Miyaad leedahay qadar dhif ah? Haddii dhakhtarkaagu kuu sheego inaad qabto qanjirka thyroid, burqashada thyroid, ama ballaarinta tirakoobka loo yaqaan 'goiter' - waxaad dooneysaa in aad wax badan ka barato calaamadaha, calaamadaha, tijaabooyinka, iyo daaweynta xaaladaha tayroodhka.
Waa maxay Goiterka?
Ereyga goosgooska wuxuu loola jeedaa xaalad kasta oo qanjirkaaga qanjidhkaagu uu noqdo mid aan caadi ahayn.
Qanjirka 'thyroid thyroid' caadi ah oo miisaankiisu le'eg yahay miyir beelka oo aan dibadda laga arki karin. Laakinse, qanjirka 'thyroid' wuxuu ballaariyaa si ku filan oo isbeddel lagu ogaan karo ultrasound ama raajo, iyo mararka qaarkood, qoortaada ayaa laga yaabaa inay muujiyaan buro muuqaal ah ama dillaac.
Goiter wuxuu ku dhici karaa xaalado dhowr ah:
- marka qanjirkaaga qanjirka thieroid uu soo saaro hoormoonka tayroodhka (hyperthyroidism)
- marka qanjirkaagaagu uusan soo saarin hormoonka qanjidhka ku filan (hypothyroidism)
- markaad leedahay cudur-sidaha cudurka tayroodhka- cudurada Graves ' ama ' Hashimoto ' -ka ayaa keenaya fal-celin barar ah oo ku dhaca qanjirkaaga
- markaad haysato hal ama dhowr maroodh oo aad u yar
- markaad qabtid kansarka qanjirka 'thyroid'
- marka aad leedahay cilladda iodine
Calaamadaha Calaamadaha & Calaamadaha Goiterka
Calaamadaha gaasku waxaa ka mid ah:
- ballaarinta qoorta
- barar la arki karo ama barar ku jira meesha qoorta ah
Xasuusnow, si kastaba ha ahaatee, xaaladaha qaarkood ee goofiintu ma aha mid muuqaal ahaan muuqda, waxaana kaliya oo lagu ogaanayaa imtixaanada sawirka.
Calaamadaha Goolasha waxaa ka mid ah:
- dareenka taabashada
- dareemid buuxda oo qoorta ah
- dareemid cadaadis ku saabsan dabayshaada ama hungurigaaga
- liqitaan adag, ama dareemid in cunnadu ay ku dhegto cunahaaga
- neefta gaaban ama neefta oo adagtahay, gaar ahaan habeenkii
- qufac
- xabeeb
- raaxo darro, lafdhabar, iyo dharka
Xaaladaha qaarkood, waxaa laga yaabaa inaad qabtid calaamadaha hypothyroidism ama calaamadaha hyperthyroidism oo la socota goosiga.
Xaaladaha qaarkood, goysku wuxuu keeni karaa wax calaamado ah.
Tijaabooyinka & Nidaamyada loo Bixiyo Goiterka
Ogaanshaha googolaha waxaa inta badan lagu arkaa aragtida ama gacanta inta lagu jiro baaritaanka caafimaadka ee dhakhtarkaaga. Xaaladaha qaarkood, goyso waa la ogaan karaa inta lagu jiro imtixaanada sawirka.
Marka goosiga la ogaado, tallaabada xigta waa in la qiimeeyo sababaha oo loo ogaado waxa xakamaynta thyroid-ka ay kicisay ballaarinta. Qiimeyntan ayaa sida caadiga ah ku jiri doonta baaritaanka muhiimka ah ee tirtirka, oo ay ku jiraan baaritaanka Qaaxada, T4, bilaashka T3, iyo baaritaanada difaaca jirka ee tirakoobka si aad u eegto Hashimoto (tayroodhka difaaca thyroid peroxidase / TPO) iyo cudurada Graves '(tiyoocada kicinta jirka ee immunoglobulins / TSI). Heerka Iodine waxaa sidoo kale laga yaabaa in la qiimeeyo si loo hubiyo yaraanta iodine.
Dhakhtarkaagu wuxuu sidoo kale ku amri karaa baaritaanada imtixaanka sida ultrasound, MRI, CT scan, ama baarista tirtiridda tirtiridda, si loo qiimeeyo xajmiga miyir-qabka, si loo arko inay saameynayso neefsigaaga ama liqitaanka, iyo inaad ogaato haddii aad qabto nodules.
Daaweynta Goiter
Daaweynta goysku waxay ku xiran tahay sababta iyo calaamadaha.
- Haddii aad haysato goy yar oo aan lahayn astaamo oo aan lahayn cudur kale oo tayroodh ah, dhakhtarkaagu wuxuu kugula talin karaa kormeer joogto ah oo aan daaweyn lahayn.
- Haddii goosigaagu uu kudhaco yaraanta iodine, waxaa lagu siin doonaa dheecaan iodine. Tani waxay badiyaa gaabineysaa ama joojinaysaa kobcinta, waxayna yarayn kartaa xajmiga goosiga, laakiin badanaa gebi ahaan ma ahan.
- Haddii goosigaagu uu la xiriiro hypothyroidism, daaweynta daawooyinka hormoonnada hormoonnada hormoonnada ee hormoonnada ah ayaa laga yaabaa inay gaabiso ama joojiso koritaanka qanjirka. Waxaa laga yaabaa inaysan, si kastaba ha ahaatee, yareeynin gawaarigaaga.
- Haddii boogahaagu uu la xiriiro hyperthyroidism sababtoo ah cudurka Graves ', daaweynta - oo ay ku jirto iodine radioactive, ama antithyroid daroogada - waxay yareeysaa ama joojisaa qanjidhada qanjirada, waxayna yareeyn kartaa goosgoosha.
- Haddii ciribtirahaagu sii wado inuu koro inta lagu jiro daweynta thyroid, calaamaduhu waa wax dhib badan, ama goosiintu waa kakoobanaanta, dhakhaatiirtaadu waxay u muuqdaan inay ku taliyaan qalliin, oo loo yaqaano thyroidectomy.
Maxay Tahay Noocyada Qanjidhka?
Noocyada qanjirka 'thyrules' waa barar ama bararro qanjirka 'thyroid'. Nodulesku wuxuu noqon karaa mid adag, ama dareeraha dareeraha leh. Qanjirka 'Thyroid nodules' waa mid aad u caan ah, waxaana lagu qiyaasaa in kala badh dadku ay leeyihiin ugu yaraan hal nodule, inkastoo intooda badan aysan ka warqabin. Qanjirka 'Thyroid nodules' ayaa sidoo kale ka badan inta aad da 'jirtid, waxaana lagu qiyaasaa in da'da 70 jir ay tahay boqolkiiba 70 boqolkiiba dadka ugu yaraan hal nodule.
Nodules waxay u dhici karaan sababo badan:
- Kansarka qanjirka Tani waa sababta ugu weyn ee keenta qanjirka thyroid, qiyaastii 95 boqolkiiba dhammaan dhammaan qanjirada qanjidhada ayaa ah kuwo aan kansar ahayn.
- Xanuunka maskaxda ee 'autoimmune conditions', sida Hashimoto iyo Graves ', taas oo keena barar qanjir ah oo keena nodules.
- Xanuunka qanjirada caadiga ah ee jirkaaga. Tan waxaa loo yaqaan 'adenoma thyroid', oo badanaa ma aha kansar ama tixgelin halis ah haddii nodu uu keeno astaamo sababta cufnaanta awgeed.
- Yaraanta Iodine. Tani waxay kicin kartaa horumarinta noodule, oo ay weheliyaan goiter.
- Goolasha badan, oo loo yaqaan adenic sun, oo aad leedahay tiro nodules ah. Caadi ahaan, qanjiradani waxay soo saaraan hoormoonka tayroodh wuxuuna ku keeni karaa hyperthyroidism.
Astaamaha Calaamadaha Calaamadaha iyo Calaamadaha Qanjirka Nodules
Xaaladaha qaarkood, haddii aad leedahay noodleey aad u ballaaran, ama waxay ku dhowdahay maqaarkaaga, waxay noqon kartaa mid muuqata ama laga yaabo inay dareemaan qiimeynta buug-gacmeedkaaga. Si kastaba ha noqotee, nodules badan, ma muuqdaan ama la dabacsan yahay, waxaana kaliya lagu ogaan karaa imtixaanada sawirka.
Xaalado badan, nodulesku ma keenaan calaamado muuqda. Laakiin marka qanjirka thyroid uu keeno calaamadaha, qaar ka mid ah kuwa caadiga ah waxaa ka mid ah:
- isbeddelka
- hurdo la'aan
- miisaan lumis ama korodh miisaanka
- walaac
- tufaax
- daal
- niyadjab
- Dareenka qoorta
- liqidda dhibaatada
- dareemid buuxda ama jilicsan qoorta
- xabeeb
Tijaabooyinka iyo Nidaamyada Lagu Helo Qanjirka Nooloolka
Marka la ogaado qanjirka 'thyroid', dhakhtarkaaga ayaa qiimeyn doona su'aalo muhiim ah oo dhowr ah:
- Miyuu ka kooban yahay hormoonka thyroid ee badan oo keena hyperthyroidism?
- Miyuu nuujintu hoos u dhigi kartaa awoodda qanjidhka ee ah inuu soo saaro hoormoonka tayroodh oo ku filan oo keena hypothyroidism?
- Miyuu kansarkaagu yahay kansarka?
- Miyuu kudhaca neeftaada ee saameeya neefsashadaada ama liqidda?
Tallaabada ugu horreysa ee qiimaynta waa caadi ahaan guddi baaritaano dhiig ah, oo ay ku jiraan TSH, T4 Free, T3 oo bilaash ah, iyo baaritaanno unugyada difaaca jirka ee Hashimoto iyo Graves '. Tani waxay gacan ka geysan kartaa in la go'aamiyo haddii nodelku uu keeno hyperthyroidism ama hypothyroidism.
Tallaabada xigta waa tijaabada sawir-baadhista "thyroid tests" , oo ay ku jiri karto ultrasound, MRI, CT scan, ama sheyga kor u kaca ah ee shucaaca. Waxaa badanaa la sameeyaa si loo qiimeeyo xajmiga iyo astaamaha nodule, oo tilmaamaya astaamaha shaki leh ee ku habboon inay baaritaan dheeraad ah sameeyaan. Qaar ka mid ah sifooyinka imtixaanka sawirada ee loo arko inay yihiin shaki ku jiro:
- nodule oo keli ah (lid ku ah nodules badan)
- joogitaanka microcalcification ee nodule
- cabbir ka weyn 2 cm
- Halabuurka adag ee nodule
- "qabow" oo ku yaal tijaabada kor loo qaado, taasoo macnaheedu yahay in nodule aysan ku dhalin karin iodine ama soo saaro hoormoon tayroodh
- koritaanka degdegga ah ee nodule
Haddii nodule loo arko shaki, talaabada xigta waa mid caadi ah oo loo yaqaan 'biopsy' . Baaritaankaan, irbad ayaa la geliyaa noodule-badanaa lagu hagaa ultrasound - si looga qaado tijaabada baaritaanka xiniinyaha. Hal ama dhowr shaybaar ayaa laga yaabaa in loo baahdo si loo baaro. Caadi ahaan, FNA-yada waxaa sameeya dhakhaatiirta 'endocrinologists', cytopathologists, ama dhakhtar qalliin. Unugyada waxaa lagu bartaa oo lagu qiimeeyaa cytopathologist. In badan oo FNAs ah ayaa lagu sameeyaa xafiiska dhakhtarka, inkastoo qaar ka mid ah laga yaabo inay sameeyaan habka bukaan socodka ee isbitaalka ama xarunta qalliinka.
Waxaa muhiim ah in dhaqtarkaaga fuliyo FNA-gaagu leeyahay waayo-aragnimo ballaaran, si loo hubiyo in nidaamku soo saaro shayada ugu fiican. Dhamaan boqolkiiba natiijada ka-qaadista FNA-ga waxaa loo tixgeliyaa kuwa aan lagu ogaan karin, taasoo micnaheedu yahay in aan loo isticmaali karin dhammaantood, waana in dib loo noqdaa; natiijada waxay u badan tahay inay dhacdo marka xirfadlayaasha khibrada leh ay sameeyaan tijaabada. Khatarta ugu weyn ee fayraska FNA waa dhiigbax ama dhiig bax. Laakiin dhakhtar khibrad leh, khatartaas waa mid yar, waxaana loo yaqaan 'thyroid FNA' guud ahaan oo loo arko mid nabdoon, oo aan waligeed ku dhicin wax dhibaato ah.
Mid ka mid ah caqabadaha ugu niyadjabsan waa marka natiijooyinka FNA ay dib ugu noqdaan "aan ku habbooneyn" ama "aanad caddayn." Xaaladdan, qiimeynta cudur-sidaha (patology) ma joojin karto kansarka. Talaabada xigta ee xaaladaas waa tirokoobka-qaliinka si looga soo saaro qanjirada , taas oo markaa la qiimeeyo in si dhammaystiran loo ogaado ama looga saaro kansarka thyroid.
Marka aan la ogaan kansarka tayroodh, taa badanaaba dhacda, bukaanku wuxuu u baahan yahay inuu ku noolaado hypothyroid dheer, ka dib marka kale oo aan loo baahnayn tirtiridektomi.
Waxaa lagu qiyaasay in ku dhawaad nus milyan oo ah FAP-ba loo yaqaan 'FNA' lagu sameeyo gudaha Mareykanka sanad walba, iyo illaa 30 boqolkiiba kuwa soo noqda mid aan qarsooneyn, ama aan caqli-gal ahayn. Kaliya 20 illaa 30 boqolkiiba qanjidhada aan qarsooneyn ayaa lagu ogaadaa inay noqdaan kuwo niyad jabsan.
Sidaa darteed waa inaad ka warqabtaa baaritaanka lagu magacaabo Afirma Thyroid FNA Analysis , oo ah haddii la qabto wakhtigii laga soo qaaday baaytacidda bilawga ah oo tirtira dhammaan natiijooyinka aan dhamaystirnayn iyo kuwa aan caddayn ee FNA. Ogsoonow inaad u baahan tahay inaad xaqiijiso in dhakhtarkaaga uu isticmaalayo nidaamkan kahor intaan la gaarin FNA, ama aad hesho dhakhtar la shaqeeya imtixaankan gaar ah.
Daweynta Thyroid Nodule
Haddii noodule lagu ogaado inuu yahay kansar, tallaabada xigta waa qaliinka iyo daaweynta xiga ee ku salaysan nooca iyo heerka kansarka la ogaado.
Haddii aad qabtid nodules kuwaas oo kondom ah, ama ay u nugul yihiin awoodda aad u liqo ama neefsato, qaliin badanaa lagula taliyaa.
Haddii laf-dhabarku aan la soconin oo ay weheliso hyperthyroidism ama hypothyroidism, waxaa caadiyan la kormeeri doonaa ultrasound iyo baaritaanka dhakhtarkaaga.
Caadi ahaan, loogu talagalay nodule aan fiicnayn oo keena hypothyroidism, daaweyntu waa in la qoro daweynta hormoonada hormoonka ah ee tayroodh. Tani waxay kaa caawin kartaa in aad hoos u dhigto qanjirka, ama ka hortaga inuu koro. Haddii noduuku sii wado inuu koro, dhakhtarkaaga ayaa mar kale furfuraya, isaga oo ku talinaya in lagaa saaro qalliin, ama kugula taliyo daaweyn sida cirboolka ethanol (PEI) ee nodule, kaas oo laga yaabo inuu kaa caawiyo inuu yareeyo nodule.
Daaweyntu waa daawada antithyroid, ama xaaladaha qaarkood, raajada iodine iodine ama qalliinka, waxay kuxirantahay xaddiga hyperthyroidism, jawaabtaada daawooyinka, iyo waxyaabo kale oo lagu go'aamiyey dhakhtarkaaga .
Ereyga
Xusuusnow in kastoo halista kansarka tayroodhku aad u yaryahay, dhammaan noduleska waa in lagu qiimeeyaa dhakhtar, si loo yareeyo khatarta yaryar ee ay yihiin kansar.
> Ilo:
> Braverman L, Cooper D. Werner & Ingbar's The Thyroid, 10th Edition. WLL / Wolters Kluwer; 2012.
> Haugen B. et. al. "2015 Tilmaamaha Maaraynta Tilmaamaha Aashitaalka ee loogu talagalay Bukaannada Qaan-Qaadka ah ee Qaaxada Nodules iyo Kansarka Qanjidhka ee Kala-duwanaanta / Tilmaamaha Tilmaamaha Ururka Tilmaamaha Ururka Qaaxada Node-yada iyo Kansarka Kala duwan. Tirada . Volume 26, Number 1, 2016. DOI: 10.1089 / Your 2015-2013