Xumad rheumatic ah waa dhibaato culus oo dhici karta ka dib marka infekshanka jeermiska streptococcus. Streptococcus wuxuu keenaa cudurrada sida dhuunta strep , xummad casaan iyo cellulitis . Haddii infekshankan aan si habboon loo daaweyn, waxay keeni karaan qandho jaban, taas oo dhaawici karta wadnaha, xubnaha, maqaarka iyo maskaxda. Waxay badanaa saameeysaa carruurta - inta badan da'doodu u dhaxayso 6 ilaa 15 - maaddaama infekshannada jeermiska ay ugu badan yihiin kooxdan da'daan.
Astaamaha
Astaamaha xumadda rheumatiska waxaa ka mid ah:
- Qandho
- Xanuun caloosha
- Xanuun xanuun (arthritis) - gaar ahaan jilbaha, suxullada, anqawyada iyo curcurada
- Bararka wadajirka ah
- Moodooyinka maqaarka
- Nosebleeds
- Finan on torso, gacmaha iyo lugaha u muuqda ring ama nabarka sida
- Dhibaatada wadnaha - waxay keeni kartaa neefsasho gaaban ama xanuun laabta ah, laakiin waxaa laga yaabaa inaanay astaamo yeelan
- Sydenham chorea - daciifka muruqyada, dhaqdhaqaaqa gaaban ee wejiga, cagaha iyo gacmaha, ay ku adkaato dareenka
Sababaha
Xummad rheumatic ah waxay dhacdaa qiyaastii 3 toddobaad ka dib infekshanka strep. Waxay ku yar tahay Maraykanka laakiin waxay ku badan tahay qaybaha kale ee adduunka soo koraya. Waxay caadi ahaan dhacdaa marka infekshanka infekshanka aan la daaweyn.
Ciladeynta
Ma jiro baaritaan dhiig oo sahlan oo lagu ogaado qandho jaban. Haddii dhakhtarku uu ka shakiyo in qofku qabo qandho rheumatic ah, baaritaanku wuxuu ku saleysnaan doonaa baaritaano badan iyo shuruudaha ogaanshaha. Caadi ahaan, qof ayaa la ogaan doonaa haddii ay qabeen infekshanka casriga ah ee dhowaan la soo gudbiyay oo la kulmay laba shuruudood oo waaweyn ama mid weyn iyo labo shuruudood.
Kuwaas waxaa ka mid ah:
Major
- Xanuun (arthritis) oo ku dhaca qaybo badan
- Bararka wadnaha (kaadiheysta) - oo lagu go'aamiyo adigoo isticmaalaya echocardiogram
- Nodules maqaarka hoostiisa
- Dhaqdhaqaaqyo isdaba joog ah
- Finan
Yar
- Qandho
- Dhiig-bax aan caadi ahayn (ESR sare ama baaritaano kale oo shaybaar ah)
- Xanuun wadajir ah
Daaweynta
Xummadda shubanka waa in lagu daaweeyo antibiotics. Ka dib markii daaweynta bilowga ah, dad badan ayaa ah inay qaataan daawooyinka antibiyootikada oo hooseeya sanado badan si looga hortago in cudurku uu soo noqnoqonayo.
Daawooyinka anti-bararka (sida aspirin , ibuprofen iyo corticosteroids) ayaa sidoo kale loo isticmaali karaa si loo caawiyo maaraynta calaamadaha.
Dhibaatooyinka
Dhibaatada wadnaha ee daran waxay ka imaan kartaa qandho jaban. Tani waxaa ku jiri kara garaaca wadnaha oo aan caadi ahayn, waxyeelo gaarsiisan wadnaha wadnaha (mitral stenosis ama stungosis), barar ku dhaca unugyada wadnaha (endocarditis ama pericarditis) iyo wadnaha oo aan shaqeynin.
Sydenham chorea ayaa sidoo kale loo tixgelin karaa dhibaatada xummadda rheumatiska, inkastoo ay sidoo kale tahay mid ka mid ah astaamaha. Waxay ka kooban tahay isbedelka dareenka, dhaqdhaqaaqyada gaaban ee dhaqdhaqaaqa gacmaha, cagaha iyo wajiga iyo daciifnimada muruqa. Dhamaan kuwan waa calaamadaha dhaawaca dareemayaasha, hase yeeshee waxyeelladu caadi ahaan ma ahan mid joogto ah.
Saameynta muddada-dheer
Habka ugu fudud ee looga hortago xummadda lafdhabarta waa daaweynta infakshanka jeermiska gebi ahaanba. Haddii adiga ama ilmahaaga lagaa helo cirridka strep, xummad guduudan ama gumaarka, waa inaad hubisaa inaad qaadato dhammaan antibiyootikadaada sida lagu faray. La xidhiidh dhakhtarkaaga isla markiiba haddii aad leedahay calaamado ama aad ka walaacsan tahay qandho jaban.
Ilaha:
"Xummad Rheumatic ah." Maktabadda Qaranka ee Daawada 12 Jul 08. Macadka Qaranka ee Caafimaadka. 15 Jan 10.
"Rabunta Wadnaha Cudurada / Qandhada Rheumatiska." American Heart Association 2010. 17 Jan 10.