Neeftaada daran ee dhabta ah ee Ehinophilic Neefta?
Xiiqda Eosinophilic, oo sidoo kale loo yaqaan 'E-Asthma', ayaa ah nooca ugu badan ee neefta oo caadi ahaan lagu ogaado qaan-gaarnimada. Waxaa loo kala saaraa atopic , taas oo macnaheedu yahay in ay jirto dareenka hidde ee xasaasiyadda si uu u noqdo cudur. Noocyada kale ee asmada ah, neefta eosinophilic waxay leedahay bararka hawo-mareenka oo ka yimaada godadka sanbabada oo dhan ilaa jidka ugu yar ee sanbabadaada.
Xanuun ka yimaada xiiqda eosinophilic waxay ka timaaddaa qayb ka mid ah xasaasiyadaha xasaasiyadda ama habka difaaca jidhka, kaas oo sii deynaya unugyo dhiig ah oo cad oo loo yaqaan ' eosinophils' . Markaad hayso unugyada dhiigga cad, waxaad caadi ahaan yeelan doontaa jawaabo barar ah, taas oo keenta in ay sii dheeraato marinnada hawada. Dheecaannada iyo dheecaanka keena waxay keeni karaan walax-marin hawo-mareenada (bronchioles) waxayna sababi kartaa calaamadaha asmada.
Maqnaanshaha
Neeftu waa jahawareer bararka marinnada hawadaada oo adkeyn kara neefsiga. Ilaa 1 ka mid ah 13-kii qof ayaa qaba cudurkan dabadheeraa oo ku dhowaad kala badh dadka ay saameeyeen neefta ayaa sanad walba weerarka neefta ku dhaco. Ogow in inta badan jahawareeradani ay ka hortagi karaan haddii neefta si haboon loo kontaroolo. Inkastoo markii hore loo maleynayo inuu yahay hal xanuun, neefta dhabta ah waxay haysaa waxyaalo badan oo isbeddelaya sida xiiqdaada ugu fiican loo xakamayn karo.
Ilaa 1 qof oo ka mid ah 10kii qof ee neefta qabaa waxay qabaan neefta daran.
In kasta oo uu cudurku ku dhaco cudurka xiiqda eosinophilic uu yahay mid aan la garanayn, haddana waxaa jira qiyaaso ah in 50 illaa 60 oo ka mid ah 100 xaaladood oo neefta daran ee dadka qaangaarka ah ay noqon karaan astunophilic neef. Haddii aad ka weyntahay 35 markii lagugu ogaado neefta daran waxaa kugu dhici kara khatar aad u sareeya oo laguugu ogaanayo xiiqda eosinophilic.
Khatartaadu waa isku mid iyadoo aan loo eegin jinsigaaga, oo aad khatar yar u leedahay in lagugu ogaado cudurka neefsashada eosinophilic ee ilmanimadaada iyo sanadaha dhalinyarada ah.
Astaamaha
Qaar badan oo ka mid ah calaamadaha xiiqda eosinophilic waxay la mid yihiin noocyada kale ee neefta oo ay ka mid yihiin:
- Neefsasho gaabis ah
- Qufac
- Xiiqda
- Xoogminta laabtaada
Waxaa jira dhowr calaamadood oo laga yaabo inay sidoo kale ay joogaan oo aan caadi ahaan la xiriirin neefta ay ka mid yihiin:
- Dheecaan sanka iyo ciriiri ( rinosinusitis joogto ah )
- Burooyinka naaska
- Xuubka xuubka sanka ee ballaaran
- Lumida urta (anosmia)
Halka xiiqda eosinophilic ay tahay jawaab celin ah oo ku saabsan alerjiyo, dad badan oo ku calaamadeeya waxay ka welwelsan yihiin xasaasiyadaha sida caaryaal, wax yar, ama xasaasiyad kale.
Ciladeynta
Xiiqda Eosinophilic badanaa waa la baaray. Looma tixgelin inay caadi tahay inkasta oo baahsanaanta loo maleynayo inay ka sarreyso tan horay la rumaysan yahay.
Haddii neefta eosinophilic ay sabab u tahay neeftaada oo aan lagugu sheegin, waxaa laga yaabaa inaad ku adkaato in aad xakamayso xiiqdaada daran. Waxaad guud ahaan rabtaa in aad aragto sambaboole haddii aad ka walaacsantahay. Si kastaba ha noqotee, alerjiyeyaashu iyo xirfad-yaqaanada ayaa sidoo kale ku caawin kara qiimeyntaada guud.
Tirada Eosinophil Cell
Sameynta maadada unugyada eosinophils ee laga soocay saamiga candhuufta ee la soo saaray ayaa loo tixgeliyaa qiyaasta dahabka ee tirakoobka unugyada, laakiin way adagtahay in la helo, waqti-qaadashada, iyo kormeeraha ku-tiirsan.
Waxay badanaa u baahan tahay isticmaalka shaybaar gaar ah oo ka shaqeeya khabiiro.
Markaad qaadeyso tijaabada, waxaad dooneysaa inaad hubiso inaadan ku dhicin candhuuf, laakiin aad qufaceyso candhuuftaada hawadaada. Si loo caawiyo uumeysiga candhuufta, dhakhtarkaaga ayaa laga yaabaa in uu leeyahay daaweeye neef mareenka ku siinaya qiyaasta albuterol ama mid kale oo barkad-joojiye ah oo dhakhso leh. Daaweyntan ayaa markaa la raaci doonaa adoo siinaya salineedka hypertonic. Feejignaanta sare ee salineingka marka la neefsado ayaa xannibaysa hawo-mareenada waxayna caawisaa inay qufacayso. Qalabka la qufaco ayaa markaa laga baari karaa shaybaarka si loo arko haddii ay jirto jirro ka badan 1 illaa 3 ka mid ah 100 eosinophils.
Baaskiilada hawada
Hab kale oo loo go'aamiyo e-neefta waa in la qaato hawo qaadista marin haweedka inta lagu jiro baaritaanka bronkoska. Nidaamkan waxaa la samayn karaa si loo dhamaystiro dhowr cilad. Si kastaba ha noqotee, habkani ma aha mid lagu talin karo in lagu aqoonsado astaanta eosinophilic sababtoo ah waa hab loo yaqaan "invasive procedure" oo u baahan suuxdin qaar aan ka ahayn haddii aan la heli karin tubaako ku filan oo aan la heli karin.
Hababka kale
Hababka kale ayaa loo sameeyay si ay u caawiyaan baarista cudurka neefta. Dhakhtarkaagu wuxuu baari karaa CBC-ga (buuxinta tirada dhiigga) si loo hubiyo eosinophilia (tirada kor u kaca eosinophil). Si kastaba ha noqotee, tarjumidda eosinophils ee dhiigga ku jirta waa in dhakhtarku kaliya sameeyo tan iyo inta lagu xisaabtamo dhiiggaaga ma damaanad qaadin inaad qabto xiiqda eosinophilic. Waxaa laga yaabaa, si kastaba ha ahaatee, inuu dhakhtarkaaga ka caawiyo inuu sii kala garto calaamadaha kale ee aad qabtid.
Ciladaha kale ee laga yaabo in la tixgeliyo haddii aad leedahay dhiig tiris eosinophil ah ee dhiigaaga ku jira waxaa ka mid ah hypereosinophilic syndrome, cudurada mareenka, adrenal la'aanta, iyo falcelinta daawada.
Laba imtixaan oo dheeri ah ayaa loo tixgelin karaa inay noqoto mid ku-meel-gaadh ah oo loo yaqaan 'sputum' ama 'eosinophil count' oo ah: tijaabo neefsasho ah oo la yiraahdo nitric oxide (FeNO) iyo tijaabada dhiigga ee periostin. Haddii aad qabto xiiqda eosinophilic, waxaad caadi ahaan muujin doontaa eosinophils-korodhka dhiiggaaga iyo candhuufta, immunoglobulin E, FeNO, iyo periostin.
FeNO waxay faa'iido u yeelan kartaa in la saadaaliyo inaad saadaaliso haddii aad ka jawaabi doonto corticosteroids-ku neefta. Baaritaanka waxaa lagu sameyn karaa qalab loo yaqaan NIOX. Hase yeeshee, arrimo badan ayaa saameyn kara heerarkaaga FeNO sida isticmaalka steroids, da'da, jinsiga, qulqulka (u nugul yahay inuu xasaasiyad ku yeesho), iyo xaaladda sigaarka.
Periostin waa biomarker ee unugyada epithelial ee hawada. Heerarka Periostin waxay u muuqdaan inay sare u kacayaan neefta oo kicinaysa unugyada difaaca qaarkood (TH2) iyo daraasadahooga qaarkood ayaa loo muujiyay in ay yihiin kuwo ku haboon baaritaanka candhuufta. Si kastaba ha noqotee, natiijooyinka ayaa ah kuwo isbeddela daraasadaha kale, imtixaankuna si fudud ma heli karo. Qaadashada candhuufta iyo dhiigga eosinophil ayaa wali la doorbidi karaa FeNO iyo periostin sida badan dhakhaatiirta iyo tilmaamaha.
Daaweynta
Daaweynta kowaad ee xiiqda eosinophilic waa inay ku jiraan habka daaweynta neefta caadiga ah. Badanaa waxaad la kulmi doontaa natiijooyin wanaagsan oo ka iman kara corticosteroids (la yiraahdo corticosteroids) (ICS) oo loo isticmaalo qayb ka mid ah tilmaamaha daaweynta neefta caadiga ah. Si kastaba ha noqotee, haddii dhakhtarkaagu kuu ogaado xiiqda eosinophilic, waxay bedeli karaan habka caadiga ah ee loo isticmaalo corticosteroids. Dawooyinka Corticosteroid waxaa ka mid ah:
- QVAR (waaxaa loo yaqaan HFA)
- Pulmicort (budesonide)
- Boodh (fluticasone proprionate)
- Asmanex (mometasone)
- Azmacort (triamcinolone acetonide)
Inkasta oo corticostero-ka la neefsado ay badanaa leeyihiin saameyn faa'iido leh, dadka qaarkiis waxay qabaan xuubka eosinophilic steroid, taas oo macnaheedu yahay in asmadaadu aysan laheyn calaamadaha astaamaha ama daaweynta corticosteroids. Haddii aad tijaabisay hal ama dhowr ka mid ah corticosteroids oo kor ku qoran oo aan lahayn xasaasiyad calaamado, markaa waxaad dooneysaa inaad kala hadasho takhtarkaaga qaar ka mid ah daawooyinka dhawaan la helay ee lagu daaweeyo xiiqda eosinophilic.
Waxaa jira 3 daaweyn oo la beegsanayo kuwaas oo heley oggolaanshaha FDA ee xasaasiyadda xasaasiyadda:
- Xolair (omalizumab) waa daawada fasalka anti-immunogobulin E (IgE)
- Nucala (mepolizumab), oo hore loo yaqaano Bosatria, waa daawada isku-ilaalinta interleukin-5 (IL5)
- Cinqair (reslizumab) waa daawo kale oo anti-IL5 ah
- Fasenra (benralizumab) waa daaweynta cusub ee FDA ee la ogolaaday ee dawada dabiiciga ah ee IL5
Saddexda daawooyinka ee kor ku xusan waxay muujiyeen natiijooyin wanaagsan haddii aad weli tahay calaamado inkastoo ay u hoggaansamaan nidaamkaaga corticosteroid ee laguu qoray. Saddexda daawo, omalizumab waxay u egtahay inay ugu yaraan ku guulaysato, maadaama ay saameyn ku yeelato xasaasiyadaha si ka duwan mepolizumab iyo reslizumab. Daawooyinkaasi waxay sidoo kale si fiican u dulqaadanayaan waxyeelo yar-yar oo ay ka mid tahay suuragalnimada inaad sidoo kale hoos u dhigto isticmaalka korticosteroids. Yareynta isticmaalka steroids waxay sidoo kale keenaysaa dhimista waxyeelada soo raaca taasoo kordhin karta tayada noloshaada.
Kormeerka Daaweynta
Dabagalka waxaa lagula talinayaa in daaweynta la beegsado aysan ahayn daawo, laakiin daaweyn. U diyaargarowga imtixaanka mudada ah iyo inaad kala hadashid takhaatiirtaada markaad la kulmaysid ballamaha:
- Baaritaanka shaqada sambabada
- Calaamaduhu waxay soo mareen tan iyo booqashadii ugu dambaysay (wanaajisay ama sii xumaysay)
- Tirada sii xumaanta neefta
- Xallinta dhibaatooyinka sida dhibka urta
- Xaaladda caafimaad ee guud
- Raadinta Tayada Tayada Nafaqada
- Falanqaynta sheybaarka
Booqashada caadiga ah ee dabagalku waa qiyaastii 4 bilood ka dib marka la bilaabayo daweynta la beegsado. Haddii aad la kulantay natiijooyin wax ku ool ah, waxaa lagugu hayn doonaa daawada laguu qoray. Haddii natiijooyinku ay yar yahiin ama dhexdhexaad yihiin, markaa waxaad ku sii wadi doontaa in aad sii wadato tijaabada daawada illaa hal sano kahor qiimeynta isbeddelka ama ku darida daawooyin dheeraad ah. Haddii aadan helin wax jawaab ah afar bilood ka dib, markaa dhakhtarkaagu wuxuu u badan yahay inuu joojiyo daawada wuxuuna kuu bedelayaa daaweyn kale oo lagu beegsado.
Dhakhtarkaagu sidoo kale wuxuu rabaa in uu la socdo heerarka dhiigga ee IgE haddii uu qaato omalizumab. Inkastoo heerarka IgE aysan ogaan karin neefinophilic neefta, jawaab celinta caadiga ah ee omalizumab waxay noqon doontaa in la arko hoos u dhaca heerka dhiiggaaga ee IgE.
Ereyga
Halka xiiqda eosinophilic ay la xiriirto neefta daran, daaweyntu waa suurtagal haddii la ogaado si sax ah. Astaanka eosinophilic ee loo yaqaan 'eosinophilic' waxay u badan tahay inuu ku adkaado inuu xakameynayo neefsashada neefta oo aan ka sii darin tayada noloshaada, laakiin wuxuu noqon karaa mid nolosha khatar ku ah. La shaqeynta dhakhtarkaaga maskaxda oo leh daaweyn la beegsado ayaa kaa caawin kara inaad dib u hesho tayada nolosha ee aad mudan tahay oo aad yareyn karto inta jeer ee aad u sii xumaato neeftaada.
> Ilo:
> Qalabka Caafimaad ee Qalabka Nitric Oxide (FeNO) ee Maaraynta Neefta. Wakaaladda Cilmi-baarista Caafimaadka iyo bogga tayada. Dib loo daabacay Dec. 20, 2017. https://effectivehealthcare.ahrq.gov/topics/asthma-nitric-oxide/research/.
> Buhl, R, Humbert, M, Bjermer, L, Chanez, P, Heaney, LG ,. Holgate, S. (2017). Xiiqda eosinophilic ee daran: waa khariidad wadajir ah. Journal Journal neef-ka. 49: 1700634, DOI: 10.1183 / 13993003.00634-2017.
> Asaasiga Eosinophilic. Iskaashiga Mareykanka ee bogagga shabakadda Eosinophilic Disorders. http://apfed.org/about-ead/eosinophilic-asthma. La daabacay 12/19/2017.
> Inta badan Asthma Dat. Xarumaha Xakameynta iyo Ka Hortagga Cudurrada. http://www.cdc.gov/asthma/most_recent_data.htm. La casriyeeyay 6/2017.
> Wagener AH, de Nijs SB, Lutter R, et al. Oggolaanshaha dibedda ee dhiigga eosinophils, FE (NO) iyo serum periostin sida korka loogu talagalay eutinophilska candhuufta ee xiiqda. Thorax 2015; 70: 115
> Walford, HH & Doherty, TA. (2014). Ciladeynta iyo maareynta xiiqda eosinophilic: aragtida Maraykanka. Asthma Alerji. 7: 53-65, doi: 10.2147 / JAAS39119.