Aqoonsiga iyo Ka Hortagga Saamaynta Antibiyootikada ee Carruurta
Sida dawooyinka aad adiga ama cunuggaaga qaadataan, antibiyootikadu waxay la imaan karaan waxyeelo. Inta badan, faa'iidada daroogooyinkaas way ka fog tahay khatar kasta, laakiin dareen-celinno xun ayaa dhacaya. Maxay yihiin waxyeelada ugu badan ee daawada antibiyootigga? Maxay yihiin waxyeelo caadi ah oo halis ah oo dhici kara? Sidee baad u yareyn kartaa halista markaad qaadato daawooyinkaas?
Antibiyootikada Infakshanka Carruurnimada
Inkastoo isticmaalka antibiotic uu hoos u dhacay 10kii illaa 20 sano, haddana waxay weli yihiin qaar ka mid ah daawooyinka ugu caansan ee cudurrada carruurta.
Ka qaybqaadashada hoos u dhaca daawooyinka antibiyootigga ah waxaa ka mid ah:
- Iskuduwaha Prevnar ee jadwalka tallaalka carruurnimada, kaas oo si toos ah u horseeday yaraanta caabuqyada dhegaha
- Isticmaal fara badan oo ka mid ah tallaalka hargabka , oo u horseedi kara carruurta yaryar oo qaba hargabka iyo cudurrada dhagta ee labaad
- Wacyigelin dheeraad ah oo ku saabsan khatarta caabuqa antibiyootigga, sida MRSA
- Tilmaamaha qorista daawooyinka antibiyootikada oo wanaagsan, oo ay ka mid yihiin habraacyo u doodaya sugida si taxadar leh u suga carruurta qaar leh hurgunka dhagaha iyo caabuqa sanka
Tan ugu muhiimsan, inkastoo, waxaa jira faham weyn oo ku saabsan saameynta antibiyootigga. Ka warhaynta saameynta daawada antibiyootikadu keeni karto waxay rajeyneysaa in ay keento xittaa yaraanta dawooyinka antibiyootikada aan loo baahnayn ee hargabka iyo infakshannada kale ee fayras si ay antibiyootika u shaqeeyaan marka aan ubaahanno.
Waxyeelada daawada ee Antibiyootigga ee caadiga ah
Haddii cunugaaga uu ku yeesho waxyeelo dhinaca daawada ah, ama isla markiiba kadib joojinta antibiotic, hubi inaad u sheegto dhakhtarkaaga. Waxyeellooyinka soo noq-noqda ee antibiyootikada waxaa ka mid
- Shubanka -la-qabsiga shubanka - Helitaanka shubanka markaad qaadato antibiyootig ayaa ka badan inta badan waalidiinta badan oo fahmaya. Waxaa la aaminsan yahay in ilaa 25 boqolkiiba carruurtu ay ku dhacaan shuban, ama inta ay weli qaadanayaan antibiyootigga, ama illaa dhowr toddobaad kadib marka ay dhammeeyaan. Inkasta oo qaar daawooyinka antibiyootikada loo maleynayo in ay u badan tahay inay u keenaan shuban, oo ay ku jiraan Augmentin iyo erythromycin, kaliya ku saabsan antibiyootig kasta waxay sababi kartaa in ilmahaagu shubmo.
- Dareen-celinta xasaasiyadda - Antibiyootikadu waxay badanaa sababi kartaa dareen-celin xasaasiyad leh finan. Nasiib daro, ficil-celin badan oo fayruus ah waxay keeni karaan finan maqaarka ah oo laga yaabo inay ku wareeraan dareen-celin xasaasiyadeed haddii ilmahoodu aan loo baahnayn daawada antibiyootigga, taas oo keenaysa dhibaatooyin marka ilmuhu dhab ahaantii u baahdo antibiyootiga waqti dambe.
- Dareemida daroogada - Dareemo falcelin daroogo (halkii dareen-celin xasaasiyadeed) antibiyootigga waxaa ka mid ah cuncun, firiirico macluun ama xitaa dib-u-soo-ceshad-wareer (oo u eg sida finan yaryar), laakiin taasi ma aha fal-celin xasaasiyadeed oo IgE-dhexdhexaad ah ma keenaan fal-celin anafilactir-nafta ah.
- Caabuqyada Khatarta - Caabuqyada khatarta waxaa laga yaabaa inay ku dhacaan gobollo kala duwan oo jirka ka mid ah waxaa ku jiri kara finan afka ah (xanuujin) ama finanka firuska (Candidal vulvovaginitis).
- Qoryaha dhaadheer - Gaar ahaan, tetracycline derivatives waxay keeneen ilkaha dhashey marka la siiyay carruurta yar yar inta lagu jiro muddooyinka loo yaqaan 'enamel', taas oo ah sababta antibiyootigyada (tetracycline, doxycycline, iyo minocycline) aan si joogta ah loogu isticmaalin carruurta da'doodu ka yar tahay sideed. Waxaa la yaab leh, waxaa loo maleynayaa in xitaa Amoxil ay sababi karto ilkaha leexan. Hal baadhitaan ayaa soo warisay in caruurta la qabsaday Amoxil saddexdii illaa lix bilood ee ugu horreeyay noloshooda khatarta sii kordhaysa ee ilkaha ka dib.
- Qandhada - Inkastoo marar badan la iska indho tiray waxyeellada soo gaartay, daawooyinka antibiyootigyada qaarkood ayaa lala xiriiriyay qandhada daroogada ku jirta marka la siiyay xididada (IV).
Nasiib wanaag, inta badan waxyaabahani waa mid ku-meel-gaadhsiisan, ma ahan nolol khatar ah, oo markaad cunugaaga joojiso antibiyootiga uu qaadanayo. Dareen-celinta xasaasiyadda waxaa laga yaabaa in loo baahdo in lagu daaweeyo antihistamines ama corticosteroids iyo cudurrada khamriga waxaa laga yaabaa in loo baahdo in lagu daaweeyo daawooyinka antifungal daaweynta jirka.
Waxyeelooyinka kale ee Daroogada ee Daroogada ah
Antibiyootikadu maaha kaliya inay keenaan shuban iyo finan. In ka badan 22 boqolkiiba booqashooyinka qolka xaaladaha deg-degga ah sababtoo ah fal-celin xun ee daawooyinka dhakhtar qoray ee 2011 ayaa sababay antibiyootiko.
Iyo mid ka mid ah heerarka ugu sarreeya booqashada qolka xaaladaha deg-degga ah ee ku lug leh saamaynta daaweyntu waxay ku dhacdaa carruurta ka yar da'da shan sano. Taasi maaha mid la yaab leh markaad ka fikirto in qaar ka mid ah kuwa waxyeellooyinka daran ee daran ay ka mid yihiin:
- Anaphylaxis - Anaphylaxis waa fal-celin xasaasiyad nafta halis ah oo ay ku jiraan calaamadaha xasaasiyadda badan, gaar ahaan neefsashada iyo / ama cadaadiska dhiigga oo hoos u dhaca.
- Cudurka Stevens-Johnsons - Stevens-Johnsons syndrome waa dareen-celin dareen-celin nolosha ah. Carruurta qaba stevens-Johnson syndrome waxay u arkaan calaamadaha hargabka oo leh boogo xanuun ama buraashka afka, sanka, indhaha, iyo xajmiga xubinta taranka, badanaaba qaboojinta.
- Nitrolaxis Dermiska Sunta ah (TEN) - Nooca daran ee Stevens-Johnson syndrome.
- Dhibaatooyinka musqulaha - Cipro (ciprofloxacin) iyo fluoroquinolones kale guud ahaan looguma isticmaalo carruurta. Waxay ku dhacaan khatarta ah dillaaca tendonka iyo suurtogalka ah inay waxyeello dareemaan, gaar ahaan carruurta, Cipro waxay keeni kartaa dhibaatooyinka lafaha, wadnaha, iyo maskaxda, oo ay ku jiraan xanuun ama barar.
- Caabuqa isdhaafka Clostridium - C. diff waa bakteeriyo keeni karta shuban iyo calaamadaha kale ee caloosha, gaar ahaan carruurta ku dhasha antibiotics.
- Calaamadaha cudurka dumarka - Dareen-celin laga yaabo in uu ku dhaco carruurta helaya fayruuska 'IV vancomycin', 'red man syndrome' waxaa ka mid ah cirridka madaxa iyo luqunta iyo marmarka qaarkood, khatar aad u daran, falcelin nafta halis galinaya.
- Ototoxicity - Dawooyinka antibiyootigyada qaarkood, gaar ahaan aminoglycosides, sida gentamicin, waxay sababi karaan waxyeelo qalalan ama tuugo, taasoo keentay maqal la'aan. Taasi waa sababta ay muhiim u tahay in la kormeero heerarka daroogada marka carruurta, gaar ahaan ilmaha cusub, la siiyo antibiyootigaan. Xusuusin waa in antibiyootikadaan aan la isticmaalin ilaa ilmuhu qabo infekshan daran oo aan laga yaabo inuu ka jawaabo antibiyootigyada kale.
- Duhur-xinjirow - Kiniiniga cunugga waxaa laga yaabaa in uu kiciyo kiniin antibiyootiko ah oo uu qaadanayo, gaar ahaan haddii loo qoro doxycycline, taas oo ah mid aad u weyn.
- Sawir-qaadista - Daawooyin badan oo antibiyootiko ah, gaar ahaan kuwa loo isticmaalo in lagu daaweeyo finan , waxay carruurta ka dhigi kartaa mid xasaasi ah qorraxda. Tani waxaa ka mid ah antibiotics, tetracycline, minocycline, iyo doxycycline, taas oo ah daryeel dheeraad ah oo lagu yareeyo sunta qorraxda waa in la qaataa inta uu cunugaagu qaadanayo.
- Lupus-lupus - Carruurtu waxay ku dhici karaan astaamaha lupus erythematosus (SLE) iyaga oo qaadanaya daawooyin gaar ah, gaar ahaan qiyaaso badan oo ah minocycline mudo dheer.
- Dhiig-baxa dhiig-karka ah - Minocycline waxay marmarka qaarkood u horseedi kartaa dhiig-karka dhiig- yare ee 'intracranial hypertension' ama 'pseudotumor cerebri', taas oo carruurta ay qaataan daawada ay yeeshaan madax-xanuun joogto ah, lallabo iyo matag.
Nasiib darro, illaa 2005, waxaa jiray 69 boqolkiiba kordhay booqashooyinka qolka deg-degga ah ee saameynta antibiyootigga. Tani waxay muhiim u tahay in la barto sida looga hortago.
Saameynta saamaynta daawada Antibiyootigga
Dabcan, habka ugu wanaagsan ee looga hortagi karo dhibaatooyinka daawada antibiyootigga waa in kaliya loo qoro daawada antibiyootigga marka loo baahdo in lagu daaweeyo infekshanka bakteeriyada iyo qaadashada sida loo qaato.
Marka lagu daro dhiirigelinta caabuqa antibiyootigga, marka antibiyootikadu aysan ku dili karin bakteeriyada mar dambe, qaadashada antibiyootikada markii aan loo baahneyn waxay ilmahaaga u gelin kartaa halis waxyeello ah. Ka dib, qoraalka daawada Amoxil ama Zithromax ma keeni karo shuban ama fal-celin xasaasiyad ah haddii aan marna lagu qorin meesha ugu horeysa.
Laakiin marka antibiyootika loo baahdo, sida marka cunugaaga uu qabo dhuun xanuun ama oof-wareen, waxaa laga yaabaa inaad iska ilaaliso ama ugu yaraan yareyso fursada cunuggaaga inuu ku yeesho waxyeelo soo gaara:
- Qaadashada baakteeriyada - Daraasado dhowr ah ayaa muujiyey in cudurka probiotics uu ka hortagi karo shubanka ka hortagga uurka ee carruurta.
- Cabitaanka galaas biyo ah oo buuxa si looga hortago uur-qaadista kiniiniga haddii ilmahaagu qaadanayo doxycycline ama kiniinno kale oo waaweyn ama koofiyado.
- Ka taxadar in aad ilmahaaga ka ilaaliso qorraxda haddii uu qaadanayo antibiyootiko kaas oo u keeni kara halis dheeraad ah qorraxda adoo isticmaalaya muraayad qorraxda, xiran dharka difaaca, iyo xaddidaadda qorraxda marka ay tahay midka ugu xoogan.
- Qaadashada antibiyootikada sida laguu qoray, oo ay ku jirto dhameystirida daawada oo dhan, si aanad u laheyn dawo ka-baxsan.
- Iska-ilaalinta isdhexgalka daawooyinka kale adoo hubinaya in dhakhtarkaagu uu ogyahay dhammaan daawooyinka kale, oo ay ka mid yihiin miisaanka iyo daaweynta dabiiciga ah ee ilmahaagu qaadanayo.
- Ka ilaalinta antibiyootigga si habboon, gaar ahaan haddii ay u baahan tahay in la qaboojiyo.
- Raac tilmaamaha ku saabsan haddii aad qaadatid antibiyootigga cuntada ama calool madhan.
Tan ugu muhiimsan, inkasta, dib-u-eegis ku samee tilmaamaha antibiyootikada ee ugu dambeyntii si aanad raadineynin antibiyootiko mar kasta oo uu ilmahaagu qabo sanka oo dhan, dhuun xanuun, ama infakshanka dhegta yar.
Maxay tahay inaad ka ogtahay saamaynta daawada antibiyootigga
In kastoo marmarka qaarkood uun dhibaato, saameynaha daawada antibiyootikadu waxay noqon karaan kuwo halis ah. Waxyaabaha kale ee lagu ogaado waxyeelada antibiyootigga waxaa ka mid ah:
- Inkastoo aan caadi ahaan loo isticmaalin daaweynta carruurta yaryar, Doxycycline waxaa loogu talagalay carruurta leh Ehrlichiosis iyo Rocky Mountain qandho leh , xitaa haddii ay ka yar yihiin siddeed jir. Xaaladahan, khatarta ka iman karta cudurradan cayayaanka ah ee aadka u daran ayaa ka sii daran khatarta qaadashada antibiyootigga.
- Carruurta, Cipro waxaa loogu talagalay daaweynta cudurka infekshinka kaadimareenka iyo pyelonephritis (infekshanka kalyaha) sababtoo ah Escherichia coli . Si kastaba ha ahaatee, maaha daroogada ugu horreysa ee carruurta yaryar.
- Omnicef (cefdinir) ayaa mararka qaarkood keeni kara saxaraha cunuga inuu midab casaan u yeesho sababtoo ah isdhexgalka faytamiinada birta, caanaha dhalada leh birta, ama alaabada kale ee birta leh.
- Amoxil (amoxycillin) waxay mararka qaar keentaa isbeddel dabeecadeed, oo ay ku jiraan feejignaan iyo kacsanaan.
- Carruurta qaba glucose-6-fosfatase (G6PD yaraanta) waa inaysan qaadan antibiyootiko gaar ah sababtoo ah halista ah in la soo saaro dhiig-yaraanta dhiig-yaraanta. Tusaalooyinka antibiyootigaan waxaa ka mid ah sulfonamides iyo nitrofurantoin.
- Antibiyootikadu waxay daaweysaa caabuqyada halista ah ee naf-gooyada ah waxaana lagu qeexay inay yihiin mukhaadaraad mucjiso ah iyo mid ka mid ah tobanka tobnaad ee caafimaadka dadweynaha ee qarniga 20-aad. Ha u ogolaanin walwal ah in saameynada daawadu kaa qaado inaad qaadato antibiotics markaad u baahan tahay.
Haddii ilmahaagu leeyahay waxyeello culus oo la xiriirta qaadashada antibiyootig, waxaad u soo gudbin kartaa FDA iyaga oo u maraya foomka warbixinta iskaa-wax-u-qabsiga ee MedWatch.
> Isha
- > Kliegman, Robert M., Bonita Stanton, St Geme III Joseph W., Nina Felice. Schor, Richard E. Behrman, iyo Waldo E. Nelson. Nelson Textbook of Pediatrics. Qaybta 20-aad. Philadelphia, PA: Elsevier, 2015. Daabac.
- > Issa, I., iyo R. Moucari. Probiyootikada loogu talagalay cudurka Shubanka ee Antibiyootikada: Ma waxaan leenahay Go'aan Maxkamadeed? . Wargeyska World Gastroenterology . 2014. 20 (47): 17788-17795.
- > Zareifopoulos, N., iyo G. Panayiotakopoulos. Saamaynta Naaquska ee Aaladaha Antimicrobial. Baaritaanka Daawada Daawada Klinikada . 2017 37 (5): 423-437.