Raadi xaqiiqda ku saabsan waxa dhacaya xilliga wareegga caadada
Wareegga caadada ayaa ah sida jirka haweeneyda u diyaariso suurtogalnimada uurka bil kasta. Xilliga caadadaadu waa hal qayb oo wareeggan ah. Dhererka wareegga waxaa lagu go'aamiyaa tirinta laga bilaabo maalinta koowaad ee mudo hal illaa maalinta ugu horreysa ee xiga. Celceliska caadada ayaa ah 28 maalmood oo dheer. Si kastaba ha noqotee, wareeggu wuxuu u dhexeeyaa meel kasta oo ah 23 ilaa 35 maalmood.
Maxaa dhacaya inta lagu jiro wareegga caadada?
Inta lagu jiro xilliga caadada, ukunta waxaa laga sii daayaa ugxan sidaha . In kasta oo uu ukunku u socdo tuubooyinka dhuunta iyo ilmo-galeenka, ilmo-galeenka ayaa dhisaya daboolka ka kooban dhiig iyo dheecaan dheeraad ah. Xuubka ilmo-galeenka ayaa sii xoojin doona, haddii uurku dhaco, xididdada dhiigga ee gudaha ku jira ayaa kor u qaadi doona cunugga uurjiifka ah.
Haddii ukunku uu bacrimiyo unugyada shahwada, ukunta ayaa isku dhajin doona derbiga uterineine iyo uurjiifku wuxuu bilaabi doonaa horumarinta. Haddii ay ukumo gasho, qalabka qarxa ee dhererka inta lagu jiro mudada wareegga caadada looma baahna waana la deynayaa inta lagu jiro mudadaada. Ukunta aan dheelitirnayn waxay burburisaa ama waxaa lagu nuugo jirka. Kadib dhammaadka muddada, wareegga caadada cusub ayaa bilaabmaa.
Waa maxay mudada?
Muddada waa qayb ka mid ah wareegga caadada marka qadar-dheecaanka qotodheer iyo dhiig kale oo dheecaan ah loo mariyo tubada hoosta haweenka.
Xilliyadu waxay noqon karaan iftiin, dhexdhexaad ama culus, dhiigga caadadana waxaa laga yaabaa in uu ka koobnaado dhawr weel oo qiyaas ah ilaa 1/2 koobkiiba. Tani waxay ku kala duwanaan kartaa gabar ilaa gabadh, wayna kala duwanaan kartaa mudada gaaban ilaa gabar la mid ah.
Gabdho badan ayaa dareema socodka iftiinka maalinta ugu horreysa ama laba, ka dibna socodka culus, oo ay ku xigto maalin kale.
Gabdhaha qaarkood waxay leeyihiin qulqul culus maalinta koowaad. Sannadaha ugu horeeya markaad bilawdo caadada, mudadaada ayaa noqon karta mid aan caadi ahayn.
Immisa jir ayaa gabar ah marka ay hesho muddada koowaad? Waddanka Maraykanka, celceliska da'da gabadha waxay bilaabeysaa caadada 12. Hase yeeshee, tani macnaheedu maahan in dhammaan gabdhuhu ay isku da 'yihiin. Gabadhu waxay bilaabi kartaa caadada mar kasta inta u dhaxaysa da'da 8 iyo 16. Caadada ma dhicin ilaa dhammaan qaybaha habka taranka ee gabadhu ay yeesheen oo ay wada shaqeynayaan. Waqtigan xaadirka ah ee nolosha haweenka dhallinyarada waxaa loo yaqaan "baaluq."
Mudo intee le'eg ayay tahay muddaddayda?
Sababtoo ah gabdhaha oo dhan way kala duwan yihiin, caadada caadadu way kala duwanaan kartaa gabadha ilaa gabar. Hal gabadh ayaa laga yaabaa in ay haysato muddo seddex maalmood ah, gabadhuna waxay yeelan kartaa mudo todobo maalmood ah. Waxay qaadan kartaa dhowr sano muddada gabadhu si joogto ah u noqoto. Muddo bil ah waxay socon kartaa afar maalmood, halka bisha soo socota ay noqon karto lix maalmood.
Dumarka qaarkood waxay dareemaan caadooyin aan caadi ahayn dhowr sano waxaana laga yaabaa inaysan weligood noqon "joogto ah." Dhakhaatiirta qaarkood waxay kuu qori doonaan kaniiniyada xakameynta dhalmada si ay uga caawiso xakameynta caadadaada caadada. Kala hadal dhakhtarkaaga si aad u ogaatid sida aad u xakameyn kartid wareeggaaga haddii ay tahay mid aan caadi ahayn.
Goorma Ayaan Isbedelayaa Maqalkayga ama Tampons inta lagu jiro muddadeyda?
Suufka nadaafadda (suufka) waa in la beddelaa hadba sida loo baahdo ka hor inta aan la gashanin habka socodka caadada.
Dumar kastaa wuxuu go'aan ka gaaraa waxa raaxo leh. Tampon waa in la beddelo afartii saacadoodba.
Hubi in aad isticmaashid waxtarka ugu hooseeya ee tampon la heli karo. Tusaale ahaan, ha u isticmaalin nuugista sarreysa maalinta ugu fudud ee mudadaada. Tani waxay ku gelin kartaa halis loogu talagalay dhibaatada Toxic Shock Syndrome (TSS). TSS waa cudur halis ah, laakiin waa cudur dilaa ah.
Khatarta TSS waa la yarayn karaa ama laga fogeyn karaa iyadoo aan la isticmaalin tampon , ama iyadoo loo maro inta u dhaxeysa tampons iyo pads muddadaada. Haddii aad isku aragto mid ka mid ah calaamadaha soo socda intaad caadaysatay oo aad isticmaasho tampons, waa inaad isla markiiba la xiriirtaa takhtarkaaga:
- Xumad la'aan, qandho la'aan, qandho badan
- Murqo xanuun
- Shuban
- Dawakhaad iyo / ama suuxdin
- Nabaro finan oo kale ah
- Cune xanuun
- Indhaha dhiigga
Miyuu jiraa waqtigeyga Caadi ma ahan inaan haysan wax madadaalo ah?
Xaqiiqdii maaha! Waqtigaagu waa inuusan saameynin hawlahaaga maalmeed. Waxaad sii wadi kartaa jimicsiga, dabaasha, baaskiilka iyo inaad ku raaxaysato. Gabdhaha iyo haweenka qaar ayaa xitaa ogaanaya in jimicsiga inta ay socdaan caadadooda caadada ay yareynayaan ama ka hortagi doonaan calool xanuun iyo raaxo la'aan.
Habka ugu fudud ee lagu ogaan karo marka mudada aad bilaabeyso ay tahay inaad ku sii socotid jadwalka. Ku calaamadee maalinta koowaad ee caadadaada bil kasta. Hadda tiri maalmaha u dhexeeya muddooyinka. Laga bilaabo maalinta ugu horeysa ee aad calaamadeeysid oo aad tiriso maalinta labaad ee aad calaamadeeysay. Tani samee dhowr bilood kadibna waxaad awoodi doontaa inaad xisaabiso inta maalmood ee inta badan ay u dhaxeyso caadooyinkaaga. Tani waxay kaa caawineysaa inaad isu diyaariso muddadaada oo aad ka ilaaliso inaad la yaabto.
Maxay Taas micnaheedu tahay inaan anigu wakhti u wado?
Waxaa jira dhowr sababood oo aad uga gudbi karto muddo hal bil ah. Haddii aad hadda bilowday inaad heysato mudadaada, waxaa dhici karta in aanad iman bisha kasta. Haddii aad tahay qof dumar ah oo waayeel ah oo kudhaca cisbitaalka , (markaad joogsato wakhtiyadaada), waxaad sidoo kale ka boodi kartaa mudo.
Xanuun xad-dhaaf ah ayaa kuu horseedi kara inaad ka gudubto mudo. Cadaadiska iyo waqtiyada dareenka ee noloshaada ayaa kuu horseedi karta inaad ka maqnaato mudo ama labo. Haddii aad jirran tahay, waxaad sidoo kale seegi kartaa mudo.
Haddii aad ka maqnayd wax ka badan ama mudo ka badan (haddii aad horey u laheyd waqti hore), la xiriir bixiyaha xanaanada caafimaadkaaga.
Waa maxay sababta aan u joojin lahaa mudadeyda?
Maqnaanshaha xilliga caadada waxaa loo yaqaan ' amenorrhea' . Xaaladdan ayaa sharraxaysa haweenka aan wakhti ku helin sanadaha dhalinyaradooda ama haweenka loo isticmaalay inay yeeshaan wakhti caadi ah oo joojiyay. Waxaa jira dhowr sababood oo ah astaamaha amenorrhea.
Uurku waa sababta ugu badan ee haweenku u joojiso inay qaadato caadada caadada. Waxaa sidoo kale jira naas-nuujin iyo miisaan culus oo uu sababo jirro halis ah, cunno cunid ama jimicsi xad dhaaf ah.
Dhibaatooyinka qanjiraha (pituitary, thyroid, ama adrenal) iyo dhibaatooyinka taranka ayaa sidoo kale laga yaabaa inay saameyn karaan.
Haddii muddada aadan bilaabin da'da 16, ama haddii aad joojisay muddadaada, intaad weli da 'yar tahay, la xiriir dhakhtarkaaga.
Miyaa Lahaa Ma Dhamaystaa Dhimashada Noloshayda?
Maya. Naagtu mar dambe ma dhalin karto inay dhalato marka ay gaaro cilladda menopause. Menopause wuxuu dhacaa qiyaastii 50 jir. Miyir-baariddu waxay ka dhigan tahay in haweenku aysan sii dheereynin (soo saarida ukumaha) sidaa darteed uma sii jiri karto uur. Sida caadada u ah caadada, menopause waxay u kala duwanaan kartaa dumarka haweenka waxayna qaadan kartaa dhowr sano inay dhacdo.
Goorma Laga Helo Dhakhtar Ku Saabsan Muddadaada
Waa inaad la tashataa takhtarkaaga soo socda:
- Haddii aadan bilaabin caadadaada marka ay jirto da'da 16 jirka
- Haddii caadadaadu si lama filaan ah u joojiso
- Haddii aad dhiigbaxayso maalmo ka badan intii caadiga ahayd
- Haddaad dhiigbaxayso
- Haddii aad si dhaqso ah u dareento xanuun markaad isticmaasho tampons
- Haddii aad dhiigbaxday inta udhaxeysa (wax ka badan dhawr dhibcood)
- Haddii aad qabtid xanuunka aan loo adkaysan karin muddadaada
Xigasho:
Caafimaadka Dhalinyarada. Healthywomen.gov.