Calaamadaha loo baahan yahay in ay ka soo baxaan takhasus gaar ah
Dhakhtarka neerfaha waa dhakhtar leh tababar khaas ah oo ku saabsan baaritaanka iyo daaweynta cudurrada maskaxda, xudunta laf-dhabarka, neerfaha dhagta, iyo murqaha. Inta badan, takhtarka daryeelka aasaasiga ah wuxuu u gudbiyaa dadka bukaanka qaba neerfaha haddii ay leeyihiin calaamado muujinaya xaalad maskaxeed.
Xaaladaha ay maamusho Neerologist
Dhakhtarka neerfaha ayaa badanaa daaweyn doona bukaanada qaba xaaladdaan caafimaad:
• Istaroog
• Dhaawaca neerfaha
• Dhismayaasha nidaamka dareenka
• Caabuqnimada nidaamka dareenka
• Calaamadaha 'sclerosis' iyo cudurada kale ee isbitaallada
• Cagaarshow
• Cudurka dareemeyaasha dhirta 'peripheral'
• Cudurada neuromuscular
• Asaasaqa
• Madax xanuun
• Dhibaatooyinka dhaqdhaqaaqa
• Ciladaha hurdada
Calaamadaha Dacwad-qaadista La-tashiga Noolaha
Astaamaha qaarkood ayaa dhakhtarku ka shakisan yahay in booqasho ay la yeelanayso dhakhtarka neerfaha. Kuwaas waxaa ka mid ah:
- Madax xanuun : Qiyaastii qof kastaa wuxuu qabaa madax-xanuun muddo kooban, badanaa waxaa sabab u ah muragada ama jirro xun oo hargab ah. Dhinaca kale, dadka qaarkood waxay la dhibaatoodaan madax-xanuun aad u daran sida haqab-beelka joogtada ah. Xaalado dhif ah, madax-xanuunku waxaa laga yaabaa inay sababaan wax halis ah, sida dhiig-baxa maskaxda ama cadaadiska sii kordhaya ee madaxa. Bukaanka qaba madax-xanuun halis ah ama madax-halis ah ayaa laga yaabaa in loo baahdo in lagu maamulo dhakhaatiirta neerfaha.
- Xanuunka joogtada ah : Dad badan ayaa xanuunkooda dhabarka ama qoorta ku jira . Inkasta oo xanuunka noocaas ah uu badanaa maamuli karo dhakhtar ilko ah, mararka qaarkood dhakhtarka neerfaha ayaa ka qeyb qaadan doona, gaar ahaan haddii xanuunkaani uu la xiriiro dhibaatooyinka kale ee maskaxda sida daciifnimada, kabuubyo, ama dhibaatooyin kaadiheysta ama kontoroolka mindhicirka.
- Dawakhaad : Dadka waxaa loola jeedaa waxyaabo badan oo kala duwan marka ay sheegaan inay wareer yihiin, iyo noocyada kala duwan ee dawakhaadku waxay u baahan yihiin noocyo kala duwan oo dhakhtar ah. Dhakhaatiirta 'neurologists' waxay caadi ahaan u arkaan bukaanka qaba vertigo iyo xanuun aan caadi ahayn. Vertigo waxay ku lug leedahay dareenka aduunka oo dhan sida inaad ku faraxsan tahay. Disequilibrium micnaheedu waa la'aanta isku-dheellitirnaanta ama isku-dheellitirka. Dareenadani waxay leeyihiin sababo kala duwan, qaar ka daran kuwa kale.
- Kabuubis ama xoqin : Sida dawakhaad, kabuubyo iyo xatooyo ayaa sababi kara dhibaatooyin caafimaad oo badan. Dhakhtarka daryeelka aasaasiga ah wuxuu xakameyn karaa dhibaatooyinkaas badan, laakiin qaar ayaa u baahan in loo fiiriyo dhakhtar ku takhasusay. Kabuubyada iyo xoqidda ayaa ah kuwa ugu muhiimsan marka ay si deg-deg ah u yimaaddaan, waxay wax u dhimayaan hal dhinac dhinac, ama waxay la xiriiraan daciifnimo. Kuwani waxay noqon karaan calaamado wax aad u daran sida istaroogga, oo u baahan qiimeyn degdeg ah. Dhinaca kale, waxyaabo xasaasiyadeed sida walwalka ama sonkorta dhiigga oo si ku meel gaar ah u keeni karta kabuubyo iyo xatooyo qatarta ah oo timaado waqti gaaban. Haddii kabuubku sii socdo ama uu ka sii daro, waxaa laga yaabaa inuu sababo cudurka dareen-celiska ee dareen-celiska ah , waxaana loo yeeri karaa neurologi. Haddii aad shaki qabto, la xiriir dhakhtarkaaga si aad u ogaatid qiimeynta dheeraadka ah ee loo baahan yahay.
- Tabaruce : Qaar ka mid ah dadka waxay ku wareeraan daciifnimada daal. Tusaale ahaan daciifnimada dhabta ah waxay awood u leedahay inay kor u qaaddo wax kasta oo aan dhib ku aheyn sida aad u tijaabinayso, inkasta oo aad awoodi kartay inaad sidaan hore u sameyso. Daalku micnaheedu waa in dadaal buuxda, waxaad heli kartaa xoogga aad u baahan tahay si aad u qaadid wax, laakiin waxaa laga yaabaa inay dareemto dhib badan oo adag. Tabaruce caadi ahaan waxay saamaysaa kaliya kooxaha muruqyada qaar, halka daalku uu saameynayo dhammaantood. Farqiga u dhexeeya daciifnimada iyo daalku waa muhiim sababtoo ah marka daalku uu sababo dhibaatooyin aan fiicnayn sida hurdo la'aan ama jirro fudud, daciifnimadu waxay muujin kartaa wax ka sii muhiimsan, sida jir- dilida ama cudurka neuromuscular. Sida kabuubka, daciifnimadu waxay si gaar ah u eegtaa haddii ay si lama filaan ah u dhacdo ama ay saameyso hal dhinac dhinac. Tani waxay noqon kartaa calaamad istaroog ah ama dhibaato kale oo khatar ah waxayna u baahan tahay fiiro gaar ah.
- Dhibaatooyinka dhaqdhaqaaqa : Dhibaatooyinka dhaqdhaqaaqa waxaa ka mid ah isku-dhafka, jilicsanaanta, jimicsiga, dhaqdhaqaaq la'aanta, ama socodka dhibaatada. Qaar ka mid ah bukaannada ayaa leh apraxia taas oo macnaheedu yahay in aysan awoodin inay dhaqdhaqaaqyo gaar ah sameeyaan, sida cadayashada ilkaha, inkastoo ay leeyihiin isuduwidda iyo xoogga loo baahan yahay. Dad badan ayaa leh naxdin aan caadi ahayn, taas oo laga yaabo inay sii xumaato haddii aad leedahay kafee badan ama haddii aad walwal qabto. Haddii tayo-qabatadu farageliso nolol maalmeedka, waxaa loo baahan karaa nudheelleyaal. Tremor si toos ah loola jeedo in aad qabtid cudurka Parkinson . Waxyaabo badan oo kale ayaa sababi kara tayo, oo ay ku jiraan sigaar-cabbidda iyo daawooyinka qaarkood. Weli, waxaa laga yaabaa inay tahay fikrad wanaagsan in la qiimeeyo jimicsiga.
- Dhibaatooyinka Aragga : Dhibaatada aragti la'aanta ah ee la xidhiidha gabowga waxaa si fiican u maamula dhakhtarka indhaha. Dhinaca muuqaalka indha la'aan, dhinaca kale, waxaa sababi kara dhibaatada isha ama dhibaatada nidaamka dareenka waxayna u baahan tahay daryeel caafimaad oo degdeg ah. Kiis cusub oo la arko labanlaab waa in lagu qiimeeyaa sida ugu dhakhsaha badan. Haddii aad qabtid dhibaatooyin aragti cusub, isku day inaad xidhato hal isha. Xogta hal ilbidhiqlaha ah ee kuyaala dareemaha indhaha si ay ula kulmaan macluumaadka isha ilbiriinka indhaha ee ku yaal xagga hore ee maskaxda. Haddii isbedelka muuqda uu ka baxo hal isha oo xiran, dhibaatadu waxay u muuqataa isha. Haddii aan caadi ahayn labadaba indhaha, dhibaatadu waxay noqon kartaa nidaamka dareenka.
- Suuxdinno : Marka dadka intooda badani qiyaasaan qabashada, waxay sawiraan wax aad u baaxad weyn: qofkuu ruxay jidhkooda oo dhan, xumbo afkiisa, iyo miyir beelid. In kasta oo qalalaasuhu sidan u egyahay, waxay u muuqan karaan habab mugdi ah. Waxaa laga yaabaa inay u muuqato mid la yaab leh in dhammaan qalalaasuhu u baahan yahay inuu arko dhakhtarka neerfaha. Haddii qofku marnaba suuxdin hore u qabin oo uu qabo dhibaato caafimaad oo kale oo la ogaado inuu keeno qalalaaso, sida sonkorta dhiigga yar ama aalkolada, waxay suuxdintooda la daaweyn karaa iyagoo wax ka qabanaya dhibaatada hoose. Sidoo kale, marka qofku ka baxo jidhkooda ayaa laga yaabaa in uu maro dhowr ilbidhiqsi. Tani ma aha wax la mid ah suuxdinta suuxdinta, sidoo kale uma baahnid dhakhtarka neerfaha. Dhinaca kale, haddii qof uu qabo qalal la'aan iyada oo aan jirin sabab cad, waxaa loo baahan karaa neurologi. Haddii qofku leeyahay wax ka badan hal cillad aan loo baahnayn, tani waxay ku filan tahay baaritaanka cudurka suuxdinta , markaa bukaanka ayaa u baahan kara inuu raaco dhakhtarka neerfaha muddo dheer.
- Fekerka adag : Fekerka fekerku wuxuu micnaheedu noqon karaa dhowr waxyaalood oo kala duwan, oo ay ka mid tahay dhibta ereyada ama hadalka, dhibaatooyinka xusuusta, isbedelka shakhsiyadeed, ama jahawareer, taas oo ay dhici karto in dhakhtarka neerfaha uu caawin karo. Fekerka dhibaatadu wuxuu sidoo kale keeni karaa dhibaatooyin la xiriira niyad-jabka, mania, ama xitaa maskax-faleedka sida muuqaalka muuqaalka, taas oo ah dhakhtarka dhimirka inuu ka fiicnaan karo. Carruurta, naafonimada waxbarashada qaarkood waxay u baahan tahay qiimeyn ay sameeyaan dhakhaatiirta neerfaha. Mararka qaar way adagtahay xitaa khabiirada si loo ogaado khabiirka takhasuska ugu wanaagsan bukaanka, mararka qaarkoodna, sida asaasaqa qaarkood, labada maskaxeed iyo neerfaha labadaba way ku lug yeelan karaan. Cudurada keena dhibaatooyinka garashada waxa ka mid ah cudurka Alzheimers .
- Dhibaatooyinka hurdada : Ciladaha hurdadu waa kuwo aad u badan, iyo noocyo badan oo dhakhtar ah ayaa u arkaan bukaanada qaba cuduradaas. Iyadoo ku xiran waxa dhacaya, waxaa fiican inaad u adeegto sambaboole, dhakhtarka maskaxda, ama neerfaha.
Soo Gudbinta Gudbinta Dhakhtarka Xiidmaha
Haddii aad qabtid mid ka mid ah dhibaatooyinkan, waxaa laga yaabaa inaad jiidato inaad si toos ah ugu tagto dhakhtarka neerfaha halkii takhtarkaaga daryeelka aasaasiga ah. Mararka qaarkood way adkaan kartaa xitaa xirfadlayaasha caafimaadka si loo ogaado in takhtar ku takhasusay ama takhtar kala duwan uu kuu fiican yahay. Lahaanshaha dhakhtar daryeelka aasaasiga ah ayaa kaa caawinaya xaqiijinta in qof uu mas'uul ka yahay iskuduwidda daryeelka caafimaadkaaga. Tani waxay ka hortagi kartaa macluumaadka in laga lumo iyo imtixaannada aan loo baahneyn ee soo noqnoqonaya. Daryeelka caafimaad ee isku-xiran ayaa sidoo kale yaraynaya suurtagalnimada isdhexgalka daroogada ama xad-dhaafka.
Si kastaba ha noqotee, haddii aad hore u haysatid xaalad maskaxda ah, ma ku faraxsan tahay daryeelkaaga takhtarkaaga asaasiga ah, ama aad jeceshahay ra'yi kale, kadib markaad aragto dhakhtarka neerfaha waa macquul.
> Isha:
> Henry GL. Xaaladaha degdega ah ee Neurologic . New York: McGraw-Hill Medical; 2010.