Cudurka Parkinson waa cudur caadi ah oo neerfaha ah oo sababa calaamado badan, dabiicadda ugu badan iyo dhaqdhaqaaqa gaabiska ah ee gacmaha. Cudurka Parkinson waa xaalad si tartiib ah u sii xumaatay sababtoo ah hoos u dhac ku yimaada qaybaha qaarkood ee maskaxda. Lama oga in sababta dadku ay u soo baxaan Cudurka Parkinson.
Cudurrada Parkinson iyo Parkinsonism
Waxa kale oo jira cudur kale oo la mid ah oo la yiraahdo Parkinsonism, oo ah xaalad ay dadku leeyihiin qaar ka mid ah calaamadaha Cudurka Parkinson, hase yeeshee ma haysto Cudurka Parkinson.
Parkinsonism wuxuu dhacaa marka mid ama wax ka badan oo ka mid ah gobollada maskaxda ee mas'uulka ka ah Cudurka Parkinson.
Astaamaha Cudurrada Parkinson iyo Parkinsonism waxaa ka mid ah tayo wanaagsan, taas oo aad u muuqata gacmaha iyo gacmaha, taas oo dhaca marka gacmaha iyo hubku ay nastaan. Cudurrada Parkinson iyo Parkinsonism waxay sidoo kale keeneysaa in la bilaabo dhaqdhaqaaqa, dhaqdhaqaaqa dhaqdhaqaaqa, murqaha muruqyada oo adag oo u horseedaya socodka iyo dhaqdhaqaaqa aad u adag, iyo qaab jidh oo aan caadi ahayn. Dadka intiisa badan ee qaba cudurka cagaarshowga Parkinson ama Parkinsonism waxay sidoo kale leeyihiin waji yar oo yar, oo loo yaqaan 'wejiga maskaxda'.
Meelaha maskaxda ee ku lug leh Cudurrada Parkinson iyo Parkinsonism waxaa loo yaqaan 'substatia nigra' iyo 'ganglia' basal. Cudurka 'Parkinson's' waxaa caadi ahaan keena hoos u dhaca si tartiib tartiib ah ee ganglia loo yaqaan 'basal ganglia' iyo nuxurka maskaxda, kuwaas oo ah maskaxda maskaxda oo si gaar ah u xakameysa laxanka iyo isku dheelitirka dhaqdhaqaaqa iyo murqaha muruqyahayaga.
Maaddaama meelahaas ay ka sii darayaan, calaamadaha caadiga ah ee cudurka Parkinson ayaa bilaabanaya inuu soo baxo.
Xaaladaha qaarkood waxay keeni karaan Parkinsonism iyagoo si lama filaan ah u waxyeeleynaya niqriyada muhiimka ah ama baakada basaliga ah. Xaaladahan waxaa ka mid ah dhaawacyada madaxa, burooyinka maskaxda, caabuqyada maskaxda, iyo istaroogga. Inta badan, calaamadaha Parkinsonism waxay ku muuqdaan marxalad kakan, mar kasta oo dhaawac ama dhaawac maskaxda ku dhaco, halkii uu ka ahaan lahaa sifooyinka qumman ee horumarka ah ee Cudurka Parkinson.
Cudurka Parkinson ee uu sababay Stroke - Vascular Parkinsonism
Marka miyir-beegsiga asaasiga ah ama gangliyada basalaha ay saameynayso istaroogga, tan waxaa loo yaqaan 'Vascular Parkinsonism', sababtoo ah waxaa keena la'aanta dhiig-baxa ee gobollada maskaxda ah. Guud ahaan, waa strokes yar yar, oo badanaa lagu qeexaa ' foosha' yar ' oo ka masuul ah Parkinsonism. Cilad-galinta tufaaxan ee yaryar waxaa lagu taageeri karaa baaritaano ogaanshaha sida CT ama MRI ee maskaxda.
Inta badan aan ka ahayn, waxay qaadataa istaroog yar oo yar si loo soo saaro astaamaha Vascular Parkinsonism. Mararka qaarkood istaroog yar yar ayaa sidoo kale soo saaraan nooc dementia oo loo yaqaan ' vascular dementia' . Maaha wax aan caadi ahayn dadka qaba Vascular Parkinsonism inay sidoo kale qabaan waallida waallida.
Daaweynta Vascular Parkinsonism
Daawooyinka ugu badan ee la isticmaalo ee loogu talagalay Parkinsonism waxaa ku jira L-Dopa iyo amantadine. Si kastaba ha noqotee, dadka qaba Parkinsonism ma helayaan horumarin weyn oo daawo leh. Qaar ka mid ah kuwa ka badbaaday stroke ee leh Vascular Parkinsonism waxay la kulmi karaan xakameyn muruqa ah oo leh daaweynta jireed. Inta badan, tallaabooyinka badbaadada ayaa loo baahan yahay in la qaado si looga hortago dhacdooyinka.
Guud ahaan, Vascular Parkinsonism waxay si dhakhso ah u bilaabataa mana sii wadi doonto inay sii xumaato wakhti ka dib, halka Cudurka Parkinson uu rajeynayo inuu si tartiib ah uga sii daro waqtiga.
Haddii aad horay u yeelatay istaroog ku soo noqnoqda, taasoo keenaysa Vascular Parkinsonism waxaad halis ugu jirtaa inaad la kulanto siyaalo badan sanadaha soo socda haddii aan wax talaabo ah la qaadin si loo yareeyo khatarta istaroogga. Sidaa darteed, haddii lagugu ogaado Vascular Parkinsonism, waxaa si gaar ah muhiim u ah inaad la socoto dhakhtarkaaga si aad uga hortagto istaroog dheeraad ah. Waa inaad ka fili kartaa in lagaa qaado baaritaanka qatarta khatarta istaroogga iyo daaweynta caafimaadka si loo yareeyo khatarta istaroogga.
Waxaa sidoo kale jira dhowr arrimood oo hab nololeed oo sidoo kale waxtar u leh yaraynta halista madax-dhiigfuranka, sida cunidda cunto caafimaad leh, jimicsi dhexdhexaad ah iyo joojinta sigaarka haddii aad sigaar cabto.
Faahfaahin dheeraad ah oo ku saabsan saliidaha cuntada lagu kariyo oo wax badan ka baro sida bucoroolku u saameeyo khatarta istaroogga .
> Isha:
> Cudurka dhaqdhaqaaqa iyo cudurrada maskaxda: laga bilaabo xanuunka nafsiga ah ee loo daaweeyo, Caproni S, Colosimo C, Khabiir Revert Neurother. 2016 Oktoobar 16: 1-11
Waxaa qoray Heidi Moawad MD