Xuubka xuubka hoose ee epidelial (EBMD), oo loo yaqaanno xuubka hoose ee xuubka hoose ama dystrophy-map-pointing, waa xaalad caadi ah oo saameysa qaybta dambe ee isha. Xaaladdu waxay badanaa ku dhacdaa dadka da'doodu ka weyn tahay 30 jir. Mararka qaarkood EBMD way iska aamusaan, iyagoo ka tagay kuwa aan ogeyn xaaladooda. Dadka qaarkiis ee qaba cudurku waxay qabaan cuncun xoqan oo qarsoodi ah oo muddo gaaban ah halka dadka kale ay leeyihiin calaamado daba-dheeraaday oo u muuqda inay maalin kasta sameeyaan.
Fahmidda EBMD
Cudurka EBMD waa cilad ka timid unugyada epithelial basal ee ku yaal qaybta hore ee xabaalaha. Unugyada aasaasiga ah waxay ku dhegaan lakabka labaad ee xuubka, oo loo yaqaano lakabka Bowman. Gudaha EBMD, unugyada hoose ee asaasiga ah waxay abuuraan saadaal fingeringslike farta ah oo ka soo baxa xoqida hoosta ah. Saadaashadaan waxay keenaan unugyada epithelial si ay u noqdaan kuwo dabacsan oo aan ku dhegsanayn sidoo kale xajinta. Isbedelada kale ee ku dhaca unugyada epithelial, ayaa isbeddeladani waxay muujiyaan muuqaalka khariidadaha, dhibcaha, iyo faraha faraha dhexdooda. Isbedeladaan isbeddelka ah waxaa lagu arki karaa iyadoo la isticmaalayo biomicroscope .
Calaamadaha EBMD
Dadka qaba EBMD waxay ka caban karaan calaamadaha soo socda:
- Aragtida aragga
- Aragga cakiran
- Xanuun joojin ah
Dad badan oo ay saameeyeen EBMD waxay muujinayaan aragti isdaba-joog ah oo aan wax dhib ah lahayn. Si kastaba ha noqotee, qiyaastii boqolkiiba 10 waxay qabaan xaalado xanuun badan oo ku yimaada nabarrada xoqitaanka.
Gubashada xoqan ee dib-u-dhaca ayaa ah cillado yaryar oo dusha sare ah oo ka soo baxa qaanuunka kaas oo dhaca waqti ka waqti. Dhibaatooyinkan ayaa ah xitaa unugyada epithelial maqan oo si sahal ah u dhaco sababtoo ah xanuunka. Unugyadaasi waxay noqdaan kuwo dabacsan sababta oo ah saadaasha finger-like-ka kuwaas oo u horseedaya inay lumiyaan xakameyntooda xuubka hoose.
Calaamaduhu waxay u muuqdaan kuwo ka sii daraya marka ay soo kicinayaan ama saacadaha subaxnimadu sababtoo ah indhaha ayaa habeenki habeenki ku qulqulaya, unugyada aan fiicnaynina waxay u muuqdaan inay si fudud u yimaadaan.
Baaritaanka EBMD
EBMD waxaa badanaa seegay dhakhaatiirta sida maabka khariidadda, dhibcaha, iyo muuqaalka sawir qaadashada ee caadi ahaan ku dhaco xaaladdan waxay noqon kartaa mid aan macquul ahayn xaalado badan. Si kastaba ha noqotee, kormeerka dhow, isbedelka isbeddelladaas ayaa la ogaan karaa. Dhakhaatiirta indhaha ayaa si wacan u dhagaysanaya calaamadahaaga iyo taariikhda caafimaad ee guud ee laga yaabo in ay ku siiyaan tilmaamo. Dheeh dheeh ah oo jaalaha ah ayaa sidoo kale laga yaabaa in la galiyo ishaada si aad u sameyso dusha miisaanka casriga ah isbedel badan. Dhakhaatiirtu waxay kaloo samayn karaan keratometry ama topography topology oo qiyaasaya qaabka guud ee jiiraanka. Filinka ilmadaada ayaa sidoo kale lagu baari doonaa qiyaasta mikroskoobka si looga saaro xaalado kale sida keratoconjunctivitis sicca iyo xaalado kale oo qallafsan oo indhaha ah.
Daaweynta EBMD
Daaweynta EBMD ee dadka aan haysan calaamado muuqda waxaa ka mid ah isticmaalka ilmada macmalka dhowr jeer maalin kasta si loogu dhiirigeliyo caafimaadka unugyada isdifaaca. Dadka qaba calaamado muuqda oo badan ayaa loo sheegi doonaa inay sameeyaan isticmaalka badan ee ilmo-macaan, iyo sidoo kale boogaha indhaha ee la isticmaalo ka hor wakhtiga jiifka.
Haddii uu jiro taariikh indhaha qalalan, xakameyn xoqan ayaa sidoo kale lagula talinayaa. Maqnaanshaha xakameyntu waxay ku lug leedahay galinta yaraanta kolajka ama silikoonta ee tubada ilkuhu ka soo baxdo indhaha si ay u ilaaliyaan ilmada bukaanka. Daboolka ama muraayadaha ayaa sidoo kale laga yaabaa inay qayb ka noqdaan qorshaha daaweynta si looga hortago qallajinta habeenkii.
Xaaladaha dhexdhexaad ah, dhakhaatiirta ayaa kugula talin doona dhibco indho ama boomaato ah oo kuleylka ah maalintii iyo habeenkii oo ah xal milix ah oo ka soo baxa dheecaanka ka soo baxa burka, taasoo ka dhigaysa mid aad u habaysan. Tani waxay ka caawinaysaa unugyada epithelia inay sii xajistaan si adag oo ay u hoggaansamaan koontada. Marmarka qaarkood, dhakhaatiirtu waxay isticmaali doonaan muraayadaha jilicsan ee jilicsan si ay u nadiifiyaan jebiyaha.
Kiisaska uu bukaanku ku dhaco xayawaanka xoqan ee soo noqnoqda, dhakhaatiirtu waxay soo qori doonaan dhibcaha antibiotic. Dhibceyaasha Cycloplegic ayaa sidoo kale loo isticmaali karaa in lagu yareeyo xanuunka iyo hagaajinta raaxada. Cycloplegic waxay hoos u dhigtaa bararka ileyska isha iyadoo si ku-meel-gaar ah u murugeysan murqaha gudaha isha oo si xoog leh u qandaraas qaadi kara oo xanuuna keeni kara. Cadaadiska qaboojiyaha, qaboojiye macmacaanka ah iyo dhibco indho-firfircoon oo aan lafdhabarta ah ayaa laga yaabaa in loo qoro.
Ereyga
Haddii aadan si wanaagsan uga jawaabin daawada, habka loo yaqaan "puncture puncture" ayaa lagula talin karaa. Dhibaatada ciridka gadaal ayaa ku lug leh dhakhtarka iyadoo la isticmaalayo irbad nadiif ah si loo abuuro dhego yar oo qoto dheer leh oo ka gudba xuubka hoose. Tani waxay keenaysaa in yar yaryar si ay u sameeyaan oo ay u bogsadaan bogsashada, taas oo keenaysa unugyada ka sarreeya inay ku dhegaan xuubka si fiican. Nooc kale oo daaweyn ah waa PTK. PTK, keratectomy daaweynta sawir-shucaaceed, waxay isticmaashaa laydar si aad u foorarsato dusha sare ee caanaha si loo yareeyo calaamadaha.
Xigasho:
Daryeelka Asaasiga ah ee Qaybta Kala-baxa, daabacaadda Labaad. Copyright 1995, Appleton & Lange.