Xanuunka aortiska aaladda aortic wuxuu noqonayaa mid liita. Caleenta aortic ah ayaa badanaa keentaa dhibaatooyinka wadnaha ee muhiimka ah.
Kontoroolka duufaanku wuxuu ilaaliyaa furitaanka uurjiifka bidha iyo kan hoose. Tuubbada dufanka ayaa u furan sida neefta bidixda ay bilaabaan inay bamgareyso, taasoo u oggolaanaysa dhiig inuu ka saaro wadnaha iyo guntiga. Marka hawshu ay dhammaato, garaaca aortada ayaa xiran si dhiiggu uga ilaaliyo inuu dib ugu maydho guska bidixda.
Marka aad yeelatid isbedelka aorto, qalabkaaga aortus wuxuu ku fashilmaa inuu si buuxda u xiro, taas oo u oggolaaneysa in dhiiggu uu dib ugu soo laabto qulubka galka bidix. Qalitaanka "dhiig-bax" ee dhiiggu wuxuu keenaa wadnaha inuu ka shaqeeyo wax aad u adag, iyo diiqada dheeraadka ah ee wadnaha waxay keeni kartaa wadnaha oo aan shaqeynin iyo dhibaatooyin kale oo muhiim ah.
Maxay Tahay Sababaha Soo-Celinta Aortiska?
Dhibaatooyin caafimaad oo dhowr ah ayaa keeni kara xanuun aan caadi ahayn. Kuwaas waxaa ka mid ah:
- Endocarditis. Endocarditis (infakshan ku dhaca wadnaha wadnaha) waxay sababi karaan xirirka aortiska inay sii xumaato, oo keento isbedel.
- Galka bustuspid aortic. Cudurka Aorte waxaa sababi kara boomuspid valve, xaalad ku dheehantahay oo ku xiran valent aortic ka kooban laba kaliya "cusps" (ie, daboolka) halkii saddexda caadiga ah. Bentuspid aortic averic ayaa si gaar ah ugu nugul dhismaha xayawaanka calcium, taas oo inta badan soo saaro stenosis aortic . Sidaas awgeed bukaanka qaba balaastigga aortus ee bicuspid ayaa laga yaabaa inuu horumariyo labada jeermis iyo dib-u-dhac.
- Cudurka wadnaha Rheumatic . Tobaneeyo sano ka hor, cudurka wadnaha ee rheumatic wuxuu ahaa horseedka horseedka ah ee aortiska aortiska adduunka horumaray. Iyadoo ay soo ifbaxday antibiyootiko, cudurka wadnaha ee rheumatic ayaa noqday mid aan caadi ahayn.
- Cillad-darrada aorto-ku-dhalashada. Noocyo dhowr ah oo cudurada wadnaha lagu dhasho ayaa soo saari kara xanuunka aorto, oo ay ku jiraan xanuunka loo yaqaan 'Turner syndrome', tetralogy of Fallot, iyo guntia arteriosus.
- Dilitaanka dabiiciga ah aort. Xididka aortus waa qeyb ka mid ah aortus isla markiiba kor ku xusan aaladda aort. Xaalado dhowr ah ayaa sababi kara xididada dufanka ah si ay u kiciso ama u ballaariso. Kala-bixintani waxay wax u dhimi kartaa guluubka aortus lafteeda, taasoo keenta is-bedel. Qaar ka mid ah waxyaabaha keena dilaaca aortikada ah waxaa ka mid ah hypertension , aortitis (infakshanka aortus, kaas oo ay sababi karto cudurada sida waraabowga), dhaawaca laabta, diidmeynta aorticida (dillaac degdeg ah oo ka yimaada darbiga aorta, ), iyo Marfan syndrome.
Dhibaatooyinka Dhibaatooyinka Dhibaatooyinka Dhibaatada Dhibaatadu ku timid?
Xanuunada aortuska, xuubka bidixda waa inuu shaqeeyaa si ka sii adag si uu u siiyo unugyada jirka oo leh dhiig ku filan. Gaar ahaan, wadne garaac kasta, qufacu waa inuu wada saaraa dhammaan dhiigga jirka u baahan yahay, oo lagu daro xaddiga dhiigga ee dib ugu soo noqda guska. Miisaankan dheeraadka ah ee dhiigga wuxuu keenaa muruqa wadnaha inuu sii dheeraado (ama "hypertrophy") oo keena qalabka farda-kaga-baxa si uu u dilo.
Diiqada dheeraadka ah ee ka yimaada xannibanka bidix ee ugu dambeyn waxay u horseedi kartaa wadnaha oo shaqeynaya, iyo qalitaan wadnaha ah sida qalabka faleebo-dillaaca, neefta ficil- maskaxda , iyo fibrillation-ka.
Noocyada fudud ee xanuunka aortus ayaa badanaa keenaan astaamo. Si kastaba ha noqotee, haddii cillad-darradu ka sii darto, qufacu wuxuu noqdaa mid aad u ba'an oo wadnuhu uu bilaabo inuu horumar sameeyo. Marxaladdan, qof qaba xanuunka aortus wuxuu bilaabi doonaa inuu dareemo dyspnea (neefta oo gaabis ah) leh jimicsi iyo daal hore. Calaamadahaas ayaa ka sii daraya marka cillad-darradu ay noqoto mid aad u muhiim ah, ugu danbeynna waxay noqon kartaa mid aad u daran.
In kastoo isbedelka aortusku uu si tartiib tartiib ah u kobcayo - mudo sanado ah - mararka qaarkood waxay dhici kartaa si lama filaan ah. Cudurka foosha ee ba'ani waa kuwa ugu badan ee keena endocarditis, kala-soocida aortic, ama shoogga laabta.
Cudurka foosha ba'an ee ba'an ayaa badanaa keena qaliin wadnaha oo degdeg ah oo daran, waxaana lagu daaweyn karaa keliya qalabka isbeddelka gaaska ee degdegga ah.
Sidee Baadhitaanka Bukaanjiifka Lagu Ogaaday?
Cilad-darrada aortus-ka ayaa ah mid sahlan. Cudurka Aorte wuxuu keenaa murugo dabeecad leh oo dhakhaatiirta intooda badani si dhakhso ah u aqoonsadaan. Calaamadaha cudurka waxaa lagu ogaan karaa ama lagu tirtiri karaa echocardiogram .
Daweynta Cudurka Aortic
Ugu dambeyntii, daawaynta aortic aortic waxay u baahan tahay beddelidda qalliinka ee qalabka burburay. Maandooriyeyaasha oo kiciya xididdada dhiigga (inta badan, blockers-ka qiyaasaha calcium ama celiyeyaasha ACE ) ayaa kaa caawin kara hoos u dhigidda xaddiga dhiigga dib-u-soo-daynaya ee ku soo laabanaya dhinaca bidha oo ku caawin kara xakamaynta astaamaha. Xaqiiqdii, dadka qaarkiis oo qaba xanuunka aorte ee khafiifka ah marnaba uma baahna qalliin. Laakiin jiritaanka aortic waa dhibaato farsamo, oo si dhab ah wax uga qabato, waxaad u baahan tahay xal farsamo.
Waqtiga ugu wanaagsan ee qalliinka waa mid aad muhiim u ah. Sida caadiga ah, qaliinka laabatada ee aortik waa in la sameeyaa uun ka hor intaan cillad-celinta aortada bilaabin astaamaha. Baadhis jidheed oo marmar ah iyo gaar ahaan echocardiograms xilliga firfircoon ayaa caawimaad ku ah habeynta waqtiga qaliinka.
Go'aanka kale ee muhiimka ah waa nooca qalabka beddelka ah ee la isticmaali doono. Qalabka dabiiciga ah ee dabiiciga ah wuxuu ka kooban yahay dhammaan qalabka manu-samaysan (valentic valves) ama laga sameeyo qalabka wadnaha ee xayawaanka, guud ahaan doofaarka (bioprosthetic valve). Go'aaminta nooca qalabka macmalka ah ee loo adeegsado waxay ku xiran tahay da'da bukaanka iyo in qaadashada daawada xinjirowga dabadheerta ah ay tahay dhibaato.
Dhammaan qalabyada dabiiciga ah ee wadnaha ah waxay leeyihiin isbedel ballaaran si loo sameeyo xinjiro dhiig. Si kastaba ha ahaatee, xinjirowga dhiiggu waa ka yar yahay dhibaatada bioprosthetic intii ka maqan farsamada, sidaas darteed dadka qaba bioprosthetic valves uma baahna inay qaataan daawada xinjirowga lidka ku ah, halka kuwa farsamaysan ay had iyo jeer sameeyaan. Dhanka kale, furaha farsamoyaqaanku wuxuu guud ahaan ka sii dheer yahay bioprosthetic valves.
Waxaa intaa dheer, nooc cusub oo ah beddelka beddelka valent aortic waa iminka FDA ogolaaday - hanta-qaboojiye aortic, ama TAVI . Iyadoo qaliinka loogu talagalay TAVI uu si aad ah u yaryahay marka loo eego badalida baddalka caadiga ah, nidaamkani wali wuxuu keenayaa halis weyn. Guud ahaan, maanta waxaa loogu talagalay dadka bukaanka ah ee loo arko inay aad u xanuunsan yihiin beddelka beddelka caadiga ah. Si kastaba ha noqotee, waayo-aragnimada TAVI waxaa la ururiyaa waxa shaki la'aan noqon doona qaybo ballaaran oo bukaanno ah oo u baahan beddelaad kaabaha aortiska.
Sidaa daraadeed: Haddii aad u baahato beddelaad beddelaad oo laguugu bedelo aortus aort, aadna ka yar tahay da'da 65 ama 70 aadna qaadan kartaa daawada xinjirowga lidka ku ah, dhakhtarkaagu wuxuu kugula talin doonaa qalab farsamo. Haddii aad ka weyntahay 65 ama 70, ama aadan qaadan karin daawada xinjirowga lidka ku ah, waxaa laga yaabaa in lagugula taliyo in lagaa qaado bioprosthetic. Haddii khatarta qalliinka loo arko inay aad u sarayso, waa in TAVI la tixgeliyaa.
Qeybta ugu hooseysa waa in ay jiraan faa'iido iyo tabaruc dhammaan noocyada beddelka beddelidda. Go'aaminta nooca ugu fiican ee gaduudka waa inay noqotaa go'aan wadaag ah oo u dhexeeya adiga iyo dhakhtarkaaga.
Ilaha:
Nishimura RA, Otto CM, Bonow RO, et al. 2014 AHA / ACC talooyin loogu talagalay maareynta bukaanka qaba cudurrada wadnaha ee wadnaha: warbixinta Kulliyaanka Maraykanka ee Wadnaha (Cardiology) / Qalabka American Heart Association Association ee Tilmaamaha Tababarka. J Am Coll Cardiol 2014; 63: e57.