Nudaha dhexe ee lafta gacanta sare
Dhakhtarkaagu wuxuu kuu sheegi doonaa inaad qabatid jug hoose dhexe. Maxay taasi micnaheedu tahay iyo waxa dhici doona marka xigta?
Humerus waa lafaha xirxiran garabka si uu suxulka u yahay. Qeybtan jirka ah waxaa loogu yeeraa gacanta, oo ay la socdaan gacanta iyo cududda, waxay ka samaysan tahay cirifka sare. Hummusku waa lafo xoog leh oo lagu daboolay kubbadda garabka iyo kubbadda bidix ee isku xiran ee kor ku xusan waxayna leedahay jilbaha suxulka oo ku yaal hoose.
Jabka jadeecada ayaa loo kala qaybiyaa saddex nooc: jabka xuubka proksimal humerus ee garabka, lafdhabarta dhexe ee qanjirada, iyo jajabka indhaha oo qumman.
Dhexdhexaad Dhibaatooyinka Hummaan
Dhaawaca qanjidhada dhexe ee dhexe waa mid aan ku lug laheyn garabka ama suxuunta. Nooca jabka wuxuu ka dhigan yahay 3% dhammaan lafaha jabay . Sababta ugu caansan ee jabka jeexjeexan waa dhicin, laakiin dhaawacyada culus (shilalka baabuurta, dhaawacyada isboortiga) iyo dhaawacyada isdaba-joogga ah ( dhaawacyada rasaasta ) ayaa sidoo kale dhaawici kara dhaawaca. Dhaawaca qanjirka lafdhabarka ah ee badan ayaa ka yimaada natiijada daciifinta lafta laf-dhabarka .
Jabka jadeecada ayaa noqon kara cabsi aad u daran, raajo-yahano badanaa waxay u ekaadaan cabsi leh dadka buka. Sababtoo ah waxaa jira hal laf oo isku xirma suxulka, bukaanka badanaa waxay dareemaan in aanay gacanta ku xirneyn. Bukaan-socodka waa in la xaqiijiyaa, in wax badan ka badan lafo-qabashada gacanta iyo in inta badan qaybta qanjidhada dhexe ee qanjidhka jaban ay bogsiiyaan qalitaan la'aan.
Daaweynta Jabka Lafdhabarta Humer
Waxaa jira dhowr fursadood oo daaweyn ah oo loogu talagalay jabkaas, laakiin kuwa ugu caansan waa daaweyn aan qalliinno ahayn. Nasiib wanaag, isugeyntu waxay u egtahay in ay la shaqeyneyso si ay ula jaanqaado humerus, oo si fudud u ogolaato in gacanta lagu xiro dhinaca badanaaba waa daaweynta ugu fiican ee jabka jaban. Waxaa intaa dheer, daaweyn kasta oo qalliin ah ayaa leh khataro halis ah.
Yaraynta fursadda dhibaatada waa hal sabab oo loo tixgeliyo daaweynta aan qalliinka ahayn.
Sababaha loo tixgelinayo daaweynta qalliinka waxaa ka mid ah jajabyo badan, jabka furan , dhaawacyada xididdada dhiigga ama dareemayaasha, iyo fashilaadda daaweynta aan qaliinka lahayn ( midoobid ).
- Jabka jeexan: Daaweynta ugu caansan ee jabka lafdhabarka ah waxaa loo yaqaana naqshad jabka, oo badanaa loo yaqaan 'Sarmiento brace', oo lagu magacaabo dhakhtarka ka soo horjeeda qaabkan daaweynta. Caadi ahaan, jabka ayaa lagu daaweeyaa kabriic ama wiishka muddo hal usbuuc ah si loogu oggolaado barar ah inuu hoos u dhaco, ka dibna bararka jaban ayaa lagu rakibay bukaanka. Xuddunku wuxuu u egyahay sida qolofka jilicsan wuxuuna hayaa humerus isku dhafan. Faa'iidada jabka jabka ayaa ah in sida bogsashada u socdo, bukaanku wuxuu bilaabi karaa inuu isticmaalo garabka iyo suxulka.
- Qalabka Birta: Qalliinka ugu caansan ee daaweynta jajabka humerus waa in la dhigo saxan bir ah oo ku taalla humerus, kuna adkee qalabka nalka. Isticmaalida saxan iyo najaarid waa habka ugu guulaha badan ee qalliin looga bogsado jab jaban. Walaaca qaliinka ayaa ah in halista dhaawaca neerfaha iyo kuwa aan la midka ahayn ay ka badan yihiin daaweynta qaliinka marka loo eego daaweynta aan qalliinka ahayn.
- Rods: Biriij intramedullary waa ul bir ah oo la dhigo xariiqda hoose ee lafta. Faa'iidada birta birta waa qalliinku waa yar yahay, iyo dhakhtarka qaliinka ayaa ka fogaanaya dareemayaasha muhiimka ah ee gacanta u socda. Dareenka ulaha waa in sicir-celinta aanay ahayn mid aad u sarreeya, iyo gundhigu waa cilad caadi ah.
Wakhtiga Xanuunka iyo Dhibaatooyinka Jirrada Xumada Humer
Dib u hagaajinta lafdhabarta qanjidhada dhexe ayaa qaadata dhowr bilood laakiin inta badan waxay ku dadaaleysaa inay hagaajiso dhaqdhaqaaqa garabka iyo suxulka isgoysyada sida ugu dhakhsaha badan. Labada xaaladood ee dhibaatada ah ayaa badanaa la arkaa waxay yihiin dhaawacyo ku dhaca dareemaha ragga iyo kuwa aan jabin.
Dhaawacyada neerfaha raajada ah ayaa dhacaya sababtoo ah dareemada muhiimka ah waxay si adag u xireysaa bartamaha humerus. Dareemayaasha xagjirka ah ayaa la dhaawici karaa waqtiga jabiska ama inta lagu jiro daweynta jabka. Dhaawacyada dareemayaasha raajada waxay sababaan kabuubyo xagga dambe ee gacanta ah, iyo adkaanta tooska ah (fidinta) curcurka iyo faraha.
Inta badan dhaawacyada neerfaha ayaa wanaajin doona wakhti, laakiin dhakhtarkaaga ayaa si taxadar leh u raacaya si loo go'aamiyo haddii daaweyn dheeraad ah loo baahan yahay.
Dayacaaddu waa dhibaato adag waxayna dhacdaa marka jabku aanu bogsan. Waxaa jira dhowr sababood oo ah sabab la'aan. Arrin xiiso leh, mid ka mid ah sababaha ugu badan ee gogoldhigga waa qalliin . Markaad qalliin yeelato, nudaha jilicsan ee ku xeeran jabka ayaa sii wiiqmee, tani waxay u adkeyn kartaa socodka dhiigga goobta jabka. Hal sabab oo looga hortago qaliinka waa in laga hortago khatarta ah mideynta. Si kastaba ha noqotee, haddii gundhigu uu dhaco, ka dibna qalliin ayaa had iyo jeer loo baahan yahay si loo kiciyo jawaabta bogsashada ee lafta.
Xigasho:
Carroll EA, et al. "Maareynta Dhibaatooyinka Lafdhabarta Humer" J Am Acad Orthop Surg July 2012 vol. 20 maya. 7 423-433.