Dib u Eegid Dib-u-Eegis la'aanta Thalassaemia
Thalassaemia waa koox ka mid ah xanuunada saameynaya haemoglobin, borotiinka, gudaha unugyada dhiigga cas (RBC). Dadka qaada thalassaemia ma awoodaan inay soo saaraan hemoglobin caadi ahaan keena dhiig yari (tirakoobka RBC) iyo dhibaatooyin kale.
Thalassaemia waa la jebin karaa saddex qaybood oo waaweyn:
- Dabacsanaan: Qofku wuxuu qabaa hidda-gaabinta isbedelka laakiin ma laha cudur. Tan waxaa mararka qaarkood loo yaqaan 'thalassemia' minor.
- Intermedia: Qofka qaba thalassaemia meel udhaxeysa dabeecadda iyo weynaanta.
- Major: Qofka qaba dhiig-yaraanta thalassaemia ee u baahan in la sii daayo RBC-da oo dhan.
Sidee Looga Helaa Thalassaemia Intermedia?
Inkasta, inta badan thalassaemia major ayaa lagu ogaan doonaa shaashada cusub ee ilmaha , dadka qaba thalassaemia intermedia lama ogaan karo ilaa sanado ka dib. Dadkan waxaa guud ahaan lagu aqoonsadaa tirooyinka dhiigga ee dhameystiran (CBC). CBC-du waxay muujinaysaa dhiig-yaraanta dhiig-yar ee dhiig-yaraanta dhiigga. Tani waxay ku wareersan tahay dhiig-yaraanta birta.
Cilad-sheegid waxaa lagu caddeeyey astaamo hemoglobin (oo loo yaqaanno electrophoresis). Betis thalassaemia intermedia iyo tayada tijaabadani waxay muujineysaa kor u kicinta xinjogobin A2 (qaabka 2aad ee hemoglobin) iyo mararka qaarkood F (fetal). Alpha thalassaemia intermedia waxaa guud ahaan loo yaqaan 'hemoglobin H' sababtoo ah tani waa midda ugu weyn ee haemoglobin lagu arkay muuqaalka.
Maxay yihiin Dhibaatooyinka Thalassaemia Intermedia?
Dhibaatooyinka ka yimaada thalassaemia intermedia waxaa ka mid ah:
- Birta xad dhaafka ah
- Osteoporosis: Lakin lafaha
- Tani waxay ka hadlaysaa ballaarinta beeryarada, beerka iyo / ama dhuuxa lafta si loo kordhiyo wax soo saarka unugga dhiigga cas. Lafaha ugu caansan ayaa saameyn ku yeeshay dhakada - lafaha iyo lafaha dhabanka.
- Mucaaridnimada: Hoosudhaca wax soo saarida xubnaha galmada. Tani waxay ka hortagi kartaa qaangaadhnimada inay si caadi ah u dhacdo.
- Gallimones:
- Xinjiro dhiig
Maxay Tahay Dadka Looga Hortagayo Thalassaemia Intermedia Ma Kobcin Doonaan Dheeraad ah?
Waxaa jira laba sababood oo ay dadka qaba dhiig-yaraanta thalassaemia interdia u horseedaan xad-dhaaf xad-dhaaf ah.
- Ku soo celinta dhiigga cas cas: Inkasta oo carruurta qaba thalassaemia intermedia guud ahaan uma baahna gudbin kasta 3 illaa 4 asbuuc sida carruurta qaba thalassaemia major , waxay weli u baahan karaan dhowr dhiig oo dhiig ah sannad kasta. Dhiig kasta oo dhiigga cas laga qaado wuxuu u eg yahay qiyaas daawo (IV) oo bir ah. Jidhku ma laha hab fiican oo looga saaro birtaas jirka. Sidaa awgeed marxaladan soo noqoshada ah ee soo noqnoqda waxay keeni kartaa horumarinta xad-dhaafka birta, inkastoo guud ahaan noloshooda (qaan-gaarnimada) marka loo eego dadka qaba thalassaemia major (carruurnimada).
- Kordhay nuugista birta laga helo cuntada: Jidhku wuxuu garowsan yahay in dhuuxa lafku aanu qabanayn shaqo fiican soo saarida unugga dhiigga cas iyo unugyada dhiigga cas. Hepcidin waa borotiinka xannibaya nuugista birta. Waqooyiga thalassaemia, heerarka hepcidin waa mid hooseeya oo u oggolaanaya in badan oo bir ah in la nuugo intii loo baahnaa. Waxaa lagula talinayaa in dadka qaba thalassaemia intermedia ay raacaan cunto yar oo hooseeya oo ay ku cabbaan shaah shaah ah sida shaaha oo ah nuugista birta.
Waa maxay Fursadaha Daweynta ee Thalassaemia Intermedia?
- Daryeelka caafimaad ee joogtada ah: Qof kasta oo qaba thalassaemia intermedia uma baahna daaweyn, laakiin waxaa muhiim ah in la sii wado daryeel caafimaad oo dhow si loo kormeero dhibaatooyinka.
- Isbedelada: Dadka qaba thalassaemia intermedia waxay u baahnaan karaan gudbin, laakiin guud ahaan maahan sida dadka qaba thalassaemia major ilaa da'da qaan-gaar ah. Waxaa laga yaabaa in loo baahdo isbeddel marka la eego koritaanka kobaca iyo horumarka (qaangaarka), cudurada sida kuwa qandho, uur, ama diyaarinta qalliinka.
- Folic acid: Dhakhaatiirta qaarkood waxay kugula talin karaan folic acid maalin kasta inay taageeraan soosaarka RBC.
- Xinjirowga ( thalassemia) : Waqooyiga thalassaemia, beeryeydu waxay ballaarin kartaa (splenomegaly) si loo wanaajiyo soosaarka RBC. Tani badanaa waxtar ma leh waxaana laga yaabaa inay sii xumaato dhiig-yarida iyo / ama kordhiso baahida dhiig-shubista. Xaaladahaas, mararka qaarkood waxaa loo tixgelin karaa splenectomy.
- Hydroxyurea: Hydroxyurea waa daaweyn maalin kasta ah oo afka laga qaato si loo kordhiyo hemoglobin, taas oo yareyneysa baahida loo qabo gudbinta RBC.
- Cunto yaraanta birta: Sababtoo ah dadka qaba thalassaemia intermedia waxay khatar ugu jiraan inay kor u qaadaan xad-dhaafka birta ee ka sii daraya nuugista birta ee cuntada, cunto yar oo bir ah ayaa lagu talin karaa. Shaaha, gaar ahaan shaaha madow, wuxuu yareeyaa nuugista birta waxaana lagu talin karaa cuntada.
Barashada aad qabto thalassaemia intermedia waxay noqon kartaa wax la yaab leh maadaama laga yaabo inaadan lahayn astaamo. U hubso inaad la socoto dhakhtarkaaga jadwal ahaan si laguu kormeero dhibaatooyinka iman kara.
> Ilo:
> Benz EJ. Cilmi-baarista qamriga ee cudurka thalassaemia, Calaamadaha caafimaadka iyo ogaanshaha thalassaemia, iyo Daaweynta beta thalassemia. In: UpToDate, Post TW (Ed), UpToDate, Waltham, MA.