Lymphoma waa kansar ku dhaca lymphocytes, kuwaas oo ah unugyada dhiiga cad oo ugu horreyntii ku jira nidaamka lenfiga jirka, laakiin sidoo kale waxay ku jiraan dhiig iyo unugyada kale ee jirka. Waxaa jira noocyo badan oo lymfoma ah, calaamado badan oo kala duwan ayaa suurtagal ah, natiijo ahaan.
Lymphocytes, unugyada dhiigga ee cad ee ku jira lymphoma, waxaa laga heli karaa dhammaan habka lymphatic- shabakad ee maraakiibta qaata lymph - iyo qaababka la xiriira. Lymphocytes waxay la dagaalamaan jeermiska bakteeriyada iyo fayrasta waxayna ka ciyaaraan door muhiim ah habka difaaca jidhka. Lymph nodes , sidoo kale qayb ka mid ah nidaamka lymphatic, waa tiro yar oo ah unugyada limfaha kuwaas oo ku kala firirsan jirka oo dhan, sida koontaroolada nidaamka maraakiibta lafaha. Hadafkoodu waa inuu xereeyo limfaha marka uu ka gudbo. Marar dhif ah, qanjidhada lymfaha waxay ku sii badiyaan lymphoma, taasina waxay sababtaa buro laga dareemo maqaarka hoostiisa.
Xaaladaha caadiga ah, lymphocytes caafimaad qaba waxay u guuri karaan gudaha iyo dibedda qanjidhada si ay u gutaan waajibaadkooda habka difaaca jirka. Marka lymfoma uu soo baxo, unugyada lymphoma waxay ku dhisi karaan limfaha, iyo sidoo kale dhuuxa lafta, beeryarada, iyo qaybaha kale ee jirka. In kastoo lymfomasku caadi ahaan bilaabaan qanjidhada nudaha, waxay u kici karaan si kastoo meel kasta ah.
Waxaa jira noocyo badan oo kala duwan oo lymfoma ah, laakiin sababaha taariikheed, astaamaha lymphoma waxay ku salaysan yihiin laba qaybood oo waaweyn : Hodgkin's lymphoma (HL) - waxaa lagu magacaabaa cudurka Hodgkin's disease-iyo non-Hodgkin's lymphoma (NHL), taas oo ku xiran dhammaan lymphomas kale.
Calaamadaha Lymphoma
Calaamadaha digniinta ee lymfoma waxay noqon kartaa mid aad u xun oo ay qaadan karto sanado ka hor qof qaba cudurka uu ogaado in uu jiro wax khalad ah. Intaa waxaa dheer, inta badan calaamadaha lymphoma waa mid aan gaar aheyn, taasoo macnaheedu yahay inay sidoo kale ku dhici karaan xaalado halis ah oo aan khatar aheyn, xaalado aan kansar ahayn. Sidaa daraadeed, waa muhiim inaad la tashato dhakhtarkaaga si aad u hesho ogaanshaha saxda ah .
Xanuun aan dhaawac lahayn oo ku jira xabadkaaga, garbaha, ama gumaarka
Tani waa astaamaha ugu caansan, badanaana waa calaamad keliya. Meelahaas ayaa ah qanjidhada qanjirada . Dadka badankood waxay marka hore dareemaan muraayadahan marka la qubeysanayo ama isbeddelaya, ama xaaska ama dadka kale ee muhiimka ah ay marka hore dareemayaan. Noodhada ballaaran ee calaamaduhu badanaa maahan calaamad lymfoma.
Caadi ahaan, buro ka soo korodhay xudunta weyn ma aha xanuun, laakiin mararka qaarkood waxay noqon kartaa mid xanuun badan marka la cabo khamriga, taas oo lagu soo warramey xaalado badan oo ah Hymgga Lymphoma.
Haddii aad haysato buro walwal ah oo aanad hubin haddii ay tahay cirbadeeye ama wax kale, u tag dhakhtarkaaga. Dhakhaatiirtu waxay leeyihiin faahfaahin faahfaahsan oo ku saabsan qaababka dheecaanka lafdhabarta, oo ay la socdaan meelaha caadiga ah ee qanjidhada qaarkood. Adiga oo kugula kulmaya baaritaanka jidhka, dhakhtarkaaga ayaa badanaa si dhakhso ah u sheegi kara farqiga u dhexeeya burooyinka caadiga ah iyo burooyinka, bararka caadiga ah ee qanjidhada ama wax badan oo ku saabsan.
Kansarka aan ka aheyn lymfoma waxay sidoo kale keeni kartaa qanjidhada qanjidhada oo barara. Iyo, waa in la ogaadaa in badi kiisaska qanjirada la balaariyay dhab ahaantii ay sabab u yihiin waxyaabo kale, sida infakshannada, halkii ay ka noqon lahaayeen kansarrada. Tani waxay si gaar ah ugu tahay caruurta. Noodhadhka ballaadhan ee ay sababaan infekshintu guud ahaan waxay ku laabtaan cabbirka caadiga ah dhowr toddobaad ama bilo ka dib marka infekshanku nadiif noqdo.
Khasaare Culus oo aan Lumin
Miisaanka culus ee kudhaca naqshadda lymphoma badanaa waxay u dhacdaa si deg-deg ah waxaana dhici karta inay sababo kala duwan. Xaaladaha qaarkood, waxay dhacdaa sababta oo ah unugyada kansarku waxay u baahan yihiin tamar dheeraad ah inta uu jidhku si adag u shaqeynayo si uu isugu dayo inuu cirib tirto. Nooca noocan oo kale ah miisaan lumis la'aan ah ayaa badanaa ah muxuu ka yahay lymphomas dhakhso u koraya.
Badanaa qof ayaa lumin karaa toban ilaa shan iyo toban rodol mudo dhowr bilood ah. Waa muhiim in la arko dhakhtarkaaga haddii aad lumiso boqolkiiba 5 miisaanka jirkaada inta ka hartey bil ama in ka badan 10 boqolkiiba muddada lix bilood ah.
Daraasado badan ayaa isku dayay in ay go'aamiyaan muhiimada miisaanka lumis iyo miisaanka jidhka ama miisaanka jirka jirka (BMI) ee lymphoma. Ma cadda in miisaanka jirka ee wakhtiga ogaanshaha uu guud ahaan saameyn ku yeelan karo heerka qiyaasta qofka ama heerka badbaadada. Daraasaduhu waxay soo jeediyeen in miisaanka culeyska jirka ee sareeya ay la xiriiraan badbaadada ka sii fiican xaaladaha qaarkood, laakiin maaha kuwa kale. Qaar badan oo cilmi-baarisyo ah, tusaale ahaan, waxay ogaadeen in kor u kaca BMI ay la xiriirtay kor u qaadista guud ee noolaanshaha bukaanada leh lymphoma non-Hodgkin (NHL) iyo Hodgkin's lymphoma (HL); Laba baaritaan oo lagu sameeyo bukaanada qaba NHL, waxayse heleen in kor u kaca BMI ay la xiriirtay badbaadada yaraanta, iyo mid kale oo lagu ogaaday in BMI aysan si aad ah ula xiriirin natiijooyinka bukaan-socodka ee bukaannada leh lymfoma B-cell unug weyn (DLBCL), HL ama lymphoma (FL ).
Miisaanka culus waa mid ka mid ah saddexda astaamood ee loo yaqaan 'calaamadaha B'. Labada kale waa qandho iyo dhidid.
Qandho
Qandhada oo joogto ah ama dhacdo wakhti go'an wakhti aanad u muuqan mid la xidhiidha feeraha ama kaadiheysta waa calaamad muhiim ah oo aad u sheegi karto dhakhtarkaaga. Qandhada la xidhiidha bararka noodhka ayaa badanaa ku dhacda infakshanka, lymphomas badanaa badanaa ayaa lagu qaldiyaa infekshannada marxaladaha hore. Marmarka qaarkood, dadka ay saameeyeen Hodgkin lymphoma , qandho ayaa la yiraahdaa xummad Pel-Ebstein ah . Tani waa nooc qaas ah oo dhakhaatiirta badankood wax ka bartaan inta lagu jiro tababbarkooda, laakiin waxay noqon kartaa natiijo dhif ah ee lymphoma.
Qandhadu waa mid ka mid ah saddexda astaamood ee loo yaqaan 'calaamadaha B'. Labada kale waa dhidid iyo miisaan lumis.
Dhidid ah Dhidid ah Habeenkii
Qofkasta oo munaasab ah ayaa soo jiidanaya si ay u helaan dhidid, gaar ahaan marka ay seexdaan bustayaal aad u badan ama qol hurdo diiran oo aan lahayn fan. Noocyada noocaan ah badanaa looma tixgeliyo dhidid habeenkii ah oo badanaa ma sheegaan dhibaato caafimaad.
Dhidid dhidid habeenkii ah ayaa badanaa ku badan. Waxaad toosi kartaa habeenkii oo dhadhanka lagu rusheeyey iyada oo aan wax sabab ah loo arag. Dhamaan dhididka habeenkii waa mid aad u culus oo ku filan si aad u bedesho dharkaaga iyo dharka sariirta. Bustahaaga iyo miisaanka sariirta ayaa noqda qoyaan. Xasuusta, dhididka habeenkii ayaa sidoo kale mararka qaarkood dhici kara inta lagu jiro maalinta.
Inkastoo ay run tahay in dhididka habeenkii ay calaamad u noqon karto lymphoma, waxaa kale oo run ah in dhammaan walxaha lafdhabarta ay soo saari karaan dhididka habeenkii, oo ay ku jiraan daroogada iyo khamriga, cudurada sida HIV / AIDS, dhibaatooyinka hurdada qaarkood, iyo xitaa walaaca xaaladaha qaarkood. Dabcan, dhidid habeenkii ah iyo fareemo kulul ayaa aad ugu badan dumarka wakhtiga caadada.
Saddexda astaamood ee hore - qandho, miisaan lumis, iyo dhidid - waxaa mararka qaarkood loo yaqaan 'calaamadaha B'. Kani waa erey lagu isticmaalo xakameynta cudurka. Lymphomas qaarkood, jiritaanka astaamaha B ayaa muhiim u ah; Noocyada kale ee lymphoma, way yar yihiin.
Cuncunka
Cuncunku wuxuu ku badan yahay dadka qaba Hodgkin lymphoma marka loo eego lymphoma-ka non-Hodgkin. Dhab ahaantii, qiyaastii saddex qof oo qaba Hodgkin lymphoma waxay la kulmi doonaan cuncun, caadi ahaanna aan lahayn wax cadaan ah. Cuncunku badiyaa wuxuu saameeyaa gacmaha, cagaha, lugaha hoose, ama jirka oo dhan. Cuncunku wuxuu noqon karaa mid murugo leh, gaar ahaan cimilada kulul, waxaana badanaa ka sii daran habeenkii marka sariirta lagu jiro.
Sababta nooca cuncunka ee ku dhaca lymphoma lama yaqaan, laakiin calaamadaha unugyada ee loo yaqaan cytokines ayaa la aaminsan yahay inay masuul ka yihiin, ugu yaraan qayb ahaan, dareenka cuncunka. Noocyada lymphoma ee saameeya maqaarka, cuncunku wuxuu ku dhacaa maqaarka maqaarka uu saameeyey cudurka.
Khasaaraha Cuntada
Maadaama lymphomasku ku faafo jidhka kuna koraan, dad badan ayaa dareema in ay lumiyeen cunto xumo, sii xoojin miisaanka luminta. Waxaa laga yaabaa inay jiraan sababo kala duwan oo lid ku ah rabitaanka cuntada oo ku dhici kara lymphoma.
Xaaladaha qaarkood, lymphomas oo bilaaba ama koraaya caloosha waxay sababi kartaa barar ama xanuun ku dhaca aagga caloosha. Tani waxay noqon kartaa laga bilaabo qanjidhada nudaha ee weynaa, ama xubno ka mid ah xubnaha beertiisa ama beerka ee ku dhacay cudurka. Dareemidda caloosha ayaa sidoo kale ka dhalan kara dhir badan oo dheecaan ah ee caloosha. Cudurka weyn ee maqaarka ayaa laga yaabaa inuu cadaadiyo caloosha, taas oo sababi karta cunto xumo iyo dareemid buuxda kadib cunto yar yar. Lymphomas ee caloosha ama mindhicirrada ayaa sidoo kale keeni kara calool xanuun, lallabo ama matag.
Dareemida Qulqulka
Maadaama unugyada kansarku marwalba sii kordhayaan, waxay isticmaalaan wax ka badan nafaqooyinka jidhka ee jirka, iyagoo jidhka ka yareeya. Mid ka mid ah hababka badan ee ka dhigi kara qof qaba lymphoma ayaa dareema daciif. Hoos-u-dhaca wuxuu sidoo kale sababi karaa dhiig-yarida haddii dheef-shiid kiimikaadka uu hayo dhuuxa lafta halka unugyada dhiigga casaanka la soo saaro.
Anemia waxay macnaheedu tahay in jidhku aanu haysan unugyada dhiigga cas cas oo ku filan wareegga si uu u sameeyo hawada keena oksijiinka unugyada - oo ay ku jiraan muruqyada iyo maskaxda. Sidaa daraadeed, dhiig-yaraanta ayaa soo saari karta dareen daciifnimo, laakiin sidoo kale dareenka daal ama daal ahaan qof qaba lymphoma.
Neefsasho la'aan oo la jeeda oogada Neefta iyo Qashinka
Inta badan sida caadiga ah, marka lenfoma ee qoorta ama xabadka ay koraan, waxaa laga yaabaa inay xannibaan socodka maraakiibta qaarkood waxayna keenaan barar wejiga iyo qoorta oo ay weheliso dareenka neefsashada. Neefsashada oo gaabis ah iyo qufac waxay sidoo kale noqon kartaa calaamado marka lymphoma ku korto dhexdhexaadinta, xabadka xabadka oo ku jira qalbiga oo ku xardhan sambabada iyo dhismayaasha anatomical labadaba kor iyo hoosba.
Iyadoo lymphomasku ku dhici karo xubin kasta, waxa laga yaabaa in ay sii kordhiyaan calaamadaha aan caadiga ahayn sidoo kale. Lymphoma oo caloosha ku jirta ayaa calool xanuun u keeni karta, lymfoma maskaxda waxay keeni kartaa madax xanuun ama lugta oo daciif ah, tusaale ahaan.
Ereyga
Haddii aad dareento calaamado dhawr ah ama aad dareentid dhammaan welwelka laga yaabo in aad qabtid lymphoma, arag dhakhtarkaaga. Calaamadahaasi waxay noqon karaan calaamad muujinaysa wax kale, ama waxba. Kaliya xirfadle caafimaad ayaa si habboon u ogaan kara sababta calaamadahaaga.
Ilaha:
> Li YJ, Yi PY, Li JW, iyo al. Tirada korodhka jirka ee culeyska jirka waxaa loola jeedaa kor u qaadista guud ee noolaanshaha ku noolaanshaha dabiiciga ah ee dabiiciga ah / T-cell-ka, nooca sanka. Oncotarget . 2017; 8 (3): 4245-4256.
> Society Cancer Society, 2017. Astaamaha iyo calaamadaha lymphoma aan ahayn Hodgkin.