Tilmaamaha Daryeel-bixiyaha ah ee La-Dagaalanka Dagaalka
Inkasta oo dadka qaarkiis ee ku nool Alzheimers ama noocyada kale ee waallida ay sii farxaan oo noloshooda oo dhan u fududaanayaan, kuwa kalena waxay dareemaan dareen xoog badan oo xanaaq iyo gardaro ah. Marka qof waallida qaba uu kugu dhejiyo sabab la'aan, waxaa caadi ah in la dareemo la yaab, niyad jab, xanaaq, xanaaq, iyo xataa xitaa iyaga oo careysan. Barashada waxa keena xanaaqa waallida iyo sida ugu fiican ee looga jawaabi karo waxay kaa caawin kartaa inaad la qabsato.
Habdhaqan noocee ah ayaa ka kicin kara xanuunka 'Dementia'?
Marka dadka waallida qaba ay xanaaqaan, waxay codkooda kor u qaadi karaan, tuuraan waxyaallaha, waxay muujiyaan dabeecad isku dhafan sida garaacid, haraatid, ama riixid, qeyliyaan ama qeyliyaan ama xitaa isku dayaan inay ku weeraraan adiga. Luuqadoodu waxay noqon karaan kuwo midabo badan leh , xitaa haddii aysan marnaba erey dhicin.
Mararka qaarkood, waxaa jira calaamado digniin ah sida cod sarraysa, naqshad, ama foorid gacanta ah meel bannaan. Laakiin marar kale, way adkaan kartaa in la arko xanaaq soo socda. Waxay u egtahay inay ka soo baxayso buluugga. Dacwadan "digniin la'aan" ayaa noqon karta midka ugu adag ee la qabsan karo sababtoo ah wax aan la saadaalin Karin.
Maxaad Heerka u Joogtaa Cadaadiska iyo Weerarka?
Dabeecadaha caqabada ah sida xanaaqa iyo gardarrada ayaa u badan inay ku dhacaan heerarka dhexe ee waallida .
Maxaa keena xanuunka 'Dementia'?
- Asaasaqa wuxuu saameeyaa dareenada. Haddii aad tahay daryeel-daryeele qof waallida qaba, waxay noqon kartaa mid waxtar leh in aad xasuusiso in dareenkooda ay saameynayaan cudurka. Jahawareerku wuxuu saameeyaa maskaxda, maskaxana masuulka ka ah wax ka badan habka xusuusta iyo fikirka. Maskaxdu waxay kaloo maamushaa dareenka iyo dabeecadaha Sidaa darteed, iyadoo ku xiran meesha dhaawaca maskaxdu ay tahay, dareenka ayaa sidoo kale saameyn kara. Dareen-celinta masiibada , meesha falcelin lama filaan ah oo si aan caadi aheyn ay ugu dhacdo xaalad caadi ah oo caadi ah, waxaa badanaa keena daryeel. Tani "ficil-celin" ee dareenka ayaa sababi kara cadho iyo gardaro.
- Asaasaqa wuxuu abuuraa ismaandhaaf la'aan. Sababtoo ah waallidu waxay saamaysaa isgaadhsiinta , awoodda ay u leedahay inay fahmaan waxa qof kale sheegayo ama sameynayo waa la dhimay. Adiga oo ah daryeel bixiye, waxa laga yaabaa inaad macnaheedu tahay inuu yahay mid waxtar leh, laakiin qofka waallida qaba waxaa laga yaabaa inuu fahmo sababta aad isku dayayso inaad u caawiso ama dareento inaad isku dayayso inaad maamulaha ku wareejiso.
- Jahawareerku wuxuu saameeyaa aqoonsiga kuwa la jecel yahay. Dadka waallida qaba waxaa laga yaabaa in aanay aqoonsan xubnaha qoyskooda ama asxaabta, tani waxay sababi kartaa cabsi, walaac, iyo dabeecad adag. Tusaale ahaan, xaas la waallid waxay isku dayi kartaa in ay weerarto ninkeeda sababtoo ah waxay ka baqaysaa "nin qariib ah" guriga dhexdiisa.
- Jahawareerku wuxuu sababi karaa nacas, jahwareer, iyo muuqaal. Dhibaatooyinka dhabta ah, sida paranoia, maskaxdooda , iyo muuqaalka muuqaalka , waxay noqon karaan natiijo ka timid habka cudur ee waallida. Qofkasta oo waallida qaba ma yeesho calaamadahaas, laakiin waxay waallida ka dhigi kartaa mid aad u adag in la xakameeyo. Lewy waallida jimicsiga , gaar ahaan, waxay kordhisaa suurtogalnimada in leexashooyinka iyo quruxda, inkastoo ay ku dhici karaan dhammaan noocyada waallida.
- Asaasaqa waxay keeni kartaa daryeel-bixiyeyaasha in ay dareemaan culeys dheeraad ah. Haddii aad tahay daryeel bixiye aad u jahwareersan, sabir la'aan, iyo xanaaq, xitaa haddii dareenkaasi aan la sheegin, waxaa jira fursad wanaagsan oo qofka waallida qaba uu kaaga dhaadhicin doono dareennadaas asluubtooda. Labada isgaarsiineed ee afka ah iyo midka aan hadalka ahaynba waxaa lagu qaadi karaa qofka waallida qaba, iyo mararka qaarkood, sida muraayada, oo laguugu laabanayo adiga. La socoshada naftaada daryeel-bixiyeha iyo culeyska ayaa muhiim ah-ma ahan kaliya tayada noloshaada , laakiin sidoo kale qofka aad jeceshahay.
Ka jawaabista xanuunka 'Dementia'
- Sii meel. Xusuuso inaad meel u dhigto qofka waallida qaba. Markaad ku soo gasho qofkiina shakhsi ahaaneed oo aysan fahmin sababta, waxaad ka filan kartaa iska caabin ama isdabajarin daryeel leh.
- Ha ka doodin . Waxaa laga yaabaa in aad isku daydo inaad isku daydo inaad cadeeyso dhibkaaga, laakiin ku doodista qof waallida qaba waa ku dhawaad marnaba waxtar lahayn. Dhab ahaantii, waxaad caadiyan ka dhigeysaa qof inuu xitaa ka caroodo haddii aad la doodeyso, oo aadan ku guuleysan doonin.
- Waqti sii. Haddii aad isku dayeyso in aad qof ku caawiso in ay ilko cadaydo oo ay ku xanaaqdo, hubso in ay nabadgelyo tahay in ay keligeeda ka baxdo oo sii wakhti yar. Isku dayidda hawsha isku midka ah 20 daqiiqo kadib waxay mararka qaarkood keeni kartaa natiijo ka duwan.
- Isticmaal wax-qabad Mararka qaarkood, muusikadu waxay noqon kartaa wax aad u xiiso badan. Isku day inaad ka soo qaadatid ururinteeda quruxda badan ee jecel iyo hees iyada dhowr daqiiqo ka hor inta ay kaa caawineyso dharka. Ama, u jeedi sharraxaadkiisa Michael Jordan marka la siinayo timo.
- La soco hal qof. Halkii aad haysatid labo ama saddex qof ayaa kaa caawinaya inaad qof u qubeysid , isticmaal hal qof hadday suurtagal tahay. In ka badan hal qof oo la hadlaya qof waallida qaba ayaa kor u qaadi kara welwelka iyo kicinta gardarrada.
- Isku day inaad ogaatid sababta. Markaad eegto sababaha cadhada iyo gardarrada, ha iloobin inaad tixgeliso in xanuunka, daalka, gaajada, ama kicinta aad u badan ay wax ku biirin karto. Waxyaalaha jireed iyo astaamaha deegaanka ayaa saameyn kara dabeecadaha waana inay si taxadar leh u qiimeeyaan. Fiiri hababka wakhtiga (tusaale ahaan, miyuu u xanaaqaa saacadaha fiidka ?), Iyo sidoo kale wixii dhacay ka hor intaan cadhadu dhicin (miyuu ahaa mid aad iyo aad u xoogan?).
- Isticmaal daryeel bixiye kale haddii ay macquul tahay. Haddii aad ka shaqeyneyso guriga kalkaalinta ama caawinta nolosha halkaas oo ay jiraan xubno kale oo shaqaale ah, isku day inaad la bedesho daryeel bixiye kale haddii qofka aad daryeesho uu kuu xanaaqo. Inkastoo ay tahay mid caadi ah oo caadi ah (sida daryeel bixiye joogta ah) faa'iido leh, waxaa kale oo suurtogal ah in wejiga kale uu mararka qaarkood keeni karo natiijo kale.
- Weydii dhakhtarka. Mararka qaarkood, waallidu waxay kicin kartaa gardarrada iyo cadhada badan ee dadka ku hareeraysan qofka aan ahayn ammaan, haddii ay tahay xannaaneeyayaasha ama dadka kale ee deggan. Haddii gardarrada iyo cadhadu ay shakhsi ahaan iyo kuwa ku hareeraysan halis u ah, waa wakhti aad ku wacdo dhakhtarka. Daawooyinka waa in aysan waligaa aheyn doorka koowaad ee ka jawaab celinta dabeecadaha adag, laakiin waxaa jira waqtiyo loo baahan karo. Dhakhtarka ayaa qiimeyn kara tan.
> Ilo:
> Ururka Alzheimers. Gardarrada iyo xanaaqa. http://www.alz.org/care/alzheimers-dementia-agression-anger.asp
> Alzheimer Society Kanada. Focus on shifting: Hagaha lagu fahmo dabeecadda 'dementia'. http://www.alzheimer.ca/on/~/media/Files/on/Shifting-focus/Shifting_Focus_Full_Guide.pdf