Muxuu Yahay Ilmahaaga Ilaa Ilaalin?
Waxaad ka socotaa isbitaalka adiga oo ogow in indhahaaga cusub ee dhallaankaagu yahay casaan iyo qallayl. Ma noqon kartaa indho casaan? Caadi ahaan inta badan ma fekerno dhallaanka cusub markaan ka fekerno infekshanka indhaha ama indhaha casaan . Si kastaba ha noqotee, bixiyeyaasha xanaanada caafimaadka ee la shaqeeya ilmo dhasha ayaa dhamaantood aad u yaqaan cudurka conjunctivitis. Dhiig-xannuunku waa infakshan ama infakshanka xinjirta, xuubka cad ee indhaha iyo indhaha.
Waxay u badan tahay in ilmahaagu helay dhibcaha indhaha ee qolka dhalmada ka dib markii uu dhasho, taas oo ka caawisa ka hortagga infekshannada badan. (Dawladaha intooda badani waxay leeyihiin sharciyo u baahan in la dejiyo dhibcaha indhaha ee ilamaha dhaladka isla markiiba ka dib dhalashada.Xeerarkaasi waxaa la dhigay si loo yareeyo fursada cudur halis ah ee indhaha ah Cudurka fayraska, haddii hooyadu leedahay firiiric firfircoon xilliga dhalmada, qaybta ayaa la samayn karaa si gabi ahaanba looga fogaado infekshanka suuragal ah.)
Si kastaba ha noqotee, dhallaankaaga hadda dhashay wuxuu wali ku dhacaa infekshan. Xanuunada soo socda ee indhaha ama infekshannada ayaa ku dhici kara marka ay dhashaan ama wax yar ka dib.
- Xannibaadda jeexjeexa ee la xirxiray: Sababta ugu badan ee casaanka ah ee casaanka ah ee ilmo dhasha ah waa xannibaad (nasolacrimal), oo loo yaqaano jeexdin jeexjeex ah . Caabuqa noocan ah wuxuu caadi ahaan dhacaa dhowr toddobaad kadib dhalashada. Qashinka jeexjeexa ayaa ka dhacda illaa 20% dhalaanka cusub. Ilkuhu waxay sida caadiga ah ku daadiyaan godadka yaryar ee ku yaalla geesaha indhaha sare iyo hoose. Xannibaadda jeexjeexa ayaa la sameeyaa marka nidaamka dheecaankani uu xiran yahay ama aan si fiican u furmin. Dhallaanka, nidaamka dheecaanku maaha mid si buuxda u hagaagsan wakhtiga dhalashada, taasoo keenta in ceelku uu noqdo mid cidhiidhi ah oo ka badan inta caadiga ah. Haddii nidaamka dheecaanku qallafsan yahay, ilkuhu ma laha meel ay ku daadiyaan indhahuna ay noqdaan daadad. Ilkuhu waxay inta badan ku dhuujiyaan indhaha, indhaha iyo hoosta hoose. Xasaasiga ayaa laga yaabaa inuu ka muuqdo indhuhu, gaar ahaan marka uu seexdo. Haddii infakshanku sii kordho, indhaha ayaa laga yaabaa inay muuqdaan casaan iyo barar, iyo xab xasaasi ah.
- Cudurka bakteeriyada: Cudurka bakteeriyada waxaa sababi kara bakteeriyadu ku jirta haween siilka ah oo aan loo baahneyn in loo gudbiyo galmada. Bakteeriyadani way ka duwanaan kartaa waxa cunugga loo isticmaalo iyo, marka ilmuhu ka soo galo marinka dhalmada, indhaha ayaa noqda infekshin. Noocyo kale oo bakteeriya ah ayaa lagu kala qaadaa galmada oo keeni karta infekshin aad u daran iyo indho-la'aan xagga indhoolaha ah. Kuwani waa Chlamydia Trachomatis iyo Neisseria Gonorrhoeae, labadoodaba waxaa loo gudbin karaa ilmaha inta lagu jiro carruurnimada.
- Kansarka Kombiyuutarka: Mararka qaarkood codsashada dhibco indhaha ama indhaha indhaha oo ay ubadkooda dhalaan si ay uga caawiso ka hortagga infakshanka bakteeriyada ayaa xanaaqi kara indhahooda. Dareemidani waxay keeni kartaa isha si ay u noqoto mid aad u kacsan oo loo yaqaano kiimiko ama sunta sunta ah.
- Dhiigga Viral: Inkasta oo ay aad u yar tahay, fayrasyada qaarkood waxay sababi karaan xannuun dhimasho dhaladka. Fayruska keena herpes-ka xubinta taranka iyo faleebada ayaa marmar keeni kara infekshin iyo dhaawac halis ah oo ku yimaada dhalaanka cusub. Daaweyntu waxay u jirtaa noocyada noocyada isha ee indhaha. Si kastaba ha noqotee, haddii takhtarka dhalmada uu ka walaaco suurtagalnimada in hooyadu u gudbiso ilmaha inta lagu jiro dhalmada siilka, qaliinka qaybta qaliinka waxaa loo qorsheyn doonaa halkii.
Maxaad u Baahan Tahay Inaad Ogaato
Dhallaanka keena xannuunka guluubka ah ee dhalidda waa caadi ahaan barara indhaha daboolka. Indhahoodu sidoo kale waxay noqon karaan casaan iyo hindiso. Inta badan waxay sidoo kale horumarin doonaan biyo ama dheecaan dheecaan ah ama dheecaan ka yimaada indhaha iyo indhaha ayaa wada jiri kara. Calaamadaha 'conjunctivitis' waa in si dhab ah loo qaato. Haddii ilmahaagu sii wado calaamadaha kor lagu sharaxay, isla markiiba la tasho dhakhtar. Marmarka qaarkood, daawo dheeraad ah ayaa laga yaabaa in loo baahdo in la qoro.
Iyadoo ku xiran infekshanka, carruurta qaarkood ayaa laga yaabaa inay u baahdaan in la geliyo antibiyootigyada IV. Indhaha oo u muuqda wax yar oo soo kordhay oo mid ka mid ah waa la jeexjeexay waa in sidoo kale loo qaataa si dhab ah maxaa yeelay taasi waxay noqon kartaa calaamad muujinaysa glucom-ka dhallaanka ah. Glaucoma Infantile waxay keeni kartaa isbadel iyo indho la'aan. Haddii dhakhtarkaagu go'aaminayo in cunugaagu leeyahay xannibaad jeexjeexan, isaga ama iyadu waxay kuu qori karaan antibiyootiko waxayna kugula talinayaan inaad sameysaan si taxadar leh si aad u furto jeexjeexka jeexjeexan ee jeexan.
Ereyga
Haddii qeybta cad ee ilbabadhka indhaha iyo indhaha hoose ay u muuqdaan casaan, indho xanuun ayaa laga yaabaa in lagu eedeeyo. Marka jirkaaga ilmahaagu isku dayo inuu la dagaallamo infekshanka, indhihiisa ayaa laga yaabaa inuu jeexjeexo ama uu noqdo qallayl iyo qallayl.
Waxaa muhiim ah in indhaha ilmahaaga ay eegaan dhakhtarka caruurta si looga hortago dhibaatooyinka suurtagalka ah ee infekshanka.
> Ilo:
> Medline Plus. Kaneshiro, Neil K, MD, MHA. Dhibaatooyinka Xanuunka Dhallaanka ee "Neonatal Conjunctivitis." 19 novembre 2015.
> Catania, Louis J. "Daryeelka Aasaasiga ah ee Qaybta Kala-baxa." Laabashada labaad, 1995.