Fistulas ayaa xanuun noqon kara, laakiin badanaa waa la daaweyn karaa qaliinka
Fistula waxaa lagu qeexaa xiriir aan caadi aheyn oo ah laba xayawaanka jirka (sida malawadka iyo hoosta haweenka), ama sida xiriirka maqaarka jirka ee maqaarka (sida malawadka maqaarka). Hal dariiq oo ah fistula ayaa laga yaabaa inay ka timaado maqaarka - jeebka jilicsan ee jirka. Caabuqa ayaa laga yaabaa inuu si joogto ah u buuxiyo dareerayaasha jirka sida saxarada ama kaadida, taas oo ka hortageysa bogsashada.
Ugu dambeyntii waxay ku jajabisaa maqaarka, godka jidhka, ama xubin, oo abuuraya fistula.
Fistulasku waxay ku badan yihiin cudurka Crohn ka badan marka ay ku jiraan ulcerative colitis. Qiyaastii boqolkiiba 25 dadka qaba cudurka Crohn waxay horumariyaan fistulas. Fistulas waxaa caadi ahaan lagu daaweeyaa qalliin ama daryeel caafimaad oo boogta ah.
Noocyada
Fistulas wuxuu inta badan ku dhacaa aagga ku xeeran xubnaha taranka iyo futada (oo loo yaqaanno perineum). Afarta nooc ee fistulas waa:
- Enterocutaneous : Noocaan fistula ayaa ka soo duubay mindhicirka. Fistula fareebka ah waxaa laga yaabaa inuu yahay qalliin qalliin. Waxaa lagu qeexi karaa marinka baabuurka ee ka soo baxaya xiidmaha ilaa goobta qalliinka iyo ka dibna maqaarka.
- Enteroenteric ama Enterocolic : Tani waa fistula oo ku lug leh mindhicirka waaweyn ama yar .
- Enterovaginal : Tani waa fistula u socda siilka.
- Galitaanka xawliga : Noocan fistula wuxuu u tagaa kaadiheysta. Fistuladaasi waxay keeni karaan infekshinada joogtada ah ee kaadi-mareenka, ama gaaska guska kaadida inta lagu jiro kaadida.
Astaamaha
Calaamadaha fistulas waxaa ka mid ah xanuunka, qandhada, dareenka, cuncunka, iyo guud ahaan dareemid liid. Fistula waxaa kale oo laga yaabaa in ay ka baxdo malax ama dheecaan qiiq ah. Calaamadahaasi way kala duwan yihiin iyadoo ku saleysan darnaanta iyo meesha fistula.
Ciladeynta
Fistulas waxaa badanaa laga helaa iyada oo loo marayo isticmaalka imtixaanka jirka, shaybaar lagu baari karo (CT) , iyo, haddii loo baahdo, baadhitaano kale sida baararka barium , baarista colonoscopy , sigmoidoscopy , endoscopy top, ama fistulogram.
Inta lagu jiro fistulogram, dheeh ayaa lagu duraa fistula, raajo ayaa la qaadaa. Dheehu wuxuu ka caawiyaa fistula inuu si fiican u muujiyo raajada. Dheeh ayaa la geliyaa malawadka, oo la mid ah enema , fistulas oo ku jira malawadka. Dheehka waa in 'lagu qabtaa' gudaheeda inta lagu gudajiro nidaamka. Iyada oo fistula oo ka baxsan jidhka, dheeh ayaa la geliyaa furitaanka tuubo yar. Raajo ayaa laga qaadi doonaa xaglo kala duwan, sidaas awgeed bukaanku waa inuu bedelaa jagooyinka miiska raajada. Sida nooc kale oo raajo ah, hadhaada weli waa muhiim.
Marka la tuhunsan yahay in bukaanku leeyahay baro barasho (kaadiheysta) fistula, pyelogram xidid (IVP), nooc kale oo raajo ah, ayaa la samayn karaa. Diyaarinta tijaabadan waxaa ku jiri kara cunto dheellitiran oo dheellitiran ama sooman, sababtoo ah saxarada xiidanka ayaa xakameyn karta aragtida kaadiheysta. Dhuxusha (qalabka ka soo horjeeda) waxaa lagu duraa gacanta, dhowr raajo ayaa la qaadaa.
Dhibaatooyinka Muhimka ah
Fistula waxay sababi kartaa dhibaatooyin. Xaaladaha qaarkood, fistula ayaa laga yaabaa inaanay bogsan, oo ay noqdaan kuwo daba dheeraaday. Dhibaatooyinka kale ee iman kara waxaa ka mid ah dhuunta fistu, sepsis, iyo peritonis iyo peritonitis. Sepsis waa jirro nafta halis galiya oo ka dhalata jawaabta jirka ee infekshanka bakteeriyada.
Astaamaha sepsis waxaa ka mid ah finan yaryar, xummad, qandho, jahawareer, jaahwareer, iyo neefsashada degdegga ah iyo heerka wadnaha. Peritonitis waa infakshan ama infakshanka peritoneum, unugyada ku yaala barxada hoose ee caloosha oo daboolaya xubnaha caloosha. Calaamadaha peritonitis waxaa ka mid ah xanuunka caloosha iyo jilicsanaanta, qandho, qarqaryo, xanuunka wadnaha, lallabbo, iyo matag.
Daaweynta
Daaweynta fistulas waxay kuxirantahay iyadoo ku xiran halka ay ku yaalaan iyo darnaanta calaamadaha. Daaweynta caafimaadka waxaa ka mid ah Flagyl (antibiyootiko), 6-MP (ama immunosuppresant), ama daaweynta nafleyda qaarkood (oo ay ku jiraan Remicade iyo Humira ).
Cunnooyinka lakala galo waxaa laga yaabaa in loo qoro daawada enterovaginal, enterocutaneous, iyo fervulas enterovesutas.
Cunno galo waa nafaqo dareere ah oo afka laga qaato ama la mariyo tuubo quudinta. Noocyada nafaqada ee dareeraha ah waxay bedelaan cuntada adag waxayna ku jiraan nafaqooyin muhiim ah. Iyadoo aan jirin cunto adag waxaa jira saxaro yar oo dhex maraysa futada, taas oo ka caawisa fistula in laga bogsado iyo xitaa xitaa xiritaanka.
Fistulas badan ayaan ka jawaabi doonin mid ka mid ah daawooyinka kor ku xusan waxayna u baahan doonaan qalliin iyo / ama daryeelka boogta. Haddii fistula uu ku jiro qayb caafimaad qabta ee mindhicirka, waxaa laga yaabaa in laga saaro iyada oo aan la qaadan qayb ka mid ah mindhicirka. Haddii fistula uu ku jiro qayb aad u xanuunsan ee mindhicirka, waxaa laga yaabaa in dib loo dhigo.
Calaamad ayaa laga yaabaa in ay keento inostomy si ku meel gaar ah. Saxaro ayaa loo wareejiyaa byostomy, iyada oo qayb ka mid ah mindhicirrada leh waqtiga fistula si ay u bogsato. Qaliinka noocan ah waxaa badanaa lagu sameeyaa rectovaginal ama fistulas enterovesicular fistulas.
Saadaasha
Goobta iyo darnaanta fistu waxay door weyn ka qaadataa go'aaminta daaweynta. Fistula waa calaamad muujinaysa jiritaanka caabuqa ba'an ee bararka (IBD), iyada oo aan daryeel lahayn, waxay keeni kartaa dhibaatooyin halis ah. Marka la eego dhakhtarka gawracatada si joogta ah oo daawada loo qaato sida loo soo qoray ayaa muhiim u ah maamulka iyo ka hortagga dhibaatooyinka IBD.
Ilaha:
Buckmire M. "Abscess iyo Fistula Ballistic Information." Bulshada Maraykanka ee Qaliinka Kalkaaliyaha iyo Rectal. Feb 2015.
Crohn's iyo Colitis Foundation of America. "Qalliin loogu talagalay Cudurka Cudurka Cudurka & Cudurka Cudurka Daawada Crohn." CCFA 31 Aug 2010.