Ku dhex mari walxaha farmashiyaha ee xaafaddaada, waxaadna ogaan doontaa daawooyinka antibiyootiga ee ka soo horjeeda sida kiriimyada, candhuufta, iyo boogaha (ka fikir Neosporin iyo Polysporin). Si kastaba ha ahaatee, sababtoo ah waxaad si xor ah u iibsan kartaa alaabtaas oo aad u adeegsan kartaa ad libitum micnaheedu maaha in ay si fiican u shaqeeyaan. Intaas waxaa sii dheer, isticmaalka haboon ee antibiyootigga daaweynta jirka ah waxay keeni kartaa halis caafimaad caafimaad dadweyne oo ah qaabka difaaca antibiyootinka oo kordhay.
Guud ahaan, antibiyootigyada jirka la mariyo waxay leeyihiin waxoogaa ku haboon (caddayn ku salaysan) isticmaalka.
Acne
Marka loo isticmaalo in lagu daaweeyo finanka, daawada antibiyootig ee jirka waa in aan loo isticmaalin daaweyn keliya (monotherapy) muddo ka badan 3 bilood.
Finanka fudud ee dhexdhexaad ah waxaa lagu daaweyn karaa antibiyootiko jirka ah sida clindamycin, erythromycin, iyo tetracycline marka lagu daro benzoyl peroxide. Marka la isku daro. Benzoyl peroxide iyo antibiyootikada jirka ee la yareeyo ayaa yaraynaya khatarta adkaysiga cufan ee Propionibacterium acnes (P. acnes) . Fikradda, P. acnes waa bakteeriyo gaabis ah oo korriin leh, oo gacan ka geysta horumarinta finanka.
Clindamycin waxa laga yaabaa inuu ka waxtar badan yahay eritromycin marka la daaweynayo finan muddo dheer ah. Intaas waxaa sii dheer, clindamycin ayaa lala xiriiriyay hoos u dhaca tirada maskaxda madow (comedones iyo microcomedones) ee caadiga ah finanku. Marka lagu daro in lagu daro benzoyl peroxide, clindamycin waxaa sidoo kale lagu dari karaa tretinoin si loogu daaweeyo finanka.
Antibiyootiko kale oo macquul ah oo loo isticmaali karo daaweynta madadaalo ama kali ah daawooyinka kale waa fareeb. Dhab ahaantii, fuuqbax ayaa markii hore loo isticmaalay in lagu daaweeyo dadka qaba leprosy marka dhakhtarradu ogaadeen inay sidoo kale hoos u dhigtay finan. Waxay ka duwan tahay maqaarka afka ah ee keeni kara dhimashada dhiig-yare ee dhiig-yaraanta ee dadka qaba xanuunka G6PD; Si kastaba ha noqotee, maadada faafka ah waa mid amaan ah sababtoo ah laguma galin dhiigga.
Marka la eego xusuusta, marka loo isticmaalo daaweynta finanka, antibiyootikada miisaaniyadeed ee jirka oo kaliya maaha inay la dagaallanto infekshanka bakteeriyada laakiin waxay sidoo kale yareysaa bararka.
Boogaha
1960kii iyo 1970-yadii, dhakhaatiirtu waxay arkeen in codsiga antibiyootigga jirka ee dusha sare ah ee dhaawacyada qaliinka ay hoos u dhaceen khatarta cudurka. Intaas waxaa sii dheer, jawiga qoyan ee qayb ka mid ah codsiga antibiyootigga daaweynta jirka ee kor loogu qaadayo bogsashada. Dhawaan dhawaan, caddayn yar ayaa soo jeedineysa in antibiyootigga jirka ee jirka looga hortago caabuqyada nabarrada. Si kastaba ha ahaatee, farmasiyaal badan ayaa weli iibiya antibiyootiko maadi ah iyagoo ballanqaaday in ay ka caawiyaan la dagaallanka cudurka.
Ugu yaraan laba sababood, isticmaalka antibiyootigga daaweynta jirka ah ayaa noqon kara mid aan ammaan ahayn. Marka hore, antibiyootiko jirka ah iyo antibiyootigyada kale ee loo isticmaalo xannuunada boogta waxay gacan ka geystaan soo bixitaanka bakteeriyada antibiyootikada u adkeysata, ugu badnaan MRSA . Marka labaad, dadku waxay badanaaba ku yeeshaan xasaasiyad antibiyootika jirka ah sida neomycin iyo bacitracin. Dareen-celinta xasaasiyaddan waxay u muuqataa sida dermatitis ama maqaarka maqaarka oo aad u sii xumeyn karto iyadoo la sii wadi karo isticmaalka antibiyootigyada jirka oo badanaa, taas oo inta badan ku dhacda daryeelka boogta.
Go'aanka in isticmaalka antibiyootiga jirka ee loogu talagalay daryeelka boogta waa in ugu wanaagsan laga tago dhakhtarkaaga. Ugu dambeyntii, antibiyootikada miisaanka ah ayaa laga yaabaa inay ka caawiso kaliya qayb yar oo ka mid ah bukaanada qaba dhaawacyada sida kuwa la talaalay ama qaba sonkorow.
Waxaa intaa dheer, iyada oo inta badan dhaawacyada qalliinka yar yar ee la sameeyay intii lagu jiray nidaam ashtako ah sida maqaarka jirka ee biopsy-boogaha maqaarka laga qaado ayaa laga yaabaa inaan loo baahnayn.
Impetigo
Impetigo waa maqaar caadi ah ama infakshan unugyo jilicsan oo badanaa ay keento staph ama bakteeriyada strep. Sanadkii 1980-meeyadii iyo 1990-yadii, antibiyotik mupirocin ayaa loo tixgeliyey in ka badan kan neomycin ama polymyxin marka la daaweynayo impetigo. Maanta, sababtoo ah kor u kaca MRSA iyo noocyada kale ee bakteeriyada antibiyootigga ah, mupirocin ayaan waxtar lahayn xaalado badan oo impetigo ah. Xaqiiqdii, haddii aad qabto maqaarka ama infakshanka unugyada jilicsan, dhakhtarkaaga ayaa u badan inuu kuu qoro antibiyootiko afka ah sida Keflex ama Trimethoprim-Sulfamethoxazole (TMP-SMX) kaas oo kaashanaya MRSA.
Gebogebada, antibiyootigyada jirka ee jirka la mariyo waxay leeyihiin adeegyo caafimaad oo xadidan. Marka ugu fiican, marka aad iibsato antibiyootiko jirka ah ee isdifaacida, waxaad u badan tahay inaad lacagtaada lumiso. Ugu xumaa, waxaad kudagsantahay daawada xasaasiyadda antibiyootigga iyo xasaasiyadda maqaarka.
Ilaha:
Bhatia A, Maisonneuve JF, Qaybta DH. CUDURADA LOOGU TALAGALAY CUDURADA IYO CUDURRADA KOOXAHA In: Machadka Daawada (US) Forum on Khatarta Microbial; Knobler SL, O'Connor S, Lemon SM, iyo al., Tifaftireyaasha. Cudurada faafa ee Cudurada Dabiiciga ah: Qeexida Xiriirka, Kobcinta Cilmi-baarista, iyo Mitigating Saameynta: Soo koobida Tababarka. Washington (DC): Dugsiyada Tacliinta Qaranka (US); 2004. Waxaa laga heli karaa: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK83685/
Qodobka cinwaankoodu yahay "Update on antibiyootikada jirka ee maqaarka" by CR Drucker oo lagu daabacay Qaybta Dermatologist ee 2012.