Astaamaha, Sababaha, Diinta, Daaweynta, iyo Ka Badan
Cudurka lafdhabarta waa xaalad caadi ah taas oo lagu gartaa joogitaanka maqnaashaha derbiga ee xiidanka oo loo yaqaan diverticula. Xaaladaha badankood, diverticula ma keenaan wax astaamo, laakiin mararka qaarkood waxay noqon karaan kuwo caabuqsan iyo / ama infekshin keeni kara xaalad loo yaqaan 'diverticulitis'.
Inkastoo in ka badan kala badh dadka ay ku dhacaan xinjirta marka ay ka weyn yihiin da'da 60, kaliya qiyaastii shan boqolkiiba dadka ka mid ah ayaa u socda si ay u yeeshaan xuubka 'divertululitis'.
Xiidmaha waaweyn
Diverticula waxay ku dhacdaa xiidanka, taas oo qayb ka ah xiidmaha waaweyn. Inta badan, diverticula waxay ku dhacdaa xiidanka sigmoid, taas oo ah qaybta ugu dambeysa ee mindhicirka weyn ee ku xiran malawadka. Cudurka sigmoid wuxuu ku yaalaa dhinaca bidix ee caloosha, taasina waa sababta ay diverticulitis-ku badanaa ula xiriirto xanuunka caloosha ee dhinaca dhinaceeda.
Diverticula wuxuu ku dhici karaa qaybo kale oo ka mid ah xiidmaha waaweyn, laakiin tani way yar tahay.
Astaamaha
Calaamadaha ugu caansan ee diverticulitis waa xanuunka caloosha, taas oo u eg mid joogto ah waxaana laga yaabaa inay sii socoto dhawr maalmood. Xaaladaha qaarkood, xanuunka wuxuu noqon karaa mid daran. Dhiigbaxa qumman ayaa dhici kara, laakiin ma aha wax caadi ah in diverticulitis. Calaamadaha kale waxaa ka mid ah:
- xanuunka caloosha iyo jilicsanaanta (badanaa bidixda ah, waxay noqon kartaa mid daran)
- qarqaryo
- caloosha
- casiraad
- murugo
- shubanka (marmar)
- gaas
- qandho
- la'aanta cunto xumo
- lallabbo
- matagid
- dhiig baxsan (aan caadi ahayn)
Sababaha
Waxaa loo maleynayay in cunista cuntooyinka qaarkood sida abuurka, looska, ama hadhuudhka, ay dhalin karaan xuubisitulitis ee dadka qaba cudurka lafdhabarta, laakiin tani looma rumaysan in kiisku yahay.
Waxaa jira cadaymo dhowaan laga soo qaatay daraasad lagu sameeyay ragga oo cunaya hilib badan oo casaan ah oo lala xiriirin karo khatarta sare ee loo yaqaan 'diverticulitis' .
Waxaa jira aragti kale oo laga yaabo in diverticulitis ay dhacdo marka diverticulum uu ka soo baxo daloolka (a perforation). Bakteeriyada sida caadiga ah laga helo xiidanka ayaa laga yaabaa inay ka gudubto dalool yar oo yar waxayna keentaa caabuq.
Fikrad kale waa in uu jiro urur la socda fayraska loo yaqaan 'cytomegalovirus' (CMV). CMV waa mid caadi ah waxaana laga qaadi karaa qof ilaa qof iyada oo loo marayo dheecaan jidheed. Marka CMV ugu horreyn la gooyo waxay keeni kartaa calaamado la mid ah hargabka (xummad, dhuun xanuun, daal, qanjirada qanjidhada oo barara), laakiin markaa waxa laga yaabaa inay maraan marxal aan firfircooneyn. Fayrasku wuxuu joogayaa jidhka, qarsoon. Si kastaba ha noqotee, xaaladaha qaarkood fayruska waa la soo celin karaa. Waxaa loo maleynayaa in dib u soo noqoshada CMV laga yaabo inay xiriir la leedahay diverticulitis.
Waxyaabaha kale ee suurtogalka ah ee ka qaybqaadan kara horumarinta xakamaynta sambabada waxaa ka mid ah:
- ku sameysid bakteeriyo aan caafimaad qabin oo loo yaqaan diverticula
- joojinta heerarka bakteeriyada caafimaadka leh ee xiidmaha
- aad u culus
- qaab nololeed oo keli ah
- sigaar cabista
- daawooyinka aan dawooyinka lahayn ee ka hortaga (NSAIDs)
- daawooyinka steroid
Ciladeynta
Cudurka 'Diverticulitis' waxaa lagu gartaa sawir yar oo la xarriiqay (CT).
Baadhitaanka CT-ga waa nooc raajo ah oo lagu sameeyo isticmaalka dheeh dheeerka. Contrast dye waa sakhraansan yahay sidoo kale la siiyo IV iyo enema.
Tani waa si loo hubiyo in dhismaha cirbadda si fiican loo arko oo loo ogaado cudurka loo yaqaan diverticulitis.
Xaaladaha qaarkood, baaritaan dheeraad ah ayaa laga yaabaa in loo isticmaalo haddii loo maleynayo inay jiraan xaalado kale ama dhibaatooyin la xariira leexashada 'diverticulitis'. Kuwani waxay noqon doonaan kuwo aad u sarreysa oo ku saleysan sida bukaanku u shaqeynayo iyo sidoo kale xulashada dhakhtarka.
Daaweynta
Bukaanjiifka qaba cudurka "diverticulitis", taas oo macnaheedu yahay inaanay jirin dhibaatooyin la xiriira sida cillad ama fistula, daaweynta waxaa badanaa lagu sameeyaa guriga. Cunto dheellitiran iyo nasasho ayaa caadi ahaan la qoraa, mararka qaarkoodna waxaa laga yaabaa inay noqoto baahida loo qabo antibiotics.
Xanuunka loo yaqaan "diverticulitis-ka", haddii ay jiraan calaamado daran ama xaalado kale, daaweynta isbitaalka ayaa laga yaabaa in loo baahdo. Daaweynta Isbitaalka waxaa ku jiri kara soonka (badanaa loo yaqaan afka ama NPO), dareerayaasha IV, iyo antibiotics. Badi bukaanku si dhakhso ah ayuu u wanaajiyaa
Qaliinka waxaa badanaa la sameeyaa marka ay jirto dhibaatooyin kale oo halis ah, sida cirbadeynta caloosha.
Ereyga
Dadka waayeelka ah badankoodu waxay leeyihiin ciriiri aan lahayn wax calaamado ah, waxaana ku jira kaliya qadar yar oo kiisaska furfurnaanta leh. Wali ma cadda sababta sababa iyo / ama infekshanka diverticula dhaco, laakiin mar dambe ma loo maleynayo in uu yahay natiijada cunista cunnooyinka cufanka leh iyo laga yaabo inay keenaan dhowr arrimood .
Kiisaska intooda badan ee "diverticulitis" ma ahan kuwo adag, waxaana lagu daaweyn karaa guriga iyagoo leh nasasho iyo dheecaan, inkastoo mararka qaarkood antibiotics laga yaabo in la qoro. Dadka aadka u buka, waxaa lagamaarmaan u ah cusbitaalada leh dareeraha IV iyo antibiotics. Daawooyinka kale ee loo baahan yahay ayaa sidoo kale loo baahan karaa, laakiin taasi waxay ku xiran tahay bukaanka iyo xulashada kooxda daryeelka caafimaadka.
> Ilo:
> Cao Y, Strate LL, Keeley Br, et al. "Cunto qaadashada iyo khatarta lidka ku ah ragga." Gut . 2018; 67: 466-472. doi: 10.1136 / gutjnl-2016-313082.
> Hollink N, Dzabic M, Wolmer N, Boström L, Rahbar A. "Cudurka sare ee infakshanka cytomegalovirus-ka firfircoon ee bini'aadamka ee qaba bukaanka qaba xinjirta" colontriculitis "." J Clin Virol 2007: 40: 116-119.
> Strate LL, Keeley BR, Cao Y, et al. Habka cuntooyinka reer galbeedku wuxuu kordhay, habka dareenka macquulna hoos u dhaco, khatarta dhacdooyinka kala duwan ee loo yaqaan 'diverticulitis'. Gastroenterology . 2017; 152: 1023-1030. doi: 10.1053 / j.gastro.2016.12.038.