Finanku waa falcelin ah maqaarku wuxuu horumarin doonaa tiknoolaj aan caadi ahayn iyo sifooyin kale, badanaa ka jawaab celinta sunta, daroogada, cudurka, iftiinka, ama tiro kasta oo ah xaalado caadi ah ama aan caadi ahayn. Aragga firiiricu wuxuu noqon karaa mid kala duwan, sababtoo ah minis yar yar iyo finan si aad u daran, jirka oo dhan dillaaco.
Aragtida iyo goobta firiiricu waxay badanaa ku siin karaan fariin sida ay sababtu u noqon karto.
Fareemka (Urticaria)
Waxaa jira marxalado xasaasiyadeed xasaasiyad ama infakshan keeni karaan unugyada maqaarka si ay u sii daayaan walax la yiraahdo histamine oo ku jirta dhiigga, marka tani dhacdo, xididdada dhiigga yar, oo loo yaqaan 'capillaries', ayaa dheecaan ku daadan doona lakabka sare ( epidermal ) ee maqaarka. Dareeraha dareeraha wuxuu keeni doonaa qaybo ka mid ah maqaarka si uu u bararo kuna noqdaan xididada (urtikaria). Iyadoo ay ku xiran tahay qadarka dareeraha la sii daayay, xoodhku wuxuu u ekaan karaa isbuunyo ama u muuqan karaa meelo kor u kaca ee maqaarka bararsan oo aan lahayn xuduud kala duwan.
Kalluunku sidoo kale wuxuu kicin karaa natiijada qorraxda ama soo-gaadhista qabowga, infakshanka, dhedigga xad-dhaafka ah, iyo walbahaarka. Inkastoo finan yaryar badanaaba ay iskood isaga tagaan, antihistamines waxaa laga yaabaa inay noqoto mid wax ku ool ah cuncun iyo barar.
Impetigo
Impetigo waa infakshan caadi ah ee maqaarka oo keena bakteeriyada streptococcal ama staphylococcal. Nooca ugu caansan ee impetigo wuxuu ku dhacaa wajiga ama addimada iyo waxaa lagu gartaa xaraarad malab ah oo ay sababtay boogta dhalada yar yar. Bakteeriyadu sida caadiga ah waxay jidhka u gashaa maqaarka jajaban ama la gooyey sida sida ay u dhici karto jarista, gubashada, cambaarta, qandhada sunta, ama qaniinyada cayayaanka. Carruurtu inta badan waxay yeeshaan isdiligoigo qabow ka dib markii sanka uu yahay mid aan qallajin lahayn.
Cunno yar ayaa sababi karta in la sameeyo samaynta finan yaryar oo la yiraahdo bullae. Noockan impetigo wuxuu u dhacaa inuu ka dhaco ilmo dhasha iyo caruurta yaryar marka loo eego dadka waaweyn. Sida infakshanka bakteeriyada, impetigo waxaa caadi ahaan lagu daaweeyaa antibiotics.
Shingles (Herpes Zoster)
Shingles waa firiiric xanuun leh oo keena fayraska herpes zoster (HZV), oo isku mid ah oo keena fuuqbax . Khatarta ugu weyn ee noolaanshaha nabarada finanka ayaa ah meel kasta oo ka yaraada 10 boqolkiiba illaa 20 boqolkiiba qaar ka mid ah kooxaha halista badan leh. Shingles waxay caadi ahaan dhacaan mar dambe nolosha, inta badan waxay ku bilaabaan xanaaq, xannuunsanaan. Dhowr ka dib, boogo kala duwan oo ka mid ah finan yaryar ayaa horumarin doona, qaar badan oo ka mid ah kuwaa oo qarxi doona furfurnaan iyo foomka bararsan, boogaha qallalan.
Shingles waxay u muuqdaan inay ka muuqanayaan dhinac dhinac jirka ah ama kan xigta, oo soconaya nambarka calaamadaha lagu magacaabo dermatome. Xitaa haddii uu cudurku ka muuqdo dhamaan xanuunkii ugu horeeyay, waxay keeni kartaa xanuun daran, oo muddo dheer ah (oo loo yaqaan neuralgia sanka) haddii aan la daaweynin.
Dhakhtar u tag sida ugu dhakhsaha badan marka aad aqoonsatid maqaarka dareeraha leh. Daaweynta hore ee daawooyinka fayruska ayaa yarayn kara muddada uu cudurku dillaaco oo ka hortagayo faafista firiiricda qaybaha jilicsan ee jidhka, oo ay ku jiraan indhaha.
Tallaalka shingles oo loo yaqaan ' Zostavax' ayaa lagu talinayaa dhammaan dadka waaweyn 50 iyo ka weyn.
Cagta Cagta (Tinea Pedis)
Cagaha fududeeyaha, ama cirridka tinea, waa cudur fangas ah oo caadi ah. Astaamaha astaamaha ah waxaa ka mid ah cuncun, furuuruc casaan, ugu horrayn inta u dhaxeysa suulasha ama lugaha cagaha. Nadiifinta daba-galka joogtada ah ayaa mararka qaarkood lagu khaldi karaa qalalan, maqaarka dillaacsan, halka boogaha ba'an ee ba'ani ay badanaa keeni karaan xanuun daran, casaan, iyo finan yaryar.
Cagta cagta ayaa loo qaybiyaa saddex qaybood:
- Cagaha isboortiga ee isdaba jooga ah (inta u dhexeysa suulasha)
- Lugaha cirifka ah ee caanaha (inta badan dhinaca bidixda)
- Cagaha isboortiga ee cirridka ah (oo keena infekshanka fawaakihada ah)
Cagta cagta ayaa si sahlan u faafta qoyaan, nadaafad aan caadi ahayn sida dabaqyada iyo dabaqyada qolka labiska. Caadi ahaan waxaa lagu daaweeyaa antifungal maadada ah.
Roobka (Tinea Corporis)
Ringworm (tinea corporis) waa cudur fangas ah oo caadi ah oo aan lahayn wax la xidhiidha gooryaanka. Finanku caadi ahaan waa wareegsan yihiin, guduudana way casaanayaan, geesaha dillaacay waxay soo jeedinayaan giraan. Waxay u muuqan kartaa meel kasta oo jidhka ah laakiin badanaa waxaa loo arkaa gacmaha iyo lugaha. Xaalad xiriir la leh fangaska, oo loo yaqaan 'tinea capitis', waxay ku lug leedahay madaxa, madaxa, iyo wajiga (gaar ahaan hareeraha timo).
Ringworm waa cudur aad u faafa oo si fudud ugu faafi kara maqaarka-ilaa-maqaarka jirka oo leh xanuun. Waxa kale oo lagu gudbin karaa taabashada dusha ama sheyga sida shimbiraha, meelaha barkadaha, shukumaannada, albaabbada, gogosha, dabaasha, ama xayawaanka guryaha.
Ringworm waxaa si habboon loogu daaweyn karaa dawooyinka antifungal ee afka ama kuwa la soo ururiyey.
Cudurka psoriasis ee dabadheeraad ah
Cudurka psoriasis waa maqnaanshaha maqaarka jirka ku xiran oo ay ku badan tahay finanka finanka ah, oo inta badan ku yaala dhinaca hore ee jilbaha iyo jilbaha (oo loo yaqaanno dusha sare ) iyo sidoo kale maqaarka. Waxay keeni kartaa cadaadiska, daawada, caabuqa, dhaawaca maqaarka, iyo xitaa jawiga deegaanka sida qorraxda.
Finanku sida caadiga ah waxay ka kooban yihiin qaro weyn oo daboolan oo ka sameysan saldhig cas oo maqaar ah. Xuduudaha huurada ayaa inta badan kala duwan waxayna marmarka qaarkood marwalba isku dhejiyaan. Miisaanka ayaa badanaa aad u furma oo dhiig baxa marka la xoqo.
Cudurka psoriasis ee dabadheeraad ah ayaa ah nooca ugu badan ee cudurka psoriasis, taas oo saameysa ilaa 5 boqolkiiba dadka. Noocyada kale waxaa ka mid ah cudurka psoriasis ee xayawaanka (keena dhaawacyada pus-ka-buuxa) iyo cudurka psoriasis ee laga helo carruurta.
Daaweyntu way ku kala duwan tahay nooca iyo darnaanta cudurrada dillaaca waxayna ku jiri karaan ikhtiyaarrada noocaas ah sida kiriimka jirka, daawooyinka, iyo daaweynta iftiinka UV.
Xakameyn (Sarcoptic Mange)
Isku-buuqid (xajmiga sarcoptic) waa cudur faafa, cuncun leh oo cuncun leh oo ay keento caarada yaryar ee ka soo baxda maqaarka. Sida injirta madaxa, waxay si dhakhso ah ugu faafin kartaa dugsiyada iyo guryaha kalkaalinta waxaana si sahlan loo dhex mari karaa xubnaha qoyska.
Xakameyntu waxay la mid tahay xaaladaha kale ee maqaarka sida dermatitis , tubaakada kuleylka , iyo pityriasis . Si loo sameeyo baadhitaanka, dhakhtarku wuxuu u baahan doonaa inuu xoqo qayb ka mid ah firiiricda isla markaana fiiri microscope si uu u xaqiijiyo caddaynta cudurka. Daaweyntu waxay ku lug leedahay isticmaalka boqolkiiba 5 kiriimka kiriimiga ah ama kareemka jirka oo la socda histamines afka ama steroids si loo daaweeyo finanka.
Pityriasis Rosea
Pityriasis Rosea waa mid caadi ah, firiiric ah oo faafaya kaas oo isbedelaya iyada oo aan daaweyn lahayn. Xaalado badan, waxa ay ka bilaabi doontaa waxa aan ugu yeerno "patch herald", oo ah hal wareeg oo wareeg ah oo badanaa ku soo baxa maskaxda.
Pityriasis Rosea waxay inta badan u muuqan kartaa sida ugu dhakhsaha badan ee loo yaqaan 'ringworm', laakiin, inta lagu jiro maalmo ama toddobaadyo, waxay muujinayaan muuqaalka jirrada yaryar ee jirada, lugaha, ama gacmaha. Finanku si dhif ah ayey u muuqdaan wajiga, marka laga reebo marmar mararka qaarkood carruurta.
Pityriasis rosea lama garanayo waxaana la rumeysan yahay in uu keeno fayras. Inkastoo daaweyntu sida caadiga ah aan la sheegin. steroid-celin ama antihistamine waxaa laga yaabaa in loo isticmaalo finanku cuncun.
Herpes Simplex
Herpes simplex waa caabuq fayras ah oo lagu gartaa samaynta boogaha boogaha, furan furan. Dhaawaca waxaa sababi kara nooc HSV nooca 1 ah (oo keena nabaro qabow ) ama HSV nooca 2 (oo keena herbeska xubinta taranka ). Herpes ayaa si fudud loogu gudbin karaa iyada oo si toos ah loola xiriiro mid xanuun ama dheecaan jidheed ee qof cudurka qaba, inkasta oo infekshanku dhici karo xitaa marka aysan jirin calaamado muuqda oo caabuq ah.
Marka calaamaduhu soo baxaan, waxay marka hore la yimaadaan xiirid iyo casaan, oo ay ku xigto abuurista dhaawacyo fareem ah oo si dhakhso ah isku galmoodo, oo u baro xanuun. Nabaradu mararka qaarkood waxay noqon karaan kuwo aad u xanuun badan, waxaana badanaa la socda qanjirada qanjidhada qanjidhada oo barara. Daaweyntu waxay ku lug leedahay isticmaalka dawooyinka lidka-fayraska sida acyclovir ama valacyclovir.