Cudurka Ootiisamka daran ma aha shay rasmi ah, laakiin wuxuu leeyahay Caqabado cakiran
Ma jiraan wax calaamado ah sida "autism-ka daran." Marka ereyga la isticmaalo, markaa, dhab ahaantii waa hab lagu sharaxo heerka shaqsiga iyo baahida qofka. Cudurka 'autism' waxaa loo yaqaan 'autism', 'autism', 'autism', 'autism' ('autism') (autism) (ka dib markii qofkii ugu horreeyey ku sharraxay cudurka autism), ama autism. Si fudud loo dhigo, wuxuu qeexayaa dadka bukaanka ah ee leh astaamaha ugu muhiimsan.
Caqabadaha daran ama "Heerka 3" ee Autismka
Hab kale oo lagu sharxi karo xanuunka autism-ga ayaa ah inuu ka hadlo heerka taageerada loo baahan yahay qofka qaba cudurka dabiiciga ah si uu si ammaan ah u shaqeeyo. Buug-tilmaameedka ogaanshaha (DSM-5) wuxuu bixiyaa sadex heer oo ah autism, iyadoo taageero dheeraad ah looga baahan yahay heer kasta. Dadka qaba autism-da daran waxaa badanaa lagu ogaanayaa inay leeyihiin "Heerka 3" Disorder Disorder Disorder , taasoo micnaheedu yahay inay u baahan yihiin taageero badan. Ma aha wax aan caadi ahayn qofka qaba autism-ka daran inuu u baahdo 24/7 taageero iyo kormeerid.
Ootiisam aad u daran ayaa noqon kara mid aad u dhib badan oo ka caqli badan noocyada kale ee autismka. Taasi waa sababta (1) dadka qaba autism-ka daran waxay leeyihiin qaar badan oo ka mid ah arimaha isku midka ah ee qof kasta oo kale oo ku saabsan mawduucyada, laakiin si aad u sareeya; iyo (2) dadka qaba cudurka autism-ka ee daran badanaaba waxay leeyihiin calaamado waaweyn kuwaasi oo aad u yaryar oo ka mid ah autism-ka sareeya. Labadan arrimood ee arrimahan waxay u suurtogelin karaan qof aan qabin autism daran (ama qoyskiisa) inuu si fiican ugu shaqeeyo goobaha caadiga ah oo ka bilaabma dugsiga ilaa dukaanka raashinka ilaa xafiiska dhakhtarka.
Noocyo Dheeraad ah ee Calaamadaha Cudurrada Joogta ah
Si aad ugu qalanto ogaanshaha cudurka dabiiciga ah, qofku waa inuu leeyahay astaamo ku filan oo ku filan nolol maalmeedka. Qof kasta oo asturi ah waa inuu lahaadaa bulsho, isgaadhsiin, iyo caqabado dareen ah oo noloshu ka dhigto mid adag; xitaa waxa loogu yeero "shaqeyn sare" autism waxay noqon kartaa mid aad u dhib badan.
Laakiin caqabadahaasi waxay u kordhayaan heer aad u kala duwan oo loogu talagalay dadka qaba "autism" daran. Tusaale ahaan:
- Hadalka iyo Luuqadda Caqabadaha : In kasta oo qof kasta oo qaba xanuunka dhimirka ee 'autism spectrum' uu haysto waqti adag oo leh xirfado bulsheed iyo isgaadhsiin, dadka qaba autism-ka daran waxay u badan tahay inay gabi ahaanba awoodi kari waayaan inay isticmaalaan luqadda lagu hadlo . Waxa kale oo laga yaabaa inay u muuqdaan inayan wax wargelin ah ka helin dadka ku hareeraysan.
- Qalitaanka Dareenka. Dad badan oo ku jira maskaxda autism waxay leeyihiin dareen-celin dareen ah (waxay yihiin kuwo aad u nugul ama aan xasaasiyad ku lahayn iftiinka, codka, taabashada, dhadhanka ama urta). Dadka qaba autism-ka daran waxay u muuqdaan inay yihiin kuwo aad u nugul, ilaa heerka aadka u soo baxa dadka waaweyn, iftiinka iftiinka ama dhawaaqyada qaylada badan ayaa noqon kara mid adag.
- Caqabadaha garashada. Dad badan oo qaba autism ayaa leh IQ-da sarreeya. Qaarkood waxay leeyihiin IQ-ga ama ku dhawaad 75 - waxa la gooyey waxa loogu yeeray maskax-dari maskaxeed. Hase yeeshee, guud ahaan, dadka qaba autism-ka daran waxay ku yar yihiin IQ-da aad u hooseeya, xitaa markii la baaray iyada oo la adeegsanayo qalab aan imtixaan ahayn. Waa muhiim in la ogaado, si kastaba ha noqotee, muuqaalkaasi wuxuu noqon karaa khiyaanayn: qaar dadka qaba autismka daran waxay barteen in ay la xiriiraan iyaga oo isticmaalaya calaamadaha, guddiyada qorista ama qalabyada kale. Qaar ka mid ah dadkaas ayaa si cad u qeexaya, waxayna cadeynayaan in ugu yaraan shakhsiyaadka qaba autism-ka daran ay aad u awoodaan marka loo eego.
- Dabeecadaha soo noqnoqda. Dadka badankood ee kudhisan maskaxda waxay leeyihiin dabeecado ku celcelin iyo dabeecado isdabajoog ah . Shaqsiyaadka sareeya waxay awoodi karaan in ay gacmahooda, dhagaxaan, ama faraha u daadiyaan. Inta badan, waxay xakameyn karaan dabeecadahaas muddo wakhti ah marka loo baahdo. Dadka qaba autism-ka daran waxay u badan tahay in ay leeyihiin dabeecado badan oo noocaas ah, dabeecadduna waxay noqon kartaa mid xad-dhaaf ah oo aan la xakamayn karin (rabshad gabbasho, albaabbax, duufaan, iwm.).
- Calaamadaha Jirka. Dadka qaba autism-ka daran waxaa laga yaabaa inay yeeshaan calaamado muuqaal ah oo mararka qaarkood u muuqda mid aan qotodheer lahayn. Kuwaas waxaa ka mid noqon kara hurdo la'aan, suuxdin, iyo, sida laga soo xigtay qaar ka mid ah arimaha caloosha. Sababtoo ah dhibaatooyinka ay la leeyihiin isgaarsiinta, arrimahani waxay noqon karaan kuwo aan la ogaan karin ama aan la ogaan karin. Natiijada cudurka jirran ee aan la ogaan karin waxay noqon kartaa arrimo dabeecadeed oo dhab ahaantii sabab u ah xanuunka jirka.
Caqabadaha aan caadiga ahayn ee saameeya dadka qaba Otis-maskaxda daran
Sida laga soo xigtay cilmibaadhayaasha qaar, dabeecadaha ba'an ee lagu arko autism-ka daran ayaa badanaa ah natiijada ka dhalan karta niyadjab, dareen badan, ama jir xanuun. Sababtoo ah dadka qaba autism-da daran waxay leeyihiin waqti aad u adag oo la xiriirta baahidooda hadal ahaan, waxaa laga yaabaa in ay ka muuqdaan dabeecadaha kuwaas oo ka cabsan kara daryeel-bixiyeyaashooda iyo kuwo kale. Haddii dabeecadaha aan wax laga qaban karin ama la maareeyn karin, waxay dhab ahaantii noqon karaan kuwo khatar ah; marar badan waxay macquul u tahay waalidiinta iyo walaalaha in ay ku noolaadaan si ammaan ah oo leh da 'yaryar autistic ama weyn.
- Is-dhaawicid. Inkastoo is-dhaawici ay ku dhici karto dadka qaba qaababka fudud ee autismka, dabeecadaha sida madaxa madax-furan iyo pica (cunta cuntada aan cuntada ahayn) ayaa aad uga badan dadka qaba cudurka autism-ka daran.
- Habdhaqan-darrada iyo Dabeecadaha La Xiriira Bulshada. Dagaalku waa mid dhif u ah autism, laakiin dhab ahaantii maaha mid aan la maqlin, gaar ahaan dadka qaba cudurka autism-ka ee aadka u daran (ama dadka qaba autism-ka iyo arrimaha kale sida welwelka ba'an). Dadka qaba autism-ka daran waxaa laga yaabaa inay ku dhaqmaan garaacid, qaniinaan, ama haraato. Waxa kale oo laga yaabaa inay yeeshaan dabeecado sida dhogor-xajinta, albaabka garaaca, iwm.
- Warwareegid iyo Eloping. "Eloping" (ka cararaya sabab la'aan iyo meel aan gaarin) ayaa sidoo kale caan ku ah dadka qaba autismka daran. Si ka duwan shakhsiyaadka shaqeeya ee sarreeya, dadka qaba autism-ka daran ma haystaan qalabka lagu xiriiro jawaabeyaasha ugu horreeya. Tani, dabcan, waxay kordhi kartaa suurtogalnimada uu qofku ku dhici doono xaalad khatar ah. Xaaladaha qaarkood, qufulo gaar ah, qalabka digniinta, iyo qalabka aqoonsiga ayaa lagama maarmaan u ah si loo hubiyo badbaadada qof qaba autismka daran.
Daaweyn loogu talagalay Qalabka Cudurka daran
Ma jiraan wax daaweyn ah oo daaweyn kara cudurka autism-ka ee daran. Si kastaba ha ahaatee, waxaa jira noocyo badan oo daaweyn iyo daaweyn aan caafimaad ahayn oo wax looga qabto calaamadaha shakhsiga ee cudurka autismka daran. Qaar ka mid ah kuwani waa wax dhab ah oo ka badan dareenka caadiga ah.
- Fiiri arimaha jirka iyo dulqaad la'aanta cuntada. Qaar ka mid ah dadka qaba autism-ka daran waxay awood u leeyihiin inay sharxaan calaamadaha muuqaalka ama dhibaatooyinka. Sidaa darteed, waa fikrad wanaagsan in la bilaabo adigoo hubiya in ilmo qaba autism-ka daran uu leeyahay astaamo jireed oo ka sii dari kara dabeecadaha dhibaatada leh. Maaha wax aan caadi ahayn, tusaale ahaan, in la ogaado in dabeecadda gardarrada ah ee ilmaha ay dhab ahaantii jawaab u tahay xanuunka caloosha oo daran - xanuun taas oo lagu daaweyn karo isbeddellada cuntada. Marka xanuunka la dhammeeyo, shakhsigu wuxuu si sahlan u raaxeeyaa, ku shaqeeyaa, u bartaa, una dhaqmaa si habboon.
- Baraan xirfadaha isgaarsiinta. Carruur badan oo qaba autism-ka daran ayaa ah mid aan hadal ahayn. Xitaa haddii ay bartaan isticmaalka luuqadda lagu hadlo, qaar waxay leeyihiin waqti adag oo waydiisanaya ama ka jawaabayaan su'aalaha, waxayna ku celin karaan dhawaaqyo iyaga oo aan macne u lahayn. Dhinaca kale, qaar badan oo ka mid ah shakhsiyaadkaas oo aan ku hadli karin waxay awood u leeyihiin inay isgaadhsiiyaan iyagoo isticmaalaya calaamada, kaararka sawirrada, kuraasta digital-ka, iyo qalabka kombiyuutarada. Isgaadhsiinta, dabcan, waa fure u ah nooc kasta oo ka mid ah hawlgelinta iyo barashada.
- Bixi degaan aad u habeysan Dadka qaarkiis oo qaba autism-ka daran, ayaa si joogta ah u socda oo ay weheliyaan nalalka hooseeya, yaraanta codadka sare, cuntada la saadaalin karo, iyo taageerada hawlaha maalinlaha ah waxay noqon kartaa mid aad u caawin karta.
- Daaweyn aan caafimaad ahayn. Caruurta qabta cudurka autism-ka waxay si caadi ah uga jawaabaan falanqaynta Habdhaqanka Habdhaqanka ee Aasaasiga ah (ABA), oo ah qaab daaweyneed dabeecadeed oo badanaa lagu bixiyaa iyaga oo aan wax lacag ah bixin dugsiga iyo barnaamijyada wax-ka-qabashada hore. Daaweynta isdhexgalka dareenka ayaa caawin karta, sida autism-ka daran waxay badanaa la timaaddaa caqabado halis ah. Daawooyinka kale ee waxtarka leh waxaa ka mid ah hadalka, daaweynta shaqada , daaweynta jireed iyo mararka qaarkood, daaweynta ciyaarta .
- Daawooyinka. Daaweyn loogu talagalay autism-ka daran waxaa badanaa ka mid ah daawooyinka walaaca iyo arrimaha la xariira. Daawooyinka ladagaallanka niyadjabku waxay sidoo kale noqon karaan kuwo wax ku ool ah, sida kuwa niyadjabiyaha ah. Waxaa muhiim ah in si taxadar leh loola socdo jawaabaha ilmahaaga ee daroogooyinka, sida - mararka qaarkood - saameynaha ama isdhexgalka waxay keeni karaan dhibaatooyin badan inta ay xalinayaan.
> Ilo:
D oyle, Carolyn, iyo al.Pharmacologic treatments ee astaamaha habdhaqan ee la xariira xanuunka autism-ga ee guud ahaan noloshooda. Wada hadalada Clin Neurosci. 2012 Sep; 14 (3): 263-279.
> Ghaeli, Padideh et al. "Saameynta Risperidone oo ku Dhaca Calaamadaha Muhiimka ah ee Cudurka Autism-ku waafaqsan Heerka Nadaamka Dhimashada Autism-ka ee Carruurnimada: Daraasada Aaladda Furan" Hindida India ee Daaweynta Cilmiga ah 36.1 (2014): 66-70. PMC . Web. 29 Dec. 2016.