Daaweynta cudurka qaaxada xayawaanku waxay ku xiran tahay nooca jirrada. Marka ay timaado daaweynta xayawaanka , waxaa jira guud ahaan saddex kala doorasho - "daawo oo sug" habraac haddii aysan jirin calaamado, qaliinka si looga saaro xargaha iyo dhagaxyada, ama daaweynta si ay u jajabiso galleyda. Daaweynta dhibaatooyinka kale ee qashinka xiidmaha ama xayawaanka kale, sida dhagax lagu xareeyo xajmiga caadiga ah, waxay u baahan tahay nidaam qaas ah oo loo yaqaan ERCP.
"Ilaali oo Sug Sugid"
Calaamadaha ugu caansan ee cudurka qanjirada cagaarshow waa gallon. Inta badan qanjidhada, inkastoo aysan keenin astaamo, sidaa darteed ma dalbanayaan daaweyn.
Marka ay xanuunka keenaan, inkastoo, qaliinka guud ahaan waa la damacsan yahay. Daawooyinka si dhif ah ayaa loo isticmaalaa si loo daweeyo xumbada, xitaa waxaa loo isticmaalaa in lagu daweeyo xanuunka cudurka cirroole.
Daawooyinka
Marka la daaweynayo cudurka qaaxada, dhakhtarkaagu wuxuu rabi doonaa inuu daaweeyo labadaba calaamadahaaga iyo baaritaanka asaasiga ah.
Daweynta Astaamaha
Astaamaha ugu caansan ee cudurka cagaarshowlaha waa xanuun, badanaa dhinaca midig ee dhinaca caloosha. Dhakhtarkaagu waxaa laga yaabaa inuu ku daaweeyo xanuunkaaga (NSAID) sida ibuprofen, ama opioid sida morphine.
Waxaa muhiim ah in la ogaado in opioids badanaa ay dadka hurdo ku kiciyaan waxayna caadi ahaan sababaan calool-galinta, taas oo ah sababta uu dhakhtarkaagu u-talin karo inuu qaado caloosha oo ay weheliso kiniiniga xanuunka.
Daaweynta Dhibaatada Dhabarka ah
Kiniiniga xiidka ah sida "Actigall" (ursodiol) ayaa loo qaadi karaa si loo burburiyo gallololaha kolestaroolka, kuwaas oo ah nooca ugu badan ee dhagaxa gallstone ee Maraykanka. Inkastoo kaniinadani guud ahaan u dulqaadanayso, dadka qaarkood waxay yeeshaan shuban khafiif ah, inkasta oo ay badanaa tagto waqti.
Dhibaatada qaadashada kiniiniga xajka ah ee xiidka ayaa ah in ay qaadan karto sanado badan oo qashinka lagu daro si buuxda u milmaan; sidaas darteed kaniiniga xiidka xitaa ma aha doorasho wanaagsan oo loogu talagalay dadka qaba weerarrada dhagxaanta.
Haddii qofku leeyahay cadeyn ku saabsan infakshanka guntanka ama miyir-beelka (xajmiga qoyaanka) wuxuu u baahan yahay antibiyootiko (oo lagu bixiyo isbitaalka), iyo dheecaannada iyo xakameynta xanuunka, illaa inta daaweyn dhab ah sida qalliinka ama ERCP ( hoos fiiri).
Nidaamka takhasuska
Daaweynta asaasiga ah ee badi cudurrada calaamadaha galbeedyada waa qaliinka qashinka, oo loo yaqaan 'cholecystectomy'.
Hase yeeshee, waxaa jira xulashooyin aan qalliinno ahayn, badanaaba dadka khatarta sare ugu jira inay qaliinka qaataan. Dhibaatooyinka ka yimaadda qalitaanka aan qalliinka ahayn waa in qashinka xayawaanku wali yahay, sidaas awgeed cudurka cirbadaha (badi silicones) ayaa soo noqon kara.
Cholecystectomy
Dhiig-xinjirowga waxaa lagu sameeyaa suuxdinta guud ee qolka qalliinka oo waa daaweynta ugu fiican ee cudurka cirbadaha.
Inta badan dadka, qaliinkan waxaa loo sameeyaa laparoscopically, taas oo u baahan dhakhtar qaliinka ah oo gashan qalab khafiif ah, oo leh qalabka fiidiyowga ee ugu dambeeya iyada oo loo marayo qayb yar oo caloosha ku jirta. Isticmaalida qalabka dheer, takhtarka qalliinka wuxuu ka dhigi doonaa godad yar oo yaryar oo ku yaal caloosha, kana saar qashinka.
Qanjirka 'laparoscopic' waa mid yar oo soo jiidasho leh, guud ahaanna way u fududahay inuu ka soo kabsado marka laga reebo xinjir-wadareedka furan ee furan, kaas oo cutub weyn oo caloosha ah loo sameeyo si loo saaro gallbladder.
Kansarka Gallbladder
Astaamaha 'laparoscopic cholecystectomy' sida caadiga ah looma isticmaalo si loo daaweeyo kansarka qudaarta sababtoo ah waxaa jira halis ah in qaar ka mid ah kansarku la waayo. Waxaa intaa dheer, waxaa jira walaac ku saabsan "abuurista" ama ku faafidda kansarka qaybaha kale ee jirka. Taa bedelkeeda, daweynta kansarka xameeya qanjirka, dhakhtar qalliinka ayaa sameeya xinjir-xannuun-wadareedyo dheellitiran, oo loo yaqaan 'cholecystectomy radials'.
Inta lagu jiro baaritaanka xinjirowga ee dheeraadka ah, dhakhtar qalliinka ayaa ka saari doona qashinka, qaar ka mid ah unugyada beerka ee ku dhow xabbad-joojiyaha, iyo wax kasta oo ku dhow xiniinyaha. Marmarka qaarkood, unugyo badan ayaa laga saaraa (tusaale ahaan, xuubka caadiga ah ee xiidmaha, beeryarada, ama qayb ballaadhan oo beerka ah), iyadoo ku xiran hadba inta uu le'eg yahay kansarku.
Shucaaca iyo kiimiko ku daaweynta ayaa sidoo kale loo isticmaali karaa in lagu daaweeyo kansarka qudaarta.
Khatarta Cudurada
Sida qalliin kasta, waxaa jira halis ku lug leh, oo ay ka mid noqon karto:
- Dhiigbaxa
- Infekshanka goobta la gooyey
- Xinjiro dhiig
- Pneumonia
- Dhibaatooyinka suuxdinta
Dhakhtarkaaga ayaa kula socon doona si loo hubiyo in waxtarkaasi si degdeg ah wax looga qabto isla markaana haboon.
Saameynta daaweynta qaliinka
In kastoo ay badbaado tahay oo ay OK tahay in ay ku noolaato iyada oo aan la hayn xameeye, dadka qaarkiis waxay la kulmaan gaas, kufin, iyo shuban ka dib saarista cirbadaha. Inkasta oo kan badanaa uu ku-meel-gaadhsiisan yahay, waxa laga yaabaa inay ku sii jiri karto sannado badan dadka qaarkood.
Waxaa laga yaabaa in ay waxyeelo ka soo gaartaa xinjirta xinjirta ee dheeraadka ah ee kansarka qanjirada, sida dheefshiidka ama dhibaatooyinka cunidda, xitaa xoqidda caloosha, ama beerka oo aan shaqeynin. Sii hubso in dhakhtarkaagu kormeerayo oo wax ka qaban doono khatartaas.
Ka-saarista Percutaneous
Haddii qofku u baahdo inuu kaadi haysta la saaro laakiin uu leeyahay xaalado caafimaad oo badan, sidaas awgeed waxaa loo tixgeliyaa halis sare oo qaliinka ah, waxaa laga yaabaa in uu maro nidaamyo dheecaan ah si loo ciribtiro dhagxaanta (yada).
Iyadoo saaran dhagxaanta dhagxaanta ah, tuubo aad u dhuuban oo la yiraahdo kateetar ayaa la geliyaa maqaarka iyo galberser si loogu ogaado qulqulka dareeraha. Xirmooyinka kabuubyada oo la mariyo guluubka dillaaca ee ku xiran dhammaadka kateetarka. Kadibna, todobaadyada soo socda, daloolka kaas oo kateetarka la dhajiyay ayaa si tartiib tartiib ah u ballaaran, u oggolaanaya dhagaxa (s) in laga saaro.
Cudurka Qanjidhka Woqooyiga ee Walaasheed
Daawada lithotripsy ee dheeraadka ah ee dheeraadka ah (ESWL) waa nidaam aan qalliinka ahayn oo aan loo isticmaalin in lagu daaweeyo gallonta. Nidaamkan waxaa lagu sameeyaa hoos-u-marinta waxaana uu keenaa mawjadaha naxdinta leh si ay u kala jajabiso qashinka googooyo, taas oo ka dibna ka dillaaci kara kana dillaacaya qashinka.
Haddii loo isticmaalo, ESWL waxaa loogu talagalay dadka aan cayayaanka ahayn, ay ka yar yihiin saddex qaxwo, iyo kuwa haysta qashinka caafimaadka leh.
ERCP
Nidaam lagu magacaabo "endoscopic retrograde cholangiopancreatography" (ERCP) ayaa u oggolaanaya takhtarka in uu arko qalabka xiidmaha ee waxyeellada aan caadiga ahayn sida xayawaan, cyst ama buro. Inkastoo baaritaanka, ERCP sidoo kale waa daaweyn, iyada oo takhtarku daaweyn karo xaalada isla waqtigaas. Inta badan, ERCP waxay bedeshay qalliin loogu talagalay daaweynta dhibaatooyinka xiidmaha ee bukaanka.
ERCP waa hab loo sameeyey si loo yareeyo xannibaadda xadhigga xiidmaha, inta badan dhagax ka.
Waxa la filayo
Inta lagu jiro ERCP , dhakhtarka gaasku wuxuu hagaajin doonaa tuubo dhuuban oo dabacsan oo qabta kamarad yar oo ku taal dhammaadka (oo loo yaqaano endoscope) afka hoos u gelaya caloosha iyo mindhicirka yar. Dheeh dhidib ah ayaa markaa lagu duraa tuubo si loo sawiro xarkaha xiidmaha raajada. Haddii xannibaad la arko, dhakhtarka gaasku wuxuu isticmaali karaa qalab gaar ah (oo loo geliyo qulqulka dhamaystiran) si loo yareeyo ama loo yareeyo xannibaadda. Tusaale ahaan, dhakhtarku waxa laga yaabaa inuu ka saaro dhagax ka xannibaya xadhigga caadiga ah ee xaamilaha ama meel dhejis ah haddii cirifku hoos u dhaco.
Qofka ayaa suuxiya inta lagu jiro ERCP si looga hortago wax dhib ah oo loo hubiyo inay nasiib u yeeshaan. Inkasta oo ERCP guud ahaan ay tahay nidaam ammaan ah oo loo dulqaadanayo, qof ayaa laga yaabaa inuu ku dhasho cune xanuun yar ama ka dib markii uu qalliinku socdo.
Caadi ahaan, dhibaatooyinka la xiriira ERCP ayaa laga yaabaa inay dhacaan, oo ay ka mid yihiin:
- Pankreatitis, oo ah mid caadi ah, laakiin waxay u baahan doontaa joogitaan isbitaal gaaban oo dheeri ah iyo maareyn xanuun
- Dareemida mindhicirka (oo la yiraahdo perforation), taas oo ah mid dhif ah oo daran, waxayna u baahan tahay qalliin si loo saxo
- Caabuqa xuubka xiidmaha (oo la yiraahdo cholangitis), oo u baahan in la dhigo isbitaal joogta antibiyootiko iyo dheecaan dheecaan badan
- Neefsashada oof-wareenka, taas oo ah sababta ay muhiim u tahay in aanad wax cunin ama cabin dhawr saacadood ka hor inta aan hawsha la marin
Daawo dhammaystiran
Inkastoo cudurka cagaarshowga waa inuu daaweeyaa takhtar, waxaa macquul ah in la tixgeliyo daaweyn dhameystiran. Taasi waxay tidhi, waxaa muhiim ah in kaliya qaadato geedo, fitamiinno, ama dheellitiraad cunto oo hoos imaanaya talada dhakhtarkaaga gaarka ah.
Dhirta
Dhirta qaarkood sida silymarin ( Silybum marianum ), oo sidoo kale loo yaqaano yamaarada caanaha , ayaa laga yaabaa inay bixiso gallbladder iyo taageerada beerka labadaba. Cilmi-baarisyada kale waxay soo jeedinayaan in geedo yaryar sida lowska, canbaha Oregon, bupleurum, iyo cawska khafiifka ah ayaa fududayn kara barar-xajinta sambabada iyo in la yareeyo cirridka beerka.
Cuntada Dabiiciga ah
Qaadashada cunto diirran oo diirran ayaa laga yaabaa inay ka hortagto weerarrada xakamaynta dheeraadka ah. Cunto-diineed-saaxiibtinimo waa mid hodan ku ah miraha iyo khudaarta, gaar ahaan khudaarta sare ee fiitamiin B iyo birta, sida isbinaajka iyo kale, iyo cuntooyinka hodanka ah ee antioksidan sida hunqaacaha, geedka, yaanyada, bacaha, iyo basbaaska. Barootinnada caafimaadka qaba sida hilibka lo'da, kalluunka, tofu, ama digirta iyo miraha oo dhan waa la doorbidi karaa.
Acupuncture
Hal daraasad oo yaryar waxay ogaatay in acupuncture yareeyaa calaamadaha infekshanka galbeedka (oo loo yaqaanno cholessstitis), sida xanuunka dhabarka iyo caloosha. Inkastoo acupuncture laga yareeyn karo xanuunka cudurka qaaxada, waxaa muhiim ah in la arko dhakhtar si loogu daaweeyo (qalliin, oo ay u badantahay) dhibaatada hoose.
Ka hortagga
Hab-nololeedka dabiiciga ah iyo xaaladaha caafimaad sida sonkorowga, cayilka, iyo cilladda dheef-shiid kiimikaad hooseeya waxay la xiriiraan cudurka qaaxada, gaar ahaan sameynta gallonta.
Warka wanaagsani waa in qofku hoos u dhigo khatarta ah in uu ku dhaco qamriga (iyo dhibaatooyinka la xiriira) adoo ilaalinaya miisaanka caadiga ah ee jirka ee jirka (BMI), jimicsiga maalin kasta, oo uu arko dhakhtarkiisa koowaad ee xakamaynta joogtada ah ee sonkorowga ama kolestaroolka sare (haddii iminka).
Dhinaca kale, haddii aad cayilan tahay ama cayilan oo aad ku bilowday habka miisaanka lumay, hubi inaad sameyso iyada oo hoos imaanaysa hagaha dhakhtarkaaga, miisaanka si deg deg ah u kordhiya halista dhuxusha.
Ugu dambeyntii, markaad doorato cunto, cilmi baaris ayaa lagu ogaaday in qaab caafimaad leh oo caafimaad leh oo ay ku jiraan qaadashada miro khudaarta, miraha, caanaha dufanku ku yar yahay, miro dhan, digirta, iyo dhir uu ku xiran yahay khatarta hoose ee cudurrada gallstone. Arinta xiisaha leh, cilmi-baaristu waxay sidoo kale muujinaysaa in isticmaalka khamrigu uu yareeyo khatarta qofka ee horumarinta qashinka.
> Ilo:
> Bulshada Mareykanka ee Kansarka. (nd). Daweynta Cancer Gallbladder.
> Jessri M, Rashidkhan B. Qaababka cuntada iyo khatarta cudurka cagaarsho-baxa: Daraasad-kormeerid kayska-ku-salaysan ee cusbitaalada haweenka qaangaarka ah. J Caafimaadka Popul Nut. 2015 Maarso 33 (1): 39-49.
> Lee JY, Keane MG, Pereira S. Diagnosis iyo daaweynta cudurrada gallstone. Dhakhtarka. 2015 Jun; 259 (1783): 15-9,2.
> Moga MM. Daaweynta kale ee cudurka cagaarshowga. Med Hypotheses . 2003 Jan; 60 (1): 143-7.
> Stinton ML, Shaffer EA. Epidemiology ee Cudurka Gallbladder: Cholelithiasis iyo Cancer. Gut Beerka . 2010 Apr; 6 (2): 172-87.
> Tringali A, Loperfido S. (2018). Waxbarashada bukaan-socodka: ERCP (endoscopic cholangiopancreatography endocrinus) (marka laga reebo asaasiga). Howell DA (ed). UpToDate, Waltham, MA: UpToDate Inc.
> Wen FY, Li SC, Wang GM, Li LX, Song YQ. [Saameynta akupunktur of Jianjing (GB 21) miisaanka xabadka iyo calaamadaha bukaanka daacuunka. Zhen Ci Yan Jiu. 2012 Oct; 37 (5): 398-402.