Xoojinta jeexitaanka si looga hortago Dhibaato liqidda
Kala-baxa murqaha waa daaweyn lagu caawiyo fidinta, ama ciriiri, cilladaha aan caadiga ahayn ee laga helo hunguriga. Ciriiri-darradan waxaa lagu magacaabaa darxumo waxayna ka dhici kartaa dhibaatooyin caafimaad oo kala duwan. Dhakhtarkaaga ayaa u badan inuu kuu soo diro dhakhtarka ilkaha (dhagta, sanka iyo cunaha dhakhtarka) ama dhakhtarka gaasta (dhakhtarka muruqyada iyo calool-xanuunka) si loo helo habkaan.
Waxay guud ahaan isticmaali doonaan 3 siyaabood oo kala duwan si ay u gutaan walxaha qufaca:
- Boogiida culeyska ah - waa nooc ciriiriye ah oo ka kooban meerkuri (Maloney) ama tungsten-filled (Hurst)
- Qalab hagardaawe ah - hagaha-tilmaanta waxaa la geliyaa marka hore iyo ka dibna gawaarida polyvinyl-ga (Savary-Gilliard ama American) ayaa lagu rakibay tilmaan-bixiyaha
- Kala saaraha balumbada - waxa loo geliyaa barta adag, ee loo yaqaan endoscopy (isticmaalida endoscope video) ama fluoroscopy (raajo loo adeegsado), ka dibna foorarka bakeeriga
Waa maxay sababta Dilalka Casiraadda ah ee la sameeyo?
Waqti ka dib, dhibaatooyinka caafimaad ee kala duwan waxay sababi karaan adkeynta qaabka hunguriga oo keenaya cidhiidhi ah hunguriga. Xaddidadani waxay kugu adkaan kartaa inaad wax liqdo, waxaana laga yaabaa inaad dareentid dareen ah in cunnadu ku soo laabato laabtaada. Dareenkan ayaa ah sababtoo ah cuntadu waxay ku adagtahay waqti ay adag tahay in la soo dhaafo. Xaaladaha badankood, xaddidaadahan ayaa ah natiijada ka dhalatada uruurinta xajmiga jirka ama kolajka.
Halkan waxaa ku qoran liis ah xanuunada laga yaabo inay ka faa'iideystaan ​​isticmaalka dilaacidda maskaxda:
- Achalasia
- Dhaawac dabaysha (kiimikada)
- Eosinophilic esophagitis
- Kansarka kansarka
- GERD - inta badan waa caadi
- Jackhammer hunguriga
- Qaliinka maskaxda ka hor
- Daweynta shucaaca
- Schatzki ee giraanta
- Dhiig-baxe udubdhexaad ah oo loo yaqaan 'varophageal varices'
Kala-baxa nacasku maahan daaweyn kasta oo ka mid ah cudurrada kor ku xusan iyo calaamadaha ay u badan tahay inay soo noqdaan.
Si kastaba ha ahaatee, dilida maskaxdu waxay noqon kartaa hab wax ku ool ah oo lagu yareeyo calaamadaha la xiriira dhibaatooyinka liqitaanka.
Khataraha la Xiriira Dilitaanka Kufsiga
Waa inaad kaliya haysataa walxaha maskaxda oo ay sameeyaan bixiye daryeel oo tababaran. Inkasta oo walxaha qufaca maskaxdu ay guud ahaan tahay nidaam nabdoon, waxaa jira khataro aad u baahan tahay inaad ogaato. Inkasta oo khatarta ka iman karta cabsida, maskax-dilka caadiga ah ee guud guud ahaan waa ammaan in la sameeyo goobta bukaan-socodka oo aan loo baahnayn in lagu sameeyo isbitaal.
Dhiigbaxa iyo hindhisadu waxay ku dhici karaan habab kasta oo ku lug leh hawo-mareenka ama hunguriga. Dhakhtarkaaga ayaa fiirin doona dhibaatooyinkaas oo dhan inta lagu gudajiro nidaamka. Waa inaad raadsataa daaweyn caafimaad haddii aad aragto mid ka mid ah kuwan soo socda ka dib dilitaanka maskaxda:
- neefsashada oo adkaata
- qandho
- laab xanuun
- dhaqdhaqaaqa dhiiga ama madow
Dhibaatada ugu khatarta badan waa khatarta ah dilitaanka, ama daloolka hunguriga. Tani waxay ku dhici kartaa qiyaastii 1-4 jeer oo ka mid ah 1000kii dalool. Haddii dillaac dhaco, qalliin ayaa loo baahan karaa markiiba. Khatartaada ayaa aad uga sareysa dhibaatadan haddii darxumadaadu ay la xiriirto daaweynta shucaaca. Khatartaada ayaa sidoo kale ka sii sareysa haddii aad leedahay dhakhtarka oo aan samaynin qaliinka si joogto ah, sidaa daraadeed waxaa laguu soo jeedinayaa in aad leedahay qufac maskaxeed oo ay sameeyeen dhakhtar autolaryngologist ama gastroenterologist.
Waxa la filaayo Dilka Nafaqada
Ka hor inta aanad uur qaadin waxaad u baahan doontaa inaad soomato (ma haysato cunto ama biyo) ugu yaraan 6 saacadood. Waa inaad raacdaa tilmaamaha dhakhtarkaaga ee ku saabsan habka hore ee ku saabsan soonka. Badanaa waqtiyadaas waxay noqon doonaan soodhaweynta bilawga saqda dhexe habka qalliinka ka hor.
Haddii aad ku jirto dawo kasta oo dheef-shubis ah (aspirin, warfarin, iwm.) Waa inaad u sheegtaa dhakhtarkaaga. Laga yaabee inaadan u baahnayn in lagaa saaro daawada, hase ahaatee dhakhtarkaagu wuu isbeddeli karaa qiyaastaada ama qaadashada taxadar dheeraad ah. Uma sheegin dhakhtarkaaga daawooyinkaas inay kordhin karaan khatarta ah inaad yeelatid dhibka dhiigbaxa.
Waxa kale oo laguu qori karaa antibiyootiko ka hor intaan la marin habraaca haddii aad leedahay taariikhda cudurada wadnaha qaarkood. Haddii aad qaadatid antibiyootikada leh shaqada ilkaha, waa inaad hubisaa inaad kala hadashid antibiyootikada dhakhtarkaaga.
Inta lagu jiro nidaamka, dhakhtarkaagu wuxuu isticmaali karaa suuxin si uu kaaga caawiyo inaad nasato oo aad xasuusato habka. Haddii habkaan loo isticmaalo, waxaad u baahan doontaa qof kuu kaxeeya gurigaaga, maadaama daawooyinka caadiga ah ee loo adeegsado nidaamkan ay ka mid yihiin: fentanyl, fedanyl, ama propofol. Dhamaan dawooyinkaas waxay u baahan yihiin inaadan baabuur wadin ilaa 24 saacadood. Haddii kale, dhakhtarkaagu wuxuu isticmaali karaa suuxdinta buufinta si aad kabuubisid dhuuntaada si aad u sameysid nidaamkaaga. Haddii habkan loo isticmaalo, waxaad si buuxda u toosin doontaa habka oo aad awood u leedahay inaad wadid. Dad badan ayaa doorbidaya inay isticmaalaan suuxdin, sababtoo ah fekerka dhuun dhaadheer ayaa loo geliyaa dhuuntaada calooshaada waxay noqon kartaa mid cabsi leh, gaar ahaan haddii aad u nugul tahay cudurka claustrophobia.
Qalliinka ka dib, waxaa lagu siin doonaa tilmaamo ku saabsan marka aad cuni karto iyo cabi karto. Cabbitaanka waxaa la qaban doonaa illaa inta ay saameynayso suuxdinta. Tani waa sidaa aanad haysanin dareerahaaga sambabadaada halkii calooshaada, maxaa yeelay daawada suuxdintu waxay xakameysaa hawlaha liqitaanka ee caadiga ah. Waxa kale oo dhici karta inaad yeelatid dhuun xanuun oo yar yar dhawr maalmood ka dib qalliinka.
Miyaan u Baahan Yahay In Aan ka Bixiyo Dilida Kufsashada?
Waxay caan u tahay calaamadaha ugu dambeyntii soo noqda ka dib marka dib loo dhigo maskaxda. Mudo intee le'eg ayay qaadataa astaamaha dib u soo noqoshadu waa isbedel waxayna ku xiran tahay arrimo badan oo ay ka mid yihiin darnaanta iyo sababaha adag. Xaalado badan, maareynta cuntooyinka , isticmaalka badeecooyinka mashiinka proton (PPIs), iyo daaweynta kale ee daaweynta ayaa kaa caawin kara dib u dhac haddii aanad ka hortagin baahida loo qabo kalsoonida maskaxda mustaqbalka. Si tabaruc ah oo u shaqeynaya iyo raacidda qorshahaaga daaweynta shakhsi ahaaneed waxay kaa caawin kartaa in calaamaduhu ay xakameeyaan muddo dheer. Kala-baxa murqaha waa daaweyn oo aan daaweyn lahayn, hase yeeshee gargaarka calaamadaha ayaa ka dhigaya habkaan si aad u hagaajiso tayada noloshaada.
Ilaha:
Bulshada Maraykanka ee Dhimashada Xanuunka Dhimirka. (nd). Fahmida Dilitaanka Musqusha. Waxaa la helaa Janaayo 31, 2016 laga bilaabo http://www.asge.org/patients/patients.aspx?id=392
Dellon, ES, Gibbs, WB, Rubinas, TC, Fritchie, KJ, Madanick, RD, Woosley, JT & Shaheen, NJ (2010). Iskudhicid murqaha oo ku jira eosinophilic esophagitis: amniga iyo saadaalinta jawaab celinta daaweynta iyo dhibaatooyinka. Gorgortest Endosc. 71 (4): 706-12. Doi: 10.1016 / j.gie.2009.10.047.
Kochman, ML (2007). Yaraynta halista ah dilitaanka maskaxda. Gastrointest Endosc Clin N Am. 17 (1): 47-58, vi.
Guddiga Fulinta, Egan JV, Baron TH, Adler DG, Davila R., Faigel DO, ... Fanelli RD. (2006). Tilmaan-bixiyaha: Dilal-xumada. Gorgortest Endosc. 63 (6): 755-60.