo, cunto xumo, daciifka murqaha, neefta oo adkaata, cadaadiska dhiigga oo hoos u dhaca, heerka wadnaha oo aan caadi ahayn, iyo jahawareer. Waxay la macaamili kartaa qaar ka mid ah daawooyinka, sida kuwa loo yaqaan osteoporosis, cadaadiska dhiigga oo sareeya (blader calcium channel), iyo sidoo kale antibiyootiko, murqaha muruqyada, iyo diuretics.
3) Acupressure
Acupressure waa dhaq-dhaqaaqa dhaqan-dhaqameedka kaas oo ku saleysan mabaadi'da la mid ah akupunkcture. Intii aad u adeegsan lahayd cirbadaha dhibcaha acupuncture, cadaadis ayaa lagu dabaqayaa.
A dhibic oo inta badan lagu taliyo akupuncturistayaasha loogu talagalay caadada caadada ah waxaa loo yaqaan Spleen 6. Inkastoo ay jiraan daraasado horudhac ah oo ku saabsan acupressure ee caadooyinka caadada ah, waa daaweyn fudud oo guriga ah oo inta badan lagu taliyo dhakhaatiir kale.
Si aad u hesho dhibic, akupuncturists waxay soo jeedinayaan in ay dareemayaan dhibicda lafaha ee anqawga gudaha. Laga soo bilaabo markaa, soo qaad khadka khayaaliga ah oo ka soo baxaya kubka hoose ee ka soo baxa canqowga gudaha. Dhibcuhu wuxuu qiyaastii afar farood oo faraha ka yimaadaa anqawga gudaha. Ma ahan lafta laydhka, laakiin waxaa ku yaal dhinaca dambe ee kubka.
Adigoo suunka ama fartaada dhexe ku leh xagal 90-digrii oo maqaarka ah, isticmaal cadaadis sii kordhaya. Qabo saddex daqiiqo. Cadaadiska waa in uusan aheyn mid xanuun ama raaxo la'aan.
Acupressure ee Spleen 6 dhibic waa in aan la sameeyo haddii aad uur leedahay. Waa inaan sidoo kale la sameynin maqaarka ama jabsan maqaarka.
Waxyaabaha kale ee dabiiciga ah ee loo yaqaan "Cramps"
- Cunto dufan leh
- Vitamin E
- Vitamin B1
- Heat
- Crampbark
- Fennel
- Aromatherapy
- Massage
- Calcium
- Cirrhaafka
- Jimicsiga
Sababtoo ah la'aanta cilmi-baarista taageerada, waa mid aad u dhakhso badan oo ku talin kara wixii daaweyn dabiici ah sida daaweyn loogu talogalay caadada caadada. Cabbiraadaha looma baarin nabadgelyo iyo sababtoo ah xaqiiqada ah in cuntada dheellitirka badanaa aan loo qoondeeynin, waxyaabaha ka mid ah alaabooyinka qaarkood way ka duwanaan karaan waxa ku qoran calaamadda badeecada. Sidoo kale maskaxda ku hay in nabadgelyada daawada kale ee haweenka uurka leh, hooyooyinka kalkaalisada, carruurta, iyo kuwa qaba xaaladaha caafimaad ama kuwa qaadanaya daawooyinka aan la dhicin. Haddii aad ka fekereyso isticmaalka nooc kasta oo daawo kale ah, la hadal dhakhtarkaaga hore. Is-daweynta xaalad iyo iska ilaalinta ama dib u dhigida daryeelka caadiga ah waxay yeelan kartaa cawaaqib culus.
> Ilo:
> Chen HM, Chen CH. Saameynooyinka Acupressure ee Sanyinjiao Point ee Dysmenorrhoea. J Adv Nurs. 48.4 (2004): 380-387.
> Dennehy CE. Isticmaalka Dhirta iyo Cunnooyinka Cuntada ee Ginecology: Dib-u-eegista Caddaynta ah. J Caafimaadka Umulisada Caafimaadka. 51.6 (2006): 402-409.
> Fjerbaek A, Knudsen UB. Endometriosis, Dysmenorrhea iyo Cuntada - Maxay Tahay Caddaynta? Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2007 Jan 6.
> Faransiiska L. Dysmenorrhea. Am Dr. Dhakhtarka. 71.2 (2005): 285-291.
> Harel Z, Biro FM, Kottenhahn RK, Rosenthal SL. Dheeraynta Omega-3 Noocyada Asaasiga ah ee Dhiig-la'aanta ah ee Maamulida Dysmenorrhea ee Dhalinyarada. Am J. Obstet Gynecol. 174.4 (1996): 1335-1338.
Diidmada: Macluumaadka ku jira boggan waxaa loogu talagalay ulajeedooyinka waxbarashada oo kaliya maahan beddel talobixin, ogeysiin ama daaweyn dhakhtarka ruqsada leh. Loogama jeedo in lagu daboolo dhammaan taxaddarrada suurtagalka ah, isdhexgalka daroogada, xaalad ama saameyn xun. Waa inaad raadisaa daryeel caafimaad oo degdeg ah wixii arrimo caafimaad ah oo la tasho dhakhtarkaaga ka hor intaanad isticmaalin daawo kale ama isbeddel ku yimaada habkaada.